Omgaan met agressie op school

Het woord 'agressie' komt van het Latijnse woord agressio wat weer afgeleid is van aggredi. En dit laatste woord betekent 'ergens op afgaan als vijand, aanvallen', Agressief gedrag heeft te maken met gericht schade toebrengen, bewust vernietigen, bedreigen, verjagen. Let op de woordjes 'gericht' en 'bewust'. Hoewel er uitzonderingsgevallen zijn, is agressief gedrag veel vaker een bewuste keuze, een toegeven aan je, wellicht getergde, emoties, dan iets wat onbewust en ongewild naar boven komt. Dat brengt het wel veel dichterbij!

Meer dan materiële schade

'Schade toebrengen' beperkt zich niet tot materiële schade. 'Bewust vernietigen' gaat verder dan alleen maar die toch al half-wrakke schutting een beetje verder slopen. Agressie treedt niet alleen op ten aanzien van levenloze objecten, maar ook ten aanzien van levende wezens en (zelfs) ten aanzien van medemensen.

Denk aan 'gericht schade toebrengen' aan klasgenoten. 'Bewust vernietigen' van de gevoelens van anderen. 'Bedreigen' van die 'stuud' die toch altijd nèt anders doet dan de anderen. 'Verjagen' van die griet die toch al nooit vriendinnen heeft. Welke woorden komen er in je op? Plagen, pesten, treiteren, ja toch?

Woorden die alles te maken hebben met agressie. Woorden die, helaas, niet uit het schoolleven weg te denken zijn. Woorden die in de hele maatschappij standaardbegrippen zijn geworden. En, nog triester, deze woorden zijn op de praktijk gebaseerd. Agressie, plagen, pesten, treiteren. Komt het nu echt zo veel voor?

Ook onder ons

ja, het komt ontzettend veel voor. En 'onder ons' niet minder dan ergens anders. Zijn we niet allen van dezelfde lap gescheurd? We hebben het alles reinigende bloed van Christus nodig. Ook voor deze zonden. Lopen jouw emoties weieens te hoog op? Word je vaak agressief? Plaag je anderen? Doe je mee als er gepest wordt? Besef alsjeblieft dat je bezig bent met het toebrengen van gerichte schade. Wend je naar de Heere, belijd Hem je zonden, vraag om vergeving. Ga dan ook bewust aan de slag om deze zonden te laten. Ook daarin mag je de Heere om kracht vragen.

Een groot probleem

Ja, het komt veel te veel voor. Soms moeten leerlingen onder professionele behandeling gesteld worden

omdat ze het niet meer aankunnen om naar school te gaan en wéér het mikpunt te zijn. Er zijn gevallen bekend van jonge mensen die van school veranderden om van het getreiter af te zijn. Sommige leerlingen zien er als een berg tegen op om elke dag naar school te gaan. Bijna dagelijks wordt hun tas omgekieperd, hun jas in een vuilnisbak gestopt, hun fiets beschadigd. Anderen proberen zich zoveel mogelijk schuil te houden en zich 'onzichtbaar' te maken. De reden? Elke vorm van aandacht die ze krijgen is negatief. Het verbale geweld is ontzettend! Ze worden altijd uitgescholden, ze krijgen altijd de schuld van alles, ze staan altijd alleen.

De lijst is verder uit te breiden. Ook op het materiële gebied. Wat te denken van wapenbezit en - gebruik? Van geweld? Van brandstichting, vernieling? Wat moet er gedaan worden met leerlingen die bewust leraren het bloed onder de nagels vandaan proberen te halen? je merkt wel, het onderwerp is heel uitgebreid. Daarom is het goed om er met elkaar over na te blijven denken. Hoe moeten we met agressie omgaan?

De Heere weet het ook

Een antwoord is niet gemakkelijk te geven. Voor de één zal het heel anders liggen dan voor de ander. Toch zijn we in één ding allemaal gelijk. De Heere kent ons hart. Of we nu veel moeten lijden onder agressief gedrag van anderen of dat we zelf in meer of mindere mate dat agressieve gedrag vertonen, Hij weet ervan. Hij weet er ook van als we niet willen weten dat Hij ons doorziet... Wat weet Hij van jou? De Heere aanschouwt de moeite en het verdriet opdat wij het in Zijn hand zouden geven.

Doeh Jezus zweeg stil

Soms, als de agressie bestaat uit het eindeloos treiteren, werkt het weieens om degenen die dat doen te negéren. Geen reactie te geven. Te lijden in stilte. Hebben we hierin geen machtig voorbeeld in de Heere jezus Zelf? Als Hij op vijandige en hatelijke manier ondervraagd wordt door Kajafas, staat er alleen maar dit: "Doch jezus zweeg stil".

En later, als de doodsschuld over de Zaligmaker is uitgesproken, spuwen de leidslieden van het volk Jezus in Zijn gezicht, ze slaan Hem met vuisten en de dienaars geven Hem kinnebakslagen. Maar we lezen niet dat Hij zich verweerd heeft. Nee, integendeel: "Hij deed Zijn mond niet open; als een lam werd Hij ter slachting geleid, en als een schaap, dat stom is voor het aangezicht zijner scheerders, alzo deed Hij Zijn mond niet open".

Heilige toorn

Is het je weieens opgevallen dat de Heere Jezus wél Zijn mond opendoet als Hem gevraagd wordt of Hij de Christus is, de Zoon van de levende God? De Heere Jezus is vertoornd en neemt een zweep ter hand neemt om de kooplieden uit de tempel te verjagen? Is het je wel eens opgevallen dat de Heere Jezus Zijn eigen discipel Petrus scherp toespreekt met 'satanas'? Nee, de Heere Jezus leed niet altijd in stilte. Als Hem gevraagd wordt te getuigen van Zijn Vader en van Zichzelf als de Messias, dan doet Hij dat vol overtuiging. Als de heiligheid van het huis van Zijn Vader op schandelijke manier ontheiligd wordt, is geen mensenmenigte in staat om Zijn heilige toorn te temmen. Als Petrus in de weg staat van jezus' lijden en dingen verzint die niet van God zijn, gebruikt de Heiland ontzettend scherpe woorden om Petrus terecht te wijzen. Begrijp je het? Als het gaat om de Heere en Zijn eer, zul je dan nooit zwijgen? Dan is er plaats voor 'heilige toorn', uit liefde voor de Heere.

Van je af bijten

Trouwens, je zult mij niet horen zeggen dat je je altijd maar 'op je kop moet laten zitten'. Ik denk dat het in sommige gevallen goed is om van je af te bijten. Om, zogezegd, met 'gelijke munt' te betalen. Hoe vaak komt het niet voor dat de treiteraars zelf zo'n klein hart hebben? Dat ze zélf juist zo in de problemen zitten en op deze manier proberen hun eigen moeilijkheden te verbergen of te verwerken? Als je dan laat blijken dat je voor geen kleintje vervaard bent, kan het weieens gauw afgelopen zijn met de plagerijen. En, als je het een beetje tactisch aanpakt en jezelf open opstelt, komt er misschien nog een vriendschap uit voort. Zou dat niet geweldig zijn?

Vraag hulp

Maar als het nu echt niet helpt? Je hebt geprobeerd de treiteraars te negéren, je hebt geprobeerd ze te ontwijken, je hebt geprobeerd om ze af te bluffen, maar niets helpt. Wat, het is alleen maar erger geworden! Elke bewéging van jou wordt opgemerkt en afgekraakt. Geen plaats is er veilig, overal weten ze je te vinden. De grofste dingen worden gezegd. De gemeenste dingen worden gedaan. Zelfs wordt Gods naam gelasterd om jou toch maar te kwetsen. En je voelt je steeds krachtelozer worden. De moed zinkt je in de schoenen. Je voelt je hele lichaam en ziel in je protesteren tegen de volgende dag. Aarzel dan geen moment, maar schakel hulp in. Vertel het aan je ouders, je mentor, de vertrouwenspersoon op school, je predikant, wie dan ook. Er moet wat gedaan worden! Schaam je niet.

Wees ook niet bang voor dreigemenlten als: "Als je het aan iemand vertelt, dan...". Alles is beter dan door Ite moeten gaan op de heilloze weg [waarop je ongewild gekomen bent. En... de Heere weet er toch zeker I allang van? Je hebt Hem toch gekend in al je wegen? Dan heeft Hij het toch beloofd dat Hij al je paden zal recht maken? Dan mag je daartoe ook middelen aanwenden. Vertel je problemen aan iemand. Als er verdere (professionele) hulp nodig is, zul je zeker geholpen worden. Vertrouw ook daarin op de Heere.

Wie zonder zonde ie...

En hoe moet het nu met de 'daders'? Daden van agressie moeten gestraft worden. Als er dingen moedwillig vernield worden, moet er betaald worden, daar is iedereen het toch over eens? En nu hebben we het niet over materiële schade, maar over schade aan mensen. Ook betalen? Smartegeld? Hard aanpakken? Of... Zullen we weer eens naar de Bijbel kijken?

Dan zie ik de Heere Jezus gebukt zitten. Hij schrijft iets in de aarde. Een vrouw staat erbij. En haar beschuldenaars. En deze beschuldenaars willen graag van Jezus weten wat Hij nu wel van deze vrouw, deze zondares vindt. "Meester", hebben ze gezegd, "deze vrouw is op de daad zelve gegrepen, overspel begaande. En Mozes heeft ons in de wet geboden, dat dezulken gestenigd zullen worden; Gij dan, wat zegt Gij? ".

We weten welk ontdekkend antwoord de Heere jezus gaf: "Die van ulieden zonder zonde is, werpe eerst de steen op haar".

Vergevingsgezindheid

Wat bedoel ik hier nu mee? Je zult zeggen: "Die situatie is toch niet vergelijkbaar? " En inderdaad, er zijn duidelijke verschillen op te merken. Maar het gaat hier om het principe. Niemand zal durven beweren dat de Heere jezus overspel goedkeurde. Zo mogen wij ook nooit agressie goedkeuren. Maar wat een vergevingsgezindheid stelde de Heere ten toon! Hij stuurt de vrouw heen met de vermaning om niet meer te zondigen. Past ons een andere houding? Nee, ons principe moet zijn om te willen vergeven. Vermanen en vergeven. Hebt uw vijanden lief; zegent ze die u vervloeken; doet wel degenen die u haten; en bidt voor degenen die u geweld aandoen, en u vervolgen. Onmogelijk? Jazeker, als we het zelf moeten doen wel. Maar als we mogen zien op de Man van smarten, als we zien dat Hij ons daarin voorgegaan is, als we zien dat Hij de zonden op zich genomen heeft, als we zien dat Hij bidt om vergeving voor Zijn vijanden terwijl de pijn Zijn geteisterde lichaam aan het kruis doortrekt, zouden wij dan niet mogen en willen vragen om diezelfde gave om te dragen en te vergeven? Het is niet moeilijk om van mensen te houden die jou ook liefhebben. Dat doen de tollenaars ook, zegt de Heere jezus. Maar Hij geeft ons een veel grotere opdracht mee: "Weest dan gijlieden volmaakt, gelijk Uw Vader, Die in de hemelen is, volmaakt is."

Wel straffen

Niet straffen dan? Jawel, opzettelijke vernieling van spulletjes wordt terecht niet getolereerd. Net zo min zullen we beschadiging aan de psyche van mensen mogen accepteren. Maar straffen in liefde, straffen met het oogmerk om te genezen, straffen vanuit de vergeving. En welke straf er dan toegepast moet worden, hangt in grote mate af van de situatie en van de betrokken personen.

De lijdende Borg

En, als er verbetering en genezing optreedt, bij de 'slachtoffers', bij de 'daders', of bij beide? Dan past het ons om de Heere daarvoor te danken. Hij alleen is het die de kracht geeft om door te gaan, ook als je getreiterd wordt. Hij alleen is het die de genade geeft om je agressie niet af te reageren door het zinloos vernielen van andermans spullen of anderen dwars te zitten, maar om het in gebed voor de Heere neer te leggen. Hij alleen is het die ook het zicht opent op de lijdende Borg, Die zo onnoemelijk veel meer geleden heeft dan wij ons ooit kunnen indenken. Door Zijn lijden en sterven is de weg tot God ontsloten. En die God doet ons niet naar onze zonden, want Christus heeft die zondenlast gedragen. God doet ons niet naar onze ongerechtigheden, want die heeft de Middelaar op zich genomen. Barmhartig en genadig is de Heere, en groot van goedertierenheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen