Waarom zou ik nog bang zijn?

Eerst hadden onze gasten een ontmoeting met het deputaatschap Bijzondere Noden, dat het werk al enige jaren steunt. Daarna zouden ze op het Bondscentrum komen. Maar het programma liep anders dan gepland. De oorzaak was een verslaggever van het Radio 1 journaal, die prof. Phan wilde spreken, 's Morgens was namelijk bekend geworden dat ex-dictator Pol Pot overleden was. Onder zijn bewind zijn honderdduizenden Cambodjanen vermoord. De vraag van de verslaggever was of de Cambodjaanse mensen blij waren met de dood van Pol Pot. Dat lag immers in de lijn van de verwachting. Het antwoord luidde echter iets minder opgelucht. Er zijn nog steeds mensen in de regering die eertijds nauw met Pol Pot samenwerkten. Deze boeven kunnen dus nog steeds hun gang gaan. De problemen in Cambodja zijn echt niet opgelost

Uiteindelijk konden we met elkaar aan tafel gaan. Er werd speciaal voor onze gasten rijst aangeboden. Voor Cambodjanen is dat een normale maaltijd. Zij eten namelijk 's morgens, 's middags en 's avonds rijst. Het woord voor eten in de Khmertaal is niet alleen 'eten', maar 'rijst eten'. Ons brood zien ze als een gebakje, een snoepje.

Nederland gezegend

Zo moesten ze natuurlijk in ons land aan veel dingen wennen en veel was nieuw voor hen. Het meest waren hun de vele Nederlandse wegen opgevallen. Zelfs wegen die over elkaar heen gingen! In Cambodja zouden alle Hollandse auto's niet op de wegen passen, zelfs niet als ze sil zouden staan! Onvoorstelbaar, Cambodja is namelijk vijf en een half keer zo groot als Nederland. De eerste reactie van ds. Koy op Nederland was: "De Heere heeft dit land wel erg gezegend!"

De moeilijke Khmertaai

Mevrouw Van Bruggen, die vandaag de functie van tolk vervulde, vertaalde het dankgebed, dat ds. Koy met ons bad. Voordat hij dankte, vroeg ze of hij in het eenvoudige Cambodjaans wilde danken, zodat ze het kon vertalen. De Khmertaai bestaat namelijk uit drie "lagen", je kunt dat in het Nederlands een klein beetje vergelijken met de jij-u-en gij-vorm, of de taal die hoort bij vreten - eten - dineren, je moet heel veel moeite doen om één zo'n laag van de taal onder de knie te krijgen. Dokter Van Bruggen heeft alleen de tweede laag geleerd, want die kun je ook spreken met de eenvoudige bevolking. Maar moetje in de tweede taai-laag bidden, dan kan dat oneerbiedig en kinderlijk overkomen.

Christenen en boeddhisten

Na de maaltijd vertelden ds. Koy en prof. Phan over het werk van Spie-en. Hier hadden wij al het een en ander over gehoord bij de voorbereiding van de actie, maar nu werd het door hen persoonlijk verteld en dan komt het een stuk dichterbij. Spie-en (de brug) is een Cambodjaanse stichting. Ds. Koy en professor Phan zijn bestuursleden. Het doel is de armen door middel van dit project te helpen. Maar al snel bleek tijdens het

gesprek dat de bestuursleden ieder een eigen persoonlijke visie hadden. Prof. Phan is een boeddhist. Ds. Koy is een dominee van een van de weinige christelijke gemeenten in Cambodja. Deze telt ongeveer zeshonderd leden.

"Typisch dat ze dan toch goed samen kunnen werken, " komt dan bij je op. Maar prof. Phan vond het geen belemmering dat ds. Koy een christen is. "In principe gaan we van dezelfde dingen uit: liefhebben, goed doen en vergeven." Dit is een reden dat prof. Phan zich zowel christen als boeddhist noemt. Ds. Koy komt veel mensen tegen die om deze reden zichzelf zowel christen ais boeddhist noemen. Hij heeft dit wel eens in zijn gemeente besproken, vertelde hij: "Zeg niet alleen dat je een christen bent, maar leg af alle touwen die om je lichaam zijn." Een boeddhistisch gebruik is namelijk om touwtjes om je middel, hals en polsen te binden. Dit weert de boze geesten en bindt de goede geesten aan de persoon die dit gebruik nog in ere houdt. Het is niet zo dat prof. Phan deze touwtjes droeg, maar waar ds. Koy op doelde is: je kunt wel zeggen dat je christen bent, maar jezus Christus moet aan je persoon, aan je hart geopenbaard zijn. Het christendom is veel meer dan liefhebben en doen. We hadden hier een openhartig gesprek over. Prof. Phan accepteert de houding van christenen. Dat is ook een kenmerk van de boeddhistische godsdienst. Hij werkt zo mee aan de opbouw van de kerk. Ds. Koy zei veel voor zijn vriend en met zijn vriend te bidden.

Ondanks de verschillen, hebben ze een gezamelijk doel: et dienen en helpen van de arme bevolking in Cambodja. Dit bindt hen samen en zo kunnen ze elkaar tot steun zijn. MerouwVan Bruggen en ds. Koy zeiden zo veel te leren over het boeddhisme. Door middel van prof. Phan kunnen ze beter begrijpen wat er onder de bevolking leeft. Immers:89 procent van de Cambodjanen is boeddhist.

Het werk van 5pie-en

Spie-en gaat dus naar de arme mensen toe. Het voordeel van een Cambodjaanse organisatie is dat de medewerkers van Spie-en de wegen naar de bevolking kunnen vinden. Kom je als buitenlander of als buitenlandse hulpverleningsorganisatie in Cambodja, dan probeert de regering je zoveel mogelijk in de steden te houden. Hier ziet de levenssituatie van de bevolking er in het algemeen wat positiever uit.

Het lijkt misschien wel een beetje vreemd dat de plattelandsbevolking zo arm is, terwijl het er wat betreft 'natuurschatten' rijk lijkt te zijn. Maar juist op het platteland zijn veel problemen. Door de te grote houtkap zijn er veel overstromingen, waardoor er oogsten verloren gaan. Ook ontstaat er erosie van de grond, waardoor de vruchtbare laag verdwijnt.

Een groot probleem vormen de landmijnen. Op het platteland liggen naar schatting nog negen miljoen mijnen en veel gebieden zijn daardoor echt onveilig. Akkers blijven daar vaak braak liggen. Zouden deze mijnen opgeruimd worden, dan zou de regering voor veel geld het land van de boeren verkopen, want mijnvrij land is schaars. Veel boeren willen de mijnen maar laten liggen, dan kunnen ze tenminste hun land behouden...

Aansluiten bij de behoefte van de bevolking

Bij de hulpverlening moet een dorp zelf aangeven wat de grootste nood is. In totaal zijn er nu al 54 scholen gebouwd. De bevolking bouwt zelf de school en Spie-en zorgt voor de materialen. Het geld voor deze projecten komt voornamelijk uit Nederland, onder andere van het deputaatschap voor Bijzondere Noden en straks van onze actie.

Het mooie is dat nu ook de hele arme mensen uit een dorp bereikt kunnen worden. Op bestaande scholen mogen vaak alleen kinderen komen die een uniform hebben. Dit betekent dat de ouders een uniform voor hun kind moeten kunnen betalen. De voorwaarde die Spie - en stelt, is dat ook kinderen zonder uniform toegela-

ten worden. Het analfabetisme is heel groot in Cambodja en de bestrijding daarvan is voor de ontwikkeling van het land heel belangrijk.

Ds. Koy liet dia's zien van een stam, die moeilijk te bereiken is. Hij was er wel geweest. Onze vraag daarop was hoe hij dat durfde, of hij niet bang was. Zijn antwoord luidde: "Waarom zou ik bang zijn? Ik ben verschillende malen door Pol Pot-soldaten gevangen genomen. Dit betekent vaak iemands dood. Ook ben ik op mijnen gereden. Ik leef nog steeds. Zou God me dan ook niet bewaren? "

Onderdrukking

Dominee Koy vertelde iets over de onderdrukking in Cambodja. Het land kende een lange reeks van oorlogen. Voor ons onvoorstelbaar. Wat kunnen wij ons nog bij oorlog voorstellen? Wat weten wij af van een voortdurende onderdrukking? Oude mensen in Cambodja kunnen zich (als ze nog leven) soms nog vrede herinneren. Bij ons is dat andersom: oude mensen kunnen zich de oorlog nog herinneren.

Prof. Phan vult aan: "Op een gegeven moment moesten alle mensen die gestudeerd hadden, naar de bossen om daar hout te hakken. Ik had ondanks alle onberekenbaarheid van de scholen en universiteiten, de mogelijkheid gehad letteren te studeren. We leefden onder slechte omstandigheden en hadden te weinig eten. Hier verloor ik mijn kind van zeven jaar door gebrek aan voedsel. Op een gegeven moment moesten we naar een dorp waar de omstandigheden nog slechter waren. Wat verlangden we naar eten. De honger was bijna niet meer te dragen."

Ds. Koy vervolgt: "De soldaten van Pol Pot beloofden in ons dorp voor de helft van de dorpsgenoten een plaats waar ze meer te eten zouden krijgen, betere kleding en betere omstandigheden. Ik stond ook op de lijst van 'bevoorrechten'. Toen de vrachtwagens kwamen om de halve dorpsbevolking op te halen, zeiden de soldaten tegen me dat ik niet op de lijst stond. Ik probeerde nog op een vrachtwagen te klimmen, maar werd hier afgegooid. Ik was boos dat ik niet mee mocht naar dit goede dorp. Een paar dagen later kwamen de kleren terug van de mensen die verdwenen waren. De soldaten zeiden dat ze nu betere kleding hadden gekregen. Later bleek dat al deze mensen gedood waren. Doodgeschoten op plaatsen die later de 'killingfields" zouden gaan heten. De vrachtwagenchauffeurs reden deze rit altijd maar een keer en werden daarna ook doodgeschoten, zodat ze het niet konden navertellen."

Prof. Phan vertelde dat als je zo mager was, je beter staande kon gaan slapen. De botten steken overal uit en liggen betekent dan ondragelijke pijn.

Toen Pol Pot was verdreven en de Vietnamese troepen waren gekomen, stierven nog heel veel mensen. Er waren nu middelen en eten op de markt gekomen, maar onbetaalbaar duur. Mensen gingen wanhopig op zoek naar goud en betaalmiddelen en openden daarom de massagraven, Ze hoopten dan gouden tanden of sieraden te vinden. Doordat ze na het openen van de graven in contact kwamen met het lijkvocht, kregen deze mensen ontstekingen en infecties waaraan ze stierven. De steeds voortdurende zorg was: eten, eten, eten. Dit beheerste de mensen steeds. Het is triest dat na het doorbreken van de overheersing van Pol Pot, nu, twintig jaar later, de situatie niet veel beter is geworden. De bevolking is gedemoraliseerd. Ze weet niet wat goed en kwaad is. Ze hebben zoveel regimes meegemaakt: Lon Nol, Pol Pot, half Vietnamees (met communistische trekken), Untac (de vredesmacht van de Verenigde Naties) die elk weer hun eigen systeem toepasten). Er zijn Cambodjanen naar Engeland, de Verenigde Staten en andere landen gevlucht. Deze zijn weer teruggekomen, met hun nieuwe ideeën. Zij gingen politieke partijen oprichten. Er zijn nu zo'n zestig politieke partijen.

"Gelukkig dat we de Bijbel hebben en daar de woorden van wijsheid en waarheid kunnen lezen, " zei ds. Koy. "Cambodja heeft veel gebed nodig, heel veel. We hebben voor het werk van Spie-en nog zoveel wensen, maar weinig kan nog waargemaakt worden. Daarom: denk aan ons."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen