Je hoopt natuurlijk dat mensen een zekere welwillendheid gaan krijgen ten opzichte van jouw argumenten, want je wilt ze toch voor jouw stellingname inwinnen
Vraaggesprek met ir. B. J. van der Vlies
In een riante woning in het centrum van de Utrechtse plaats Maartensdijk hadden we het genoegen om de fractieleider van de SGP in de Tweede Kamer over een aantal zaken aan de tand te mogen voelen. Wat is de diepste motivatie van zijn politieke bezig-zijn? Op welke manier probeert hij mensen te bewegen om de 'minst slechte keuze' te doen?
Op deze vragen en andere geeft Van der Vlies in dit interview duidelijkheid. Dit interview werpt een nader licht op zijn werk, maar bovenal op Van der Vlies als persoon.
Wat is uw diepste motivatie om politiek bezig te zijn?
De diepste motivatie is dat ik er diep van doordrongen ben dat de Heere God er recht op heeft, dat we Hem allemaal gehoorzamen. Ook de overheid moet zich houden aan de wet en het Woord van God. Alles zou, als het goed was, uit moeten zijn op de eer van God en de verheerlijking van Zijn Naam. Helaas is dat niet het geval en daarom moet worden opgeroepen om naar Woord en wet te leven en te handelen. In de Psalmen staat: "Wie God verlaat, heeft smart op smart te vrezen, maar wie op Hem vertrouwt, op Hem alleen, ziet zich omringd door Zijn weldadigheen". Ik bedoel daarmee te zeggen: het kan je niet onberoerd laten als je ziet hoeveel mensen zich van de dienst van de Heere afkeren. Ook de overheid houdt zich helaas ver van het luisteren naar wat de Heere ook van de overheid als Zijn dienaresse vraagt. Dat gaat je diep aan je hart. Daar ben je ontsteld over. Daar ben je bewogen onder. Daarom is het goed om te spreken van de rechten en de inzettingen van de Heere. Niet alleen als boetgezant, maar ook om heen te wijzen naar een leven naar het Woord en in de vreze des Heeren. Want aan het houden van Gods geboden heeft de Heere Zelf Zijn zegen verbonden.
In hoeverre helpt het christen-zijn in uw werk? u
De problemen zijn zo intens en zo complex, dat, als je je daarover een oordeel moet vormen, je regelmatig in situaties zit, waarvan je zegt: wat is nu wijsheid? Hoe moet dit? Wat moet mijn oordeel zijn? Ik weet dan als christen, in alle bescheidenheid overigens, vanuit het Woord des Heeren, dat, als ons wijsheid ontbreekt, we het van Hem mogen begeren en dat Hij, als dat in oprechtheid geschiedt, mild zal schenken en niet zal verwijten. Met andere woorden: gebed, het overdenken van het Woord van God en het onderzoeken van dat Woord geeft mij heel veel steun bij mijn politieke bezig-zijn. Het Woord van God is alomvattend, uitsluitend gezaghebbend. Mijn voortdurende bede is dan ook of dat Woord een lamp voor m'n voeten en een licht op m'n pad mag zijn, ook in het politieke werk. Dat neemt toch een
beetje de spanning weg. Het matigt ook de ambitie. Van politici wordt gezegd, en niet ten onrechte, dat ze vaak ijdel zijn en nogal ik-gericht. Daar zet Gods Woord een radicale streep doorheen.
De moeilijkheid waar Van der Vlies steeds meer voor komt te staan, is de kloof tussen bijbelgefundeerde en niet-bijbelgefundeerde politici. "Zijn wij nog in staat onze op de Bijbel gefundeerde principes voor anderen duidelijk te maken? ", zo vraagt de fractievoorzitter zich af. Dus een dusdanige overdracht dat het niet afschrikt, maar dat het prikkelt en nieuwsgierig maakt. Dat mensen yervolgens vragen gaan stellen en zeggen: hé, wat is dat? Dat is toch zo gek nog niet. Daar moet ik eens wat meer van weten. Hierbij hoop je natuurlijk dat mensen een zekere welwillendheid gaan krijgen ten opzichte van jouw argumenten, want je wilt ze uiteindelijk toch voor jouw stellingname inwinnen. Dat wordt echter wel steeds moeilijker, omdat je voelt dat men niet meer afgestemd staat op dingen die voor ons wezenlijk zijn. Dat wordt moeilijk in een discussie, maar we moeten die discussie niet schuwen. We moeten de discussie voeren onder het gebed of de Heere die leiden en zegenen wil.
Op welke manier probeert te bewegen SGP te stemmen? u mensen
We gaan de boer op. We gaan jongeren en ouderen proberen te bereiken, zo helder, duidelijk en bescheiden mogelijk. We hoeven helemaal de borst niet vooruit te steken, want zo goed gaat het niet in ons land. Er is heel veel waar we verontrust en verdrietig over moeten zijn, maar we hopen wel een duidelijk beroep te doen op jongeren en ouderen om voor het staatkundig gereformeerde beginsel te kiezen. En ik weet wel, er zijn natuurlijk allerlei alternatieven die zich presenteren in de samenleving. Echter ik hoop toch, en ik mag dat ook voor de lezerskring van 'Daniël' doen, waartoe ik me ook reken, dat men de SGP trouw blijft. Heeft die SGP dan geen mankementen of gebreken? Zeker, ik weet er denk ik meer dan jullie. Maar het gaat om het hart van de zaak en dan refereer ik vaak aan het spreekwoord: gooi nu met het badwater het kind niet weg. Dat spreekwoord verklaart zichzelf. Er is best een heleboel badwater en als dat gebruikt is, dan gooi je het weg, maar het kind uit dat badwater moet wel blijven. Daar zijn we zuinig op. Daar hebben we liefde voor en daar strekken we onze zorg naar uit. Zo is dat nu ook met het hart van het SGP-beginsel. En dan is het CDA geen alternatief. Want het CDA is weliswaar een partij die meer zetels op de been brengt dan de SGP en dus meer in de melk te brokkelen heeft, maar het CDA heeft op wezenlijke punten stellingnames, waar wij gewoon geen verantwoordelijkheid voor kunnen dragen.
Neem nu eens het gezinsbeleid. Dat wordt door m'n collega De Hoop Scheffer wel gepromoot. We hebben het gezin weer op de politieke agenda gekregen. Laat dat zo zijn, maar dan vraag ik hem: wat is jullie definitie van gezin ook al weer? En dan omvat die wel alle samenlevingsverbanden. Dus ook niet-huwelijkse samenlevingsvormen en homoseksuele relaties vallen bij het CDA onder het begrip gezin. Dan zeg ik: als we nou eens eerlijk en getrouw de Bijbel proberen te lezen, dan kunnen we over zo'n punt nooit heen stappen. Wat het CDA voor haar rekening durft te nemen, is nog al wat.
En hoe zit dat dan met het GPV en de RPF?
Het GPV en de RPF, het verloofde stel, staan dichter bij ons dan het CDA. Daar moeten we gewoon eerlijk over zijn. Het heeft helemaal geen zin om dat te ontkennen. Tegelijk denk ik toch dat, als je het gedachtegoed van die twee partijen tegen het licht houdt, je stuit op afwijkingen van de authentieke gereformeerde zienswijze op de taak en de roeping van de overheid. Op ethische punten zijn we het best wel eens met elkaar. Maar als het gaat om het onderhouden van de zondag, als het gaat om de ruimte die je aan andere overtuigingen geeft, kortom als het gaat over de taak en roeping van de overheid ten aanzien van de geboden van de eerste tafel van de wet des Heeren, stuit je toch op principiële verschillen. Het klimaat in die twee partijen wijkt ook af van het klimaat in de SGP. Ik denk toch dat voor mensen die proberen te blijven bij de schriftuurlijk
bevindelijke waarheid, er maar één partij is die in aanmerking komt voor onze stem en dat is de SGP. Vergeef me dit wervende woord.
Is de versterking van het accent van de RPF in het van de SGP? evangelische voordeel
Wat het effect zal zijn van de oproep van de heer Ouweneel en de zijnen aan de evangelischen om toch vooral RPF te gaan stemmen, is moeilijk te zeggen. Ik zou niet weten hoe ik het in moet schatten. Sommigen verwachten er heel veel van, anderen zijn er erg terughoudend over. Laten we het maar gewoon afwachten. We gaan proberen iedereen ervan te overtuigen dat de minst slechte keus toch is die voor de SGP en dan vragen we de Heere om Zijn onmisbare zegen of er alstublieft gebed mag zijn in de hele achterban. Dan zullen we de uitslag van de verkiezingen maar rustig afwachten. We moeten bidden en werken en dan de uitkomst aan de Heere overlaten.
Een heel andere vraag die wij aan de heer Van der Vlies stelden is of kleinrechts nu echt zo rechts is?
Van der Vlies is daar heel stellig in. Hij spreekt niet over klein-rechts als daar ook de SGP mee bedoeld wordt. Dit vanwege het feit dat ook de CD (Centrum Democraten) vaak tot klein-rechts wordt gerekend en daar voelt Van der Vlies zich begrijpelijkerwijs niet bij thuis. Maar er is nog een reden waarom Van der Vlies de SGP liever niet als klein-rechts typeert.
Het verschil tussen links en rechts is al heel oud. Rechts was je vroeger in de politiek als je voor vrijheid pleitte, zo weinig mogelijk overheidsbemoeienis. Links was je in de politiek als je de rol van de overheid uit liet dijen. De overheid moest alles regelen van wieg tot graf. In dat spanningsveld stonden we - zie dominee Kersten in de vooroorlogse tijd - dichter bij wat rechts was in de politiek. De taak van de overheid was er wel, maar die moest niet te groot zijn. Je moest zoveel mogelijk aan de eigen verantwoordelijkheid van mensen overlaten. Dat zeggen we nu nog altijd. Tegelijk vinden we dat de overheid toch wel moet kunnen ingrijpen als er hier of daar iets fout gaat. En zo zie je dat de SGP tegenwoordig ook best de overheid eens aanspreekt op een verantwoordelijkheid in de trant van: dat kun je zomaar niet aan de markt overlaten. Want wat doet de markt met de zwakkere in de samenleving? Zijn die niet de dupe? Moet je daar geen bescherming aan bieden? Wij vinden van wel. We lezen in Gods Woord dat de overheid de taak heeft een schild der zwakken te zijn. Wat dat betreft denk ik dat we noch rechts noch links zijn, maar dat we van beiden iets hebben. Maar laten we alsjeblieft van die etiketten afstappen en laten we gewoon zeggen: de SGP is een van de kleine christelijke fracties.
We hebben in onze gezindte verschillende stromingen. Hoe gaat u om met deze bloedgroepen?
Toen ik tot dit werk geroepen werd, heb ik gezegd er voor alle SGP'ers te zijn. Dus voor alle mensen uit al die verschillende kerken en stromingen binnen die kerken. )e moet uitgaan van wat het hart is van wat onze politieke partij voorstaat. Ik vind dat dat gelegen is bij artikel 36 van de NGB. Alle mensen die zich daar aan gebonden weten, moeten bij de SGP blijven. Pas daarna stel je de vraag uit welke kerk iemand komt. De SGP is een interkerkelijke partij. Daar heeft dominee Kersten voor gestreden toen hij de partij opgericht heeft. Dat is een bewuste en verstandige keuze geweest van
dominee Kersten. Want er is toch wel een heleboel zegen verbonden aan het feit dat mensen uit allerlei kerkelijke groeperingen elkaar in de SGP mochten vinden en konden vasthouden. Dat moet vooral zo blijven. Ik ben wel eens bedroefd over de kerkelijke verdeeldheid en over het feit dat zelfs binnen die kerken nog verschillende stromingen bestaan. We zouden toch één moeten zijn? Mag ons gebed dan maar zijn: Heere, breng toch bijeen die bijeen horen. Ik geloof zeker dat die kerkelijke verdeeldheid en versnippering afbreuk doet aan het christelijk getuigenis in de politiek. De kerken zijn zo verdeeld en verscheurd dat het de vraag is of er nog wat van die kerken uitgaat. Welke werfkracht hebben de kerken nog? Ik lees dat de heidenen de slip van de mantel van de Israëlieten probeerden te grijpen om vervolgens met ze te mogen optrekken. De heidenen zagen hoe lief zij elkander hadden. Ze zagen ook dat de Heere met hen was. Mijn vraag is dan: "Zijn er nog atheïstische Nederlanders, van God en Zijn gebod vervreemd, uit de zoveelste generatie van de verloren zoon, die naar de Gereformeerde Gemeente van Hendrik Ido Ambacht en naar de Hervormde Gemeente van Maartensdijk en naar de Oud Gereformeerde Gemeente van Ede en de Christelijke Gereformeerde Kerk van Nunspeet kijken (ik noem maar een paar willekeurige voorbeelden) van: wat is daar toch aan de hand? Wat hebben die mensen? Die hebben wat, wat wij missen. Ik zou daar wel eens wat meer van willen weten. Ik zou daar wel eens mee willen praten". Daar gaat een zekere werfkracht van uit. Dat is nu helaas niet zo, althans veel te weinig.
We legden de heer Van der Vlies een aantal kernwoorden voor waarop we zijn korte commentaar vroegen.
Verjonging?
Prima, want dat was nodig.
Van der Staay?
Fijn dat hij op de derde plaats is gekomen. Ik heet hem hartelijk welkom in de fractie. Ik hoop dat ik dat na D.V. 6 mei ook echt kan doen.
Televisie?
De techniek van de t.v. kan zegenrijk worden ingezet, maar het bezit van televisie brengt veel verleidingen met zich mee. Daarom heeft de SGP daarin een afwijzend beleid en ik heb me daar altijd naar gedragen. Het wordt wel steeds moeilijker, want de plaats van de media wordt steeds belangrijker. Er is ook best de overweging dat als je je boodschap eens voor de televisie zou kunnen brengen, je veel meer mensen bereikt. Het is best een spanningsveld. Maar we moeten toch wel oog houden voor de principiële lijn. Dat doe ik ook als kerkenraadslid.
Samenwerking?
Nodig en nuttig maar niet tot elke prijs.
Martien van der Zwan?
Dat hij als SGP'er op de CDA-lijst van jacobswoude staat, is de verantwoordelijkheid van de plaatselijke kiesvereniging, maar hij is ook een vooraanstaand persoon in de partij. Ik kan mij dus voorstellen dat veel mensen wel even de wenkbrauwen gefronst hebben. Het is natuurlijk iets meer dan dat een willekeurige andere SGP'er dat zou doen. Helemaal nu we juist in discussie zijn over de samenwerking met RPF en GPV. In dat licht is deze stap wel een grote stap. Maar het is een eigen verantwoordelijkheid in eerste instantie van Martien van der Zwan zelf en nog veel meer is het een verantwoordelijkheid van z'n eigen kiesvereniging. Binnen de partij is er overigens altijd een zekere vrijheid geweest om met plaatselijke omstandigheden rekening te houden.
Hebt u nog een directe boodschap voor de 'Daniël'-lezers?
Ik hoop dat de lezers van 'Daniël' zich niet laten bekoren door allerlei groeperingen die wat moderner en meer eigentijds dan de SGP kunnen overkomen, maar waarbij toch veel te veel water bij de wijn is gedaan. Verder hoop ik dat zij zich voor het aangezicht van de Heere God afvragen wat zij in de dagen van de verkiezingen zullen doen. Ze moeten geen SGP stemmen omdat Van der Vlies dat zo graag wil of ze daartoe oproept. Ze moeten beseffen wat de Prediker zegt: "Verblijdt u, o jongeling, in uw jeugd, maar weet dat God om al deze dingen u zal doen komen voor het gericht". Vanuit die ernst denk ik dat iemand maar tot z'n keuze moet komen en dan hoop ik uiteraard dat we verblijd mogen geraken door een brede steun vanuit de lezerskring van 'Daniël' en dat we bovenal verblijd mogen zijn door Gods daden waarin Hij alle geploeter van ons zou willen zegenen.
Hartelijk dank voor de tijd en moeite die u voor ons genomen hebt. Wij wensen u ook namens de lezerskring van 'Daniël' van harte Gods zegen in uw werk en bij de komende verkiezingen.
Hans Silfhout
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 30 januari 1998
Daniel | 32 Pagina's