Belicht

Ik weet het nog als de dag van gisteren... een schoolavond voor alle kweekschool-leerlingen van 'De Driestar' in het oude Veemarktrestaurant in Gouda, nu zo'n 37 jaar geleden.

Een avond die zoals altijd gekenmerkt werd door ontspanning op hoog niveau en met een bijzondere stijl.

Eén van de programmapunten luidde, zoals gebruikelijk: voordracht van een gedicht.

Dat bleek 'Tweespraak' van M. Nijhoff te zijn.

De leerlinge die het gedicht verwoordde, deed dat zo voortreffelijk dat de stilte na de voordracht bleef hangen. Het gedicht maakte duidelijk niet alleen op mij een overweldigende indruk.

Waarom eigenlijk? Om de ingehouden, bijna fluisterende toon? Om de vleug van droefheid die het gedicht die zeer bijzondere toon geeft? Om de diepzinnige antwoorden die na een vraag gegeven worden? Om de indringende vraag en tegelijk schuldbelijdenis aan het einde? Ik weet het niet meer wat mezelf betreft. Het zal wellicht allemaal wel meegespeeld hebben.

Nog steeds kan ik dit gedicht alleen maar heel aandachtig op me laten inwerken. Proeven, niet analyseren.

Dan wordt de illusie van het onzegbare al gauw ruw verstoord. Uitleggerige woorden krijgen snel iets betweterigs. En daar is een gedicht als dit te intiem voor.

Nijhoff weet met een paar pennestreken heel het leven van de Heere jezus op aarde te tekenen.

De herders bij Bethlehem die het Lam verwachtten dat tegelijk Herder zou zijn.

De discipelen, die hun beroep van visser moesten vaarwel zeggen om van de Vis te getuigen. Hij is immers jezus Christus, Zoon van God, Zaligmaker. De eerste letters van deze namen leveren in het Grieks het woord Ichthus op, vis. De eerste christenen in het Romeinse Rijk tekenden een vis, om daarmee aan te geven dat zij de Heere Jezus als hun Zaligmaker kenden. Jezus maakt van Zijn discipelen vissers van mensen. Maar Hijzelf gaat hen ook daarin voor. Hij is Lam en Herder; Hij is ook Vis en Visser.

Dan komt het laatste bittere lijden. De Man van smarten krijgt van een ruwe Romeinse soldaat een doornenkroon opgedrukt en er wordt met Hem gespot. Ditmaal komt er geen antwoord op de gestelde vraag, maar een uitroep van uiterste verwondering. Verwondering dat mensen-als-doornen dit Hem kunnen aandoen. Hij is immers de Schoonste van alle mensenkinderen, de Roos van Saron, geboren uit doornen, uit zondig vlees. Het Woord is vlees geworden. De wereld is door Hem gemaakt, maar heeft Hem niet gekend. Hij is gekomen tot het Zijne, maar de Zijnen hebben Hem niet aangenomen. Het Licht is in de wereld gekomen, maar de mensen hebben de duisternis liever gehad dan het licht.

Tot zover de heilsgeschiedenis. Maar nu komt de boodschap heel dicht bij ons. De vijand heeft Hem niet gekend, nee, vanzelf niet. Die zag geen heerlijkheid in deze Roos. Maar ook Zijn vrienden bleef Hij vreemd tot het Hem behaagde Zich te openbaren. Maar hoe staat het met ons, met mij, met jou? De dichter steekt geen priemende en beschuldigende wijsvinger naar ons, naar mij, naar jou uit. Hij stelt alleen maar een paar simpele vragen. Hij sluit zichzelf er bij in. Hoor je de droefheid en tegelijk ook het verlangen achter en onder de woorden?

Ach, dat ik Hem kenne en de kracht van Zijn opstanding...!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen