Bijbelstudie met de computer

Het onderzoek van Gods Woord vond door de eeuwen heen plaats via mondelinge kennisoverdracht en boeken. In het laatste decennium is daar een middel bijgekomen. De computer, die de mens op veel terreinen van het leven behulpzaam is, kan ons veel werk uit handen nemen. Meestal gaat het dan over routinewerk, wat voor de mens erg tijdrovend is, maar waarbij we niet veel hoeven na te denken. Het gebruik van de computer voor bijbelstudie vormt hierop geen uitzondering. Ik hoop dit te kunnen verduidelijken aan de hand van het volgende voorbeeld.

Een inleiding maken

Bij het maken van een inleiding voor de JV over intensieve veehouderij denk je aan de tekst: De rechtvaardige kent het leven van zijn beest". Maar waar staat die tekst eigenlijk? De concordantie wordt erbij gehaald, en het woord "beest" opgezocht. Uit de lange rij teksten die bij dit woord vermeld zijn, vind je al snel Spreuken 12:10. Deze tekst wordt opgezocht in deel 2 van de driedelige Statenbijbel, waar onder meer de volgende kanttekening wordt gegeven: et woord 'kennen' is voor 'zorgen' en 'toezien' dikwijls genomen. Zie Gen. 18:19, en Ps. 1:6. Deel 1 van de Statenbijbel wordt opgeslagen om Genesis 18:19 op te zoeken, waar staat dat de HEERE Abraham gekend heeft. Vervolgens leg je een vouwtje bij Spreuken 12:10, om in deel 2 Psalm 1:6 op te zoeken. Hier staat dat de HEERE de weg der rechtvaardigen kent. je denkt wat na over deze tekst en de kanttekening ervan, waardoor de betekenis van het woordje 'kennen' in dit verband je duidelijk wordt. Vervolgens schrijf je de kanttekening bij Spreuken 12:10 over op het klad van je inleiding, en ter verduidelijking van het woord 'kennen' haal je ook Psalm 1:6 aan.

Routinematige handelingen

Eigenlijk heb je nu drie dingen gedaan: opzoeken, nadenken en overschrijven. Het nadenken vereist een zekere intelligentie en voorstellingsvermogen, wat typisch menselijke eigenschappen zijn. Dat kunnen we dus niet aan de computer uitbesteden. Opzoeken en overschrijven daarentegen zijn routinematige handelingen. je moet het wel doen, het

kost ook vrij veel tijd, maar het is niet moeilijk. Dat zou dus heel geschikt door de computer gedaan kunnen worden, wat je heel wat tijd zou kunnen besparen. In het bovenstaande voorbeeld zou het in het meest ideale geval ongeveer als volgt in z'n werk gaan:

Op je computer start je gelijktijdig een tekstverwerker en een programma voor bijbelonderzoek. In het laatstgenoemde programma activeer je met een paar toets-indrukken of muisklikken de zoekfunctie, je zoekt de woordcombinatie 'rechtvaardige/beest'. Als je deze beide woorden hebt ingetoetst, geeft de computer binnen enkele seconden aan dat de combinatie van deze twee woorden alleen voorkomt in Spreuken 12:10. Met een aantal toetsindrukken roep je de kanttekening bij dit vers op. Deze kanttekening verwijst naar Genesis 18:19 en Psalm 1:6. Met opnieuw enkele toetsen of muisklikken staan deze teksten op het beeldscherm, met hun kanttekeningen. Vervolgens markeer je met de muis die gedeelten van de Bijbel en de kanttekeningen die je in je inleiding wil opnemen, je schakelt van het bijbelprogramma over naar de tekstverwerker, en plaatst deze gedeelten in de tekst van je inleiding. Geen geblader, geen gezoek of overschrijven, alleen de juiste programma's starten, en de juiste toetsen indrukken.

De computer

Dit voorbeeld gaat uit van de meest optimale omstandigheden. Om op deze wijze te kunnen werken, is een vrij forse computer nodig, minimaal een 80486-computer met 4 Mb geheugen. Op deze computer draait het besturingssysteem 'Windows 3.11'. Zonder dit besturingssysteem is het niet mogelijk tegelijkertijd een tekstverwerker en een bijbelprogramma te starten, en tussen deze twee programma's te schakelen. Maar dat wil niet zeggen dat je met minder niet volstaan kunt. Als je geen Windows op je computer hebt maar MS-DOS, werkt het allemaal ook prima, maar dan met enkele tussenstappen, waardoor het iets minder snel en soepel gaat. je hebt dan

Een goede raad voor het lezen van de Heilige Schrift

Bij 't openslaan van 't Boek der boeken, gedenk, o christen, dag aan dag, dat wie dat Woord wil onderzoeken, geen eigen licht vertrouwen mag. Ceen mensenwijsheid zou hier baten, geen vlijtig' arbeid hier volstaan; All' eigen wijsheid dient verlaten - een ander oog moet opengaan. Voordat g'u dan begeeft tot lezen, val, christen, val uw Cod te voet! En dat een heilig, heilzaam vrezen zich meester maak' van uw gemoed. Vraag, eer gij verder gaat, een zegen, vraag ogen, oren en een hart! En - jezus Zelf, Hij koom' u tegen in dit Zijn Woord bij vreugd' en smart

echter aan een 80286-computer met 1 Mb geheugen al genoeg.

Hoe kom je er aan?

Aan computerprogramma's heb je dus minimaal een tekstverwerker en een bijbelprogramma nodig. Iedere gangbare tekstverwerker voldoet, zoals de verschillende versies van WordPerfect, Word, etc. Als je nog op school zit, dan is de kans groot dat de school een overeenkomst heeft met de leveranciers van deze programma's, zodat de leerlingen deze legaal mogen gebruiken. Mogelijk heeft je werkgever ook een dergelijke overeenkomst. Is dat niet het geval, dan zul je de tekstverwerker moeten aanschaffen. Illegaal kopiëren is in feite wederrechtelijk gebruik van iemands goed, en als zodanig diefstal.

Voor de bijbelprogramma's ligt het wat eenvoudiger. Naast de commerciële programma's, die we nu even buiten beschouwing laten, zijn er een aantal vrij kopieerbare programma's in omloop. Deze kun je dus zonder meer van anderen overnemen, of aan anderen uitdelen. Alle gangbare bijbelprogramma's kunnen teksten opzoeken, teksten vergelijken (twee bijbelgedeelten naast elkaar leggen), zoeken op woorden en woordcombinaties, en teksten opslaan in een bestand, zodat je ze later weer in een tekstverwerker kunt opvragen.

On line Bible

Het meest uitgebreide programma is de On line Bible. De grote kracht van dit programma zit hem in de hoeveelheid beschikbaar studiemateriaal. Naast de Statenvertaling zijn tal van andere bijbelvertalingen beschikbaar in verschillende talen, tot Grieks aan toe. Verder kan het programma worden uitgebreid met de kanttekeningen op de Statenvertaling, een . compleet bijbels woordenboek (Rhiem), de complete Matthew Henry (in het Engels weliswaar, maar aan de Nederlandse wordt gewerkt) en nog veel meer.

Het programma werkt al op vrij eenvoudige computers, maar het beschikbare studiemateriaal neemt veel ruimte in op de harde schijf. Het complete programma met al het materiaal is ook beschikbaar op CD-ROM. Het neemt dan geen schijfruimte in beslag, maar je computer moet dan wel met en CD-ROM-drive zijn uitgerust.

Sola Scriptura

Een ander bijbelprogramma is Sola Scriptura. De eerste versie van dit programma, versie 1.2, bevat de Statenvertaling, de Psalmberijming van 1773 en de King james Version. Het is een vrij eenvoudig programma dat weinig eisen stelt aan de gebruikte computer. De nieuwste versie 2.0 bevat bovendien de kanttekeningen op de Statenvertaling, de Psalmberijming van Datheen, de drie Formulieren van Enigheid, de Apostolische Geloofsbelijdenis en de Geloofsbelijdenis van Athanasius en Nicéa, en daarnaast een beperkte versie van het Griekse Nieuwe Testament. Deze versie vraagt iets meer van het gebruikte computersysteem. Het programma 'Sola Sciptura' is over het algemeen iets gemakkelijker in gebruik dan de On line Bible, maar de hoeveelheid beschikbaar studiemateriaal is beduidend minder, waarbij overigens moet worden opgemerkt dat de On line Bible weer geen Psalmberijmingen en belijdenisgeschriften in zijn pakket heeft.

Oefening

Als je dus op je computer een tekstverwerker en een bijbelprogramma hebt geïnstalleerd, dan ben je voldoende uitgerust om de computer te gebruiken bij je bijbelstudie. Maar

dan nog zal het zeker in eerste instantie niet zo soepel gaan als in het voorbeeld hierboven. Kunst wordt alleen gebaard door oefening, en dat geidt zeker als het over computerprogramma's gaat.

Bezwaren

Dus je kunt de boekenkast wel opruimen als je toch alles op de computer hebt staan? Zeker niet! Naast alle voordelen die het gebruik van de computer met zich meebrengt, zitten er ook een aantal minder aantrekkelijke kanten aan. Het belangrijkste bezwaar is dat de diepgang van de bijbelstudie zou kunnen lijden onder het gebruik van de computer. Hiervoor zijn drie oorzaken aan te wijzen:

- Als je wat ervaring hebt, gaat op de computer alles sneller en gemakkelijker. Even deze tekst oproepen; even die kanttekening bekijken; even de tekstverwerker starten. De snelheid waarmee je dit alles doen kunt, zou een stukje onrust met zich mee kunnen brengen, waardoor het misschien moeilijker wordt de teksten rustig te overdenken.

- Als je wat minder ervaren bent, moet je relatief veel tijd en energie steken in de bediening van de computer. Hierdoor is de aandacht voor de stof die je bestudeert wellicht minder.

- Op een beeldscherm passen over het algemeen 25 regels tekst, veel minder tekst dus dan een bladzijde uit een boek. Om een groter stuk tekst te lezen, moet je dus vrij vaak naar een volgend scherm overschakelen. Als computergebruiker loop je daarom het gevaar dat je jezelf ongemerkt beperkt tot kleine tekstfragmenten. Om een tekst in zijn verband te bezien, lees je dan bijvoorbeeld niet meer het gehele hoofdstuk van die tekst, maar alleen de regels die rondom de tekst op het scherm staan. In de praktijk blijkt dan ook dat een boek zich beter leent voor het bestuderen van grote stukken tekst dan een computer. Bovendien moet je een monitor hebben van zeer goede kwaliteit om groot stuk tekst vanaf je beeldscherm te lezen, zonder last van je ogen te krijgen.

Naast het gevaar voor oppervlakkigheid van de bijbelstudie zou nog genoemd kunnen worden dat werken met de computer in zichzelf een zeer individueel gebeuren is. Wie intensief met de computer bezig is, is vaak niet of nauwelijks bereikbaar voor anderen. Voor persoonlijke bijbelstudie hoeft dit niet direct een bezwaar te zijn. We moeten ons echter wel realiseren dat de computer hierdoor een minder geschikt hulpmiddel is voor een gezamenlijke bijbelstudie.

Op zondag?

Een heel praktisch bezwaar zou kunnen zijn dat het goed is om terughoudend te zijn met het gebruik van de computer op zondag, terwijl deze dag juist erg geschikt is voor bijbelstudie. De computer is, net als bijvoorbeeld de telefoon, een voornamelijk zakelijk apparaat, en daarom wellicht minder geschikt om op de rustdag gebruikt te worden, zeker als de computer sterk verbonden is aan je opleiding of dagelijks werk.

Bovendien staat de computer meestal niet in de huiskamer (hoewel er argumenten aan te voeren zijn die hiervoor pleiten), en het is denk ik niet goed om je op zondag terug te trekken in je slaap-of studeerkamer. Zou tenslotte de hoeveelheid parate bijbelkennis mogelijk niet afnemen door het veelvuldig gebruik van dit soort hulpmiddelen? Met de komst van de rekenmachine is de vaardigheid in het hoofdrekenen immers behoorlijk minder geworden...

We moeten het gebruik van de computer voor bijbelonderzoek om deze redenen niet afwijzen, maar het is goed om je er wel van bewust te zijn. Het is echter nog vele malen belangrijker dat we ons ervan bewust zijn dat we bij het onderzoeken van Gods Woord het licht en de leiding van Gods Geest nodig hebben! Ons verstand is immers door de zonde verduisterd. Paulus zegt dat de natuurlijke mens de dingen die des Geestes Gods zijn, niet verstaat. Daar doet het gebruik van de computer niets aan toe of af. Wat is het dan nodig om voortdurend de HEERE onze blindheid en dwaasheid te belijden, en Hem te smeken of Hij ons hart wil openen, opdat we met Lydia acht zouden geven op wat Gods Woord ons zegt. Als dat Woord ons de onpeilbaar diepe kloof voorstelt, die er door de zonde is tussen God en onze ziel. Als dat Woord ons spreekt van de enige Naam, Die er onder de hemel gegeven is, door Welke wij moeten zalig worden. Dan hoeven we niet aangespoord te worden om Gods Woord te onderzoeken. Dan is het met David in Psalm 119:65:

Hoe wonderbaar is Uw getuigenis! Dies zal mijn ziel dat ook getrouw bewaren; Want d'oop'ning van Uw woorden zal gewis, Gelijk een licht, het donker op doen klaren; Zij geeft verstand aan slechten, wien 't gemis Van zulk een glans een eeuw'gen nacht zou baren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen