De les van Joes Kloppenburg

Wegwezen, daar heb je 'de bende'! In een mum van tijd ligt het veldje, waar zo even nog een groep jongens aan het voetballen was, er verlaten bij. Allen zijn in één richting gerend: het huis van de ouders van Karei.

Als ik eraan terugdenk vliegt de angst me na zoveel jaren bijna nog naar de keel. In de plaats waar ik ben opgegroeid, oefende een groep jongeren, die zichzelf kortweg als 'de bende' aanduidde, een ware terreur uit. Als ze met hun twintigen op hun crossfietsen aan kwamen zetten, maakte de overige jeugd zich uit te voeten. Want met de bende viel niet te spotten. Soms namen de leden ervan nog de moeite een ruzie uit te lokken. Vaak sloegen ze er meteen, zonder enige aanleiding op los. Op een keer was er geen tijd meer om op de vlucht te slaan. Twee vriendjes van me werden zonder pardon tegen de grond gekwakt. Ik durfde ze niet te hulp te komen. Om onverklaarbare redenen lieten de bendeleden mij met rust, en dat moest maar zo blijven, vond ik. Pas toen het canaille joelend en bellend wegfietste, bracht ik m'n kameraden naar ons ouderlijk huis. Om bloedneuzen te stelpen.

Onuitroeibaar

Onuitroeibaar Geweld is van alle tijden. Het was er in mijn basisschooljaren, het was er eeuwen voor ik geboren was en het zal er zijn zolang de wereld in zijn huidige vorm bestaat. Het is niet uit te bannen, want de zonde is onuitroeibaar. Door mensen althans.

Dus maar niet meer klagen over de toename van geweld op straat? Dat zou een verkeerde conclusie zijn.

Want als tachtigjarigen zeggen dat ze een tijd als deze nooit eerder hebben meegemaakt, mag dat niet zomaar worden afgedaan als beginnend geheugenverlies. In de geschiedenis zijn golfbewegingen van geweld en op dit moment is het in Nederland vloed.

Niemand kan vol houden dat de moorden op joes Kloppenburg en Meindert Tjoelker, die in de samenleving grote verontwaardiging opriepen, eenmalige gebeurtenissen zijn. Volgens het jaarverslag van het Openbaar Ministerie over 1996 dat het aantal geweldsdelicten onder jongeren in twee jaar tijd met ruim vijftig procent is toegenomen. Dat zijn cijfers die er niet om liegen.

Tehulp schieten

Terecht is na de gebeurtenissen van het afgelopen jaar de vraag opgeworpen wat er toch met onze samenleving aan de hand is dat het tehulp schieten van medemensen zo zeldzaam is geworden. Want laten we wel wezen, er zijn niet zoveel Joes Kloppenburgen die anderen bijstaan als ze in elkaar worden geslagen. De meeste mensen wagen hun hachje niet.

Ongetwijfeld is ook dat een teken van moreel verval. Het besef dat tegen onrecht gevochten moet worden, verzwakt. De Nederlandse samenleving kent weinig helden meer. De moderne literatuur, waarin helden vaak vervangen zijn door antihelden, is er een afspiegeling van. Die ontwikkeling gaat ook de gereformeerde gezindte niet voorbij. Misschien moeten we het Oude Testament weer eens gaan lezen, waarin regelmatig en op een positieve manier gesproken wordt over helden: mensen die hun leven op het spel zetten om anderen te redden.

Platform

Toch is de vraag waarom mensen niet ingrijpen niet de belangrijkste. Nuttiger is het je af te vragen waar al dat geweld vandaan komt en hoe niet alleen de gevolgen bestreden maar ook de oorzaken weggenomen kunnen worden. Steeds meer mensen, ook op belangrijke posten in politiek en maatschappij, gaan zich die vraag stellen. Zo is het een positief teken dat minister Sorgdrager, in reactie op een voorstel van GPV-kamerlid Schutte, een landelijk platform tegen geweld op wil richten. Ook haar voorstellen voor opvoedingsondersteuning zijn het overwegen waard.

Stoten deze voorstellen door tot de diepste kern van het probleem? Ten diepste niet, maar er komt in elk geval bezinning op gang. Hopelijk komt daardoor ook aandacht voor dieper liggende oorzaken: anti-autoritaire opvoeding, de verheerlijking van geweld in films en computerspelletjes, de cultuur van 'ik maak zelf wel uit wat ik doe', het loslaten van Gods heilzame geboden.

"Kappen, man!"

Als het om die dieper liggende oorzaken gaat, mogen ook wij 'refo's' onze zaakjes nog wel eens goed nakijken, ik noem één punt, voor sommigen misschien relevant, voor anderen niet. Geweld onder jeugdigen heeft alles te maken met de uitgaanscultuur, las ik ergens in een 'neutraal' dagblad.

Degenen die geweld plegen, zijn vaak ook degenen die elk weekend gaan 'stappen', die voortdurend verstrooiing en prikkels nodig hebben, die veel alcohol nuttigen en een iets te lang aangehouden oogcontact uitleggen als 'vuilkijken', dat nodig met een paar klappen moet worden afgestraft. Herken je het een beetje? Zit je soms ook in dat sfeertje? "Kappen, man!", roep ik met Joes Kloppenburg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen