Liefde voor het Chinese volk Vraaggesprek met de heer Bill van Dam
De heer Bill van Dam woont al jaren in Canada. Om precies te zijn: in Abbotsford, een Canadees dorp niet zo ver verwijderd van Chilliwaek, waar Van Dam vanaf 1978 tot heden als onderwijzer aan de Timoihgschool werkzaam is. De heer Van Dam vertelde ons dat hij het heel goed naar z'n zin heeft op de school van de Netherlands Reformed Congregations. Het "teacher-zijn" heeft de liefde van z'n hart. Er is echter nog een andere liefde: het Chinese volk! Ruim zeven jaar heeft Van Dam - samen met zijn vrouw-in China les gegeven in de Engelse taal aan studenten op Universiteiten en hogere beroepsopleidingen. Tijdens een familiebezoek in Nederland spraken we met de heer Van Dam over zijn liefde voor Chinese jongeren met de voor ons onbekende namen als Chun, Hua, Hui, Bin, Mao enjiao. Eén van deze jongeren is Laura, een Chinese studente die momenteel een opleiding volgt in Amerika. Over haar kun je meer lezen in de actiekrant.
Meneer Van Dam, kunt u ons vertellen hoe u er toe gekomen bent om in China te gaan werken?
Twintig jaar geleden drong een Canadese zendeling er bij mij op aan om te gaan werken in het Koninkrijk van God. Omdat dit verlangen in mijn hart leefde, was het moeilijk om deze oproep naast me neer te leggen. Het heeft veel strijd gegeven. Want het betekende dat ik heel veel moest achterlaten.
Ons huis, een vast inkomen en nog zoveel meer. Ik dacht dat ik dat niet kon. In die periode heeft de Heere me geleerd om gehoorzaam te zijn. Er kwamen omstandigheden in m'n leven waardoor de materiële zaken van minder belang werden. De Heere maakte mij gewillig. Ex kwam steeds meer het verlangen om Zijn Woord uit te dragen. De praktische mogelijkheden waren er echter niet. Dat veranderde toen ons jongste kind de middelbare school verliet.
In 1988 bezochten mijn vrouw en ik een zendingsbijeenkomst in Vancouver. Veel zendingsorganisaties presenteerden zich daar. We kwamen in contact met een organisatie die leraren uitzendt om Engelse les te geven op universiteiten en hogescholen in China. Vanaf die tijd leek het wel of alle vingers naar China wezen. Na een training van een maand in Californië vertrok-
ken mijn vrouw en ik in 1989 naar China. We zijn vanuit Hongkong met de trein naar Guangzhou, het vroegere Kanton gereisd en vandaar naar Hengyang. Het was een heel onrustige tijd in China. Veel jongeren waren gedesillusioneerd. Mao had niet gegeven wat hij beloofd had. En onder Deng was er veel corruptie in het land. De jongelui hadden alleen nog respect voor het leger. Maar ook dat verloren ze toen het leger - op bevel van Deng-de studentenopstand op het plein van Hemelse Vrede neersloeg en vele honderden jongeren omkwamen. Veel Chinese jongeren kwamen in een geestelijk vacuüm terecht.
Waaraan merkte u dat?
Dat was op het eerste gezicht niet te merken. De jongelui hadden een opgewekte uitstraling. Ze leken gelukkig. Ik weet nog dat ik dacht: deze jongelui zitten helemaal niet op mi j te wachten. Maar na de eerste gesprekken zag ik hun hopeloosheid. Ze verkeerden altijd in angst, angst voor verraad. Ze wilden hun leven betekenis geven, maar wisten niet meer hoe. We hebben in ons appartement op het universiteitsterrein veel gesprekken gehad met jonge mensen. De jongeren vertrouwden ons. Allereerst omdat wij uit Canada kwamen. Canadezen hebben vanuit het verleden veel sympathie in China. Bovendien waren mijn vrouw en ik de vijftig al gepasseerd. Ze zagen in ons een soort ouderfiguren. Wij mochten tijdens de gesprekken deze jonge mensen in aanraking brengen met het Evangelie. We konden natuurlijk niet zomaar gaan preken. Dat hoefde ook niet. Tijdens de Engelse les konden we veel achtergronden van het christelijk geloof toelichten. Ook onze levensstijl trok de aandacht en ook daarover werden vragen gesteld.
Kunt u een geven? voorbeeld
Wij kregen vragen als: waarom heeft jullie leven wel zin? Hoe komt het dat jullie na vijfentwintig jaar huwelijk nog steeds van elkaar houden? In China wordt de vrouw voor het huwelijk op handen gedragen, maar zodra ze getrouwd is wordt ze het sloofje van de man. Het huwelijk wordt daarom vergeleken met kauwgom: Eerst is het zoet maar op den duur wordt het taai. We mochten hen vertellen dat er in een huwelijk drie partijen nodig zijn. Naast man en vrouw is onze Schepper de derde
partij in het huwelijk. Er werd met grote aandacht naar ons geluisterd toen we vertelden dat de Heere God in het huwelijk de gehuwden wil bijstaan. En dat Hij door genade ook onze God mag zijn. Omdat we zoveel liefde van God ontvangen, kunnen we die ook doorgeven. We mogen ook steeds om de hulp en de zegen van God vragen. Als je dit vertelt, merk je dat dit allemaal bijzondere dingen voor Chinese jongeren zijn. Er is in de Chinese gezinnen en huwelijken zoveel hardheid en liefdeloosheid. Het communisme heeft de liefde stukgemaakt.
Op ivelke manier bracht u de studenten met de Bijbel in aanraking?
Al snel nadat mijn vrouw en ik begonnen waren met lesgeven, kwamen er heel wat jongelui bij ons in het appartement. We hielden dan bijbelstudies. Dat was eigenlijk niet toegestaan. Eén jongen, Guo Er Mao, was heel enthousiast. Soms ook wat onvoorzichtig. Hij nam allerlei vrienden mee naar de bijbelstudies. Van verschillende kanten werden wij gewaarschuwd. We merkten dat we in de gaten gehouden werden. We moesten met dit werk stoppen om andere mensen niet in gevaar te brengen. De studenten zijn toen buiten het terrein van de universiteit op verschillende plaatsen doorgegaan met bijbelstudie. Samen met Guo E Mao en Wang Yang Chun maakte ik toelichtingen op de bijbelstudies en ook bijbellessen klaar die zij dan elders in het Chinees gaven. Als er vragen kwamen, dan brachten onze twee jonge koeriers de vragen mee. We bespraken ze dan en zij gaven de toelichting weer door tijdens de eerstvolgende bijbelstudie. Dit werk heeft de Heere rijk willen zegenen.
Eén studente, Liu Chun Hua, was aanvankelijk erg verbitterd en gedesillusioneerd. Ze was ruw, heel moeilijk in de omgang en ze ! gedroeg zich echt hatelijk ten opzichte van studenten en docenten. Ze stelde vaak vragen om ons aan te vallen. Maar langzamerhand veranderde deze houding. Ze kwam bij ons en ging zich in de Bijbel verdiepen. Na een paar maanden gaf ze te kennen christen te willen worden. Dat is geen eenvoudige beslissing. Ze wist wat daar de consequenties van zijn in China. En toch wilde ze het. Door het werk van de Heilige Geest veranderde ze helemaal. Ze werd opgewekt en beleefd. Dat viel op. Medestudenten begonnen te vragen: "Wat is er met jou gebeurd? " Liu Chun Hua mocht hen vertellen wat er gebeurd - was en ze zei erbij: als jullie vragen hebben, moeten jullie maar naar de familie Van Dam gaan want die kunnen jullie een beter antwoord geven. Er kwamen acht medestudenten die zich ook in de Bijbel gingen verdiepen omdat ze een veranderd leven hadden gezien!
In deze periode hebben we pok Laura leren kennen. Een Intelligente en leergierige ptudente. Ze kon nog meer leel weinig Engels, maar iet een woordenboek cr bij . ze de Bijbel. Ze is naar de < erk gegaan en na een moeilijke periode en strijd heeft ie zich laten dopen. Dat ging Iniet zo maar. Na een les uit Ide Catechismus over de Hei-|lige Doop kwam ze bij ons • de vraag of ze zich |moest laten dopen. We heb-Den toen alleen gezegd: je Imoet doen wat de Heere in |Zijn Woord van je vraagt. I Dat is beslissend.
I Voor haar was het uiteinde-I lijk dit Woord: wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, die zal zalig worden! Ze heeft zich toen met vijf andere jongeren laten dopen.
I Haar ouders waren aanvankelijk niet zo blij met haar keuze. En ook dat was moeilijk voor haar. Ze wilde haar ouders geen verdriet doen. Maar de Heere was in haar leven gekomen en ze kon niet. anders dan de naam van Jezus belijden.
Je moet over zo'n keus niet gering denken. Ook als je gedoopt wordt in de Drie-Zelf-kerk (staatskerk) heeft dat consequenties. Je naam wordt doorgegeven aan het Bureau voor Religie en Educatie. Dit bureau is een tak van de communistische partij om alles wat er gebeurt op het terrein van de religie 7.0 in banen te leiden dat. het acceptabel is voor de communistische partij. Vanaf het moment datje geregistreerd staat bij dit bureau word je in de gaten gehouden. Het kan zijn datje daarna slechte uitslagen van je tentamens krijgt of niet verder kunt studeren. Bij Laura hebben we geen speciale sancties bemerkt. Ze is twee jaar na haar doop verhuisd naar een andere grote stad en heeft daar haar studie economie afgemaakt en heeft een studie sociale werk opgepakt. Ze kon het daar in de Drie-Zelf-kerk niet uithouden en is lid van een ondergrondse huisgemeente geworden. We hebben Gods hand mogen opmerken in het feit dat ze de mogelijkheid heeft gekregen om in Amerika verder te studeren. In het leven van Laura zien we dat Gods wil door geen macht ter wereld tegen gehouden kan worden. Er gebeuren dingen die wij soms niet voor mogelijk houden en die we niet kunnen begrijpen. God is zo oneindig groot in Zijn leiding, maar ook in Zijn liefde in Christus voor zondaren. We zien er naar uit dat Laura straks na de afronding van haar studie voor haar eigen Chinese volk tot zegen mag zijn.
Bleef u al die tijd in Henggang?
We hebben twee jaar in Hengyang gewerkt. Toen werden we niet meer uitgenodigd om daar les te geven. We zijn toen voor een jaar vertrokken naar Chang-
Chun in het noordoosten van China. We hebben dat jaar Chinees gestudeerd om beter te kunnen communiceren met onze Chinese vrienden. In Chang-Chun kregen we minder gemakkelijk contact, maar toch kregen we de mogelijkheid om het Evangelie door te geven. Mijn vrouw en ik kregen ieder persoonlijk les. Iedere maand van een andere onderwijzer. Eén van hen had nog nooit een Bijbel gezien; ze had nog nooit gebeden. Ze zei: "Ik merk dat christenen anders zijn. Kunnen jullie mij er meer over vertellen? " Zo mochten we met haar spreken over de Bijbel, over onze Schepper, over Jezus Christus en Zijn verzoening. Ze bleef bij ons komen. Iedere week deden we bijbelstudie.
Wat ging u na dat doen? jaar
Na dat jaar taalstudie ging de reis verder naar Shantung ten oosten van het Laiyang Shandong-gebergte. Daar werkten we driejaar op een landbouwhogeschool. Het eerste jaar hadden we bijna geen mogelijkheden om het Evangelie uit te dragen. Wat we ook deden het leek wel of we steeds tegen een muur aan liepen. Achteraf bleek dat de studenten een soort hersenspoeling ondergingen voordat ze bij onze les kwamen. Ze mochten geen Bijhei aannemen. Ten einde raad hebben we om onze Bijbel een kaft van het woordenboek gedaan om de barriere te doorbreken. Gelukkig veranderde de houding van de studenten. Langzamerhand kwamen er steeds meer gesprekken op gang. Zo kregen we ook hier de gelegenheid om Gods Woord door te geven. We hebben vele malen ervaren dat de Heere een geopende deur gaf.
Hoe beoordeelt u de huidige sitatie in China?
Er is in de negentiger jaren veel veranderd. Er is en grote economische ontwikkeling. Overal in China zie je bouwactiviteiten. Wat ook opvalt, is dat de mensen niet meer gekleed gaan in het bekende Mao-pak. Ze kleden zich veel modieuser. Er zijn ook meer mogelijkheden voor contact. Voorheen moest je altijd bellen via een centrale. Alles watje deed, werd gecontroleerd. Nu zeer er meer mogelijkheden voor telefonisch contact. Er is meer toerisme en daardoor loopt een Chinees in de grote steden niet direct gevaar als hij contact hebt met een buitenlander. In het binnenland ligt dat veel gevoeliger. De Chinese jongere is vandaag erg materialistisch ingesteld. Geld is heel belangrijk. Er gaan zelf jonge mensen naar de Drie-Zelf-kerk om daar te leren hoe je het maatschappelijk beter kunt krijgen! Je merkt echter ook dat de leegte van de ziel niet opgevuld kan worden met geld en goed.
Heeft u gemerkt dat de kerk in China groeit?
Ja, de kerk in China groeit. Het grote probleem is echter dat de kerk een groot te kort heeft aan voorgangers die voldoende basis hebben om leiding te kunnen geven. Naast de Bijbel is er nauwelijks studiemateriaal bij de Bijbel.
Tijdens de contacten met de mensen merk je dat er veel sectarische gedachten zijn. Er zijn in China wel enkele officiële theologische opleidingen. De studie duurt echter maar twee a drie jaar, terwijl er meer tijd besteed wordt aan de bestudering van het marxisme dan aan de Bijbel. Voorgangers van huisgemeenten doen nogal eens mee aan korte cursussen Engels tijdens zogenaamde summercamps (drie a vier weken). In deze weken worden ze bemoedigd en ontvangen ze tegelijk enige theologische vorming.
[7 bent als docent Engels naar China gegaan en u heeft op die manier jonge mensen met het Woord van God in aanraking gebracht. Zijn er nog meer ingangen te om het Woord geven? door-
Als zendeling of evangelist kom je China niet in. Eén goede mogelijkheid is het doceren van de Engelse taal. China is sterk in ontwikkeling; men richt is zich op Noord-Amerika en Europa en alle contacten verlopen in het Engels. Vandaar dat veel Chinezen tegenwoordig Engels willen leren.
Drie procent van de bevolking studeeert aan universiteiten. Daar bereik je de mensen die straks leidinggevende posities in zullen nemen. Verder is er behoefte aan artsen en verpleegkundigen voor de ziekenhuizen en oogklinieken. Misschien zijn er ook mogelijkheden in het zakenleven (werken met computers) of in het sociale
werk. Samenvattend zou je kunnen zeggen: je moet iets brengen waar het land beter van wordt. Je moet als het ware een behoefte zoeken e die proberen te vervullen. Als je zo een plaats gevonden hebt, kun je in de contacten met de mensen spreken over het christelijk geloof en over de Enige Naam onder de hemel gegeven tot zaligheid.
Tenslotte: is China voor u nu voorgoed voorbij?
Ik hoop het niet. We moeten hier nog met onze kinderen over praten, maar ik zou graag nog terug gaan naar China. We moeten alleen we duidelijk onderscheid maken tussen: is het onze wil of is het Gods wil? Onze plannen immers overeenstemmen met Zijn plan. We moeten ook hierin achter Hem aan komen.
We ïvillen de heer Van Dam hartelijk bedanken voor alles wat hij ons vertelde over China. Op zijn versoek hebben we de naam van de christelijke organisatie waarvoor Van Dam werkt niet genoemd. Voor geïnteresseerden is hierover meer informatie verkrijgbaar bij de Jeugdbond.
Capelle aan den IJssel Margreet Mauritz
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 februari 1998
Daniel | 32 Pagina's