protest

Stilte. Duisternis. Absolute rust. Ik lig bewegingloos op een bed op de zolder van een eeuwenoude boerderij. Het enige geluid is wat geritsel en getrippel tussen de dakpannen. Vogels? Muizen? Dan begint buiten een schaap te blaten. Het is eerder een accentueren van de stilte, dan een onderbreken ervan.

Een paar dagen vertoeven op de boerderij van mijn zwager blijft een aparte gewaarwording. Hoewel niet eens zo ver van Rotterdam gelegen, waan je je daar in een andere wereld. De buren wonen vijftig meter verderop; de daarop volgende buren minstens een kilometer verder. Het is zogezegd een uithoek van het land. Zover het oog reikt akkers en weilanden. Straatverlichting is er nauwelijks, zodat het er 's nachts nog echt donker is. Als ik nog maar een dag in deze omgeving ben, lijken m'n dagelijks werk en normale leefomgeving mijlenver weg. Ik word opgenomen in een ander leefritme. Dat van het boerenbedrijf.

Valbijl

Daarmee is niet gezegd dat alles op en rond deze boerderij rozengeur en manenschijn is. Ook hier moet hard gewerkt worden om het hoofd boven water te houden. Wie als buitenstaander van het boerenleven proeft, ervaart alleen de lusten en niet de lasten. Ik hoef slechts Van Aartsens plannen tot inkrimping van de varkensstapel te noemen en het is duidelijk dat er een valbijl hangt boven het schijnbaar zo rustige boerenleven.

De scheiding tussen rustig landleven en druk stadsleven is niet absoluut. Dat blijkt ook wel als ik 's avonds een wandeling maak over de nauwelijks verlichte dijk. Ver aan de horizon is de 'eeuwige vlam' zichtbaar van de raffinaderijen van Pernis: symbool van de 24-uurseconomie. Ja, er bestaan in Nederland nog rustige plekjes, maar drukte en stress liggen altijd direct om de hoek.

Verslinden

Sterker nog: ze lijken meer en meer op te rukken en ook de oases van rust die we nog in onze maatschappij hebben te gaan verslinden. Geen wonder dat diverse politieke partijen de 24-uurseconomie tot onderwerp van hun verkiezingscampagne hebben gemaakt. Ze vinden daarbij aansluiting bij allerlei maatschappelijke groeperingen en ook bij de kerken. De laatsten hebben zelfs een handtekeningenactie tegen de 24uurseconomie georganiseerd. Dat is een prijzenswaardig initiatief. Want als de kerken al niet meer opkomen voor het behoud van de zondag, wie zou het dan moeten doen?

Enerzijds lijkt de 24-uurseconomie onvermijdelijk. Actievoeren daartegen heeft iets weg van een 'handtekeningenactie tegen overstromingen', zo vinden sommigen. Minister Wijers, zichtbaar geërgerd door de 'bemoeizucht' van de kerken, houdt niet op te betogen dat we alleen tegen het buitenland opkunnen als onze economie flexibeler wordt.

Werklozen

Daarbij gebruikt hij ook sociale argumenten. Want wie zou er nu niet graag willen dat al die werklozen die in ons land nu nog aan de kant staan, een baan kregen? Banen komen alleen tot stand als Nederland goedkoper produceert dan andere landen en goedkoper produceren kan alleen als we onze machines optimaal, dus dag en nacht, liefst zeven dagen in de week, benutten, zo redeneren de wijzen van deze tijd. Die 24-uurseconomie is helemaal geen bedreiging! Zeker, de arbeidstijden van mensen worden onregelmatiger. Maar dat geeft toch niets? De een heeft op zondag vrij, de ander op woensdag, de een overdag, de ander 's nachts. Als iedereen maar aan zijn of haar rust komt. Sterker nog: het is voor veel burgers juist handig om niet meer vast te zitten in de tang van de traditionele werktijden. Nu zijn vaders ook eens in staat hun kinderen naar school te brengen.

Dochterlief

Vrijheid, blijheid dus met die 24-uurseconomie? Nee, er is ook een andere kant. De werktijden die het bedrijf vraagt, zijn helaas niet altijd de werktijden die de werknemer verlangt. Bovendien zijn afwijkende werktijden nog iets anders dan onregelmatige en onvoorspelbare werktijden. Op dat laatste zit niemand te wachten. Dochterlief moet namelijk elke dag op dezelfde tijd naar school gebracht worden. En hoe kan iemand op fatsoenlijke wijze contacten met familie en vrienden onderhouden, als niemand meer op dezelfde dagen en tijden vrij heeft?

Het is daarom van groot belang dat de kerken, vanuit de Bijbel en vanuit het gezonde verstand, de lofzang op de 24-uurseconomie van een tegengeluid voorzien. Dat zij wijzen op het belang van een gemeenschappelijke rustdag, te weten de zondag. Een dag die in de eerste plaats bedoeld is om God te dienen. Dat zij waarschuwen tegen een dolgedraaid materialisme waarin alleen geldverdienen telt. Zo'n protest lijkt soms vruchteloos - wie kan de ontwikkeling van de economie stoppen? - maar is daarom nog niet zinloos. Als de Socialistische Partij er been in ziet om vanuit haar ideologie voortdurend te ageren tegen de 24-uurseconomie, dan mogen wij op grond van de Bijbel niet achterblijven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen