Ik zou niet zo snel een vervangend blad weten, dat zo’n band geeft

Onlangs publiceerde het Sociaal en Cultureel Planbureau het rapport Leesgewoonten. Gemiddeld 11 % van de vrije tijd besteedt men aan lezen van boeken, tijdschriften en kranten, tegen 22% in 1955. Elk jaar daalt dit percentage. Televisiekijken, concurrentie met uitgaan en sport en de sterk toegenomen werkdruk worden als oorzaken genoemd, jongeren lezen nog weer eens minder dan ouderen. Is er in zo'n afkalvende leescultuur nog wel plaats voor een jongerenblad? Waarover en hoe moet dan geschreven worden? Wat is de eigen plaats van Daniël tussen alles wat er te lezen is? Met de vier jongeren dachten we na over deze vragen.

Wie zijn de vier jongeren?

We stellen hen eerst voor. Mark Mulder is 18 jaar. Hij heeft de HAVO afgerond, is nu eerstejaars PABO-student en woont in het Driestar-internaat. Na de PABO wil hij graag voor de klas. Martijn Boer is eveneens 18 jaar en woont nog thuis. Hij heeft de MAVO afgerond en zit nu in het tweede jaarvan de MEAO.

Verder namen twee dames aan het gesprek deel: Lisettevan Putten en HeleneVerhoef. Lisette is 20 jaar. Zij heeft na het VWO een halfjaar HBO-V gedaan, maar heeft dit afgebroken. Zij werkt inmiddels ongeveer een jaar als secretaresse bij de gemeente Apeldoorn. Helene (18) doet nu VWO-examen en gaat na de zomer de HBOopleid/ng bloemsierkunstdoen. Alle vier komen ze uit Apeldoorn.

Leescultuur

Het SCP publiceerde onlangs een onderzoek, waarin gesteld werd dat de leescultuur sterk afkalft. Denken jullie dat jullie meer lezen dan de gemiddelde Nederlandse jongere? Wat is volgens jullie de functie en meerwaarde van lezen?

Helene: Ik denk dat wij zeker meer lezen dan de gemiddelde Neder-landse jongere. Ik lees zelf ongeveer een uur per dag.

Mark: Ik denk dat ook. Anderen hebben vaak geen boekenplank vol, maar wel stapels stripboeken en veel video's en computerspelletjes. Een gewoon boek eist meer van je eigen verbeeldingsvermogen. Bovendien zet lezen meer aan tot nadenken.

Helene: Lezen is genuanceerder. Je kunt het nog eens herlezen en je gedachten erover laten gaan, in plaats van datje een beeld in een flits ziet. Martijn: De tv is veel meer ontspanningsgericht. Lezen is leerzaam, je komt zo meer over achtergronden te weten dan op een andere manier.

Confrontatie

Lectuur is op drie manieren in te delen: ontspannende, confronterende en toerustende lectuur. Waarom zou je confronterende lectuur lezen? Is het niet beter om je af te sluiten en je alleen te laten voorlichten door 'eigen'lectuur? Martijn: Confronterende lectuur lezen is goed. Zo kom je de mening van anderen te weten. Wel moet je natuurlijk oppassen dat je je niet laat meenemen.

je zegt 'oppassen', maar hoe doe je dat?

Helene: Maarten 't Hart schrijft bijvoorbeeld veel over de kerk. Jezelf hiervoor afsluiten, is niet goed. Toch moet je wel de bijbelteksten die hij citeert, nazoeken, om te zien of hij dat correct doet. Lisette: Stel voor dat je op je werk iemand tegenkomt, die ontzettend bijtend en negatief spreekt over de kerk, dan herken je dat. De argumenten en denkbeelden die hierachter zitten, weet je dan.

Kun je dit dan niet te weten kómen via een artikel in het RD of Daniël?

Mark: Als je bijvoorbeeld een boek of artikel leest van iemand van buiten de kerk, dan weet je dat hij of zij er zelf achterstaat. Je leest dan hoe iemand er echt over denkt.

Helene: Precies! De krant is vaak vanuit een bepaalde visie geschreven. ]e kijkt als het ware door de bril van iemand anders. Kennismaken met de mening van iemand van buiten de kerk zet aan tot nadenken: wat vind ik er zelf van? Het is ook niet alleen maar slecht. Genieten van Hermans' schrijfkunst is ook mogelijk.

Kunnen jullie het je voorstellen dat sommige mensen bang zijn, dat jongeren hierdoor meegesleept worden. Is deze vrees terecht?

Helene: Als je een bepaald boek niet kunt wegleggen, dan is dat niet goed. Als je een vloek hoort op de radio, is het denk ik ook goed om hem uit te zetten. Maar soms is het ook zo, dat hoe meer er verboden wordt, hoe meer je ernaar op zoek gaat.

Martijn: Als van alles verboden wordt, ervaar je je eigen wereld als bekrompen, je wordt dan veel nieuwsgieriger naar datgene wat juist verboden wordt.

Helene: Het is wel goed om over datgene watje leest, met bijvoorbeeld je ouders te praten.

Toerusting

Een doel van Daniël is om jongeren te wapenen tegen allerlei meningen en dingen die ze in het dagelijks leven tegenkomen, ofwel toerusting. Functioneert dat volgens jullie ook zo?

Mark: Als je bijvoorbeeld een boek van Thea Beekman leest, gaat dit over moeder aarde en vrouwen aan de macht. Het goede van Daniël is dan, dat een artikel je kenmerken geeft van wat bijvoorbeeld New Age is. Als je zo'n boek leest, dan kun je wat je in Daniël gelezen hebt, direct terugkoppelen. Lisette: Daniël geeft inderdaad een stukje verdieping. Er worden argumenten gegeven en bijbelteksten uitgelegd. Daar heb je wat aan.

Heieneen Martijn: Niet alleen de 'geloofs'-artikelen, maar ook de meer maatschappelijke onderwerpen zijn belangrijk.

Als je ergens tegenaan gelopen bent, pakken jullie Daniël dan inderdaad erbij?

Martijn: Hangt ervan af of je het weet dat toen en toen een dergelijk artikel erin heeft gestaan.

Helene: Vaak blader ik hem direct even door en later lees ik hem dan. Ik wil wel even kwijt, dat sommige dingen in Daniël veel later aan de orde komen dan het moment waarop ze echt spelen. Soms is een probleem ook gezocht, zoals onlangs in een artikel overzondagsarbeid in je bijbaantje. Mark: Gezocht is in dit geval niet helemaal waar. Veel jongeren komen in hun bijbaantje misschien ongetwijfeld wel eens dingen tegen waarmee ze het niet helemaal eens zijn. De toon waarop het artikel geschreven is, is wel belangrijk.

Wat spreekt jullie het meest aan in Daniël? Wat voor soort rubriek?

Lisette: Bij de artikelen ligt het er sterk aan waar het over gaat. Een kerkhistorisch artikel over bijvoorbeeld het Réveil lees je wel, maar je bent het zo weer vergeten. De rubrieken 'Gedicht belicht' en 'Kernwoorden' spreken me erg aan. 'Momentje' vind ik vaak erg raak en ontzettend goed.

Helene: Het artikel 'Op zoek naar werk' was erg informatief. Het is ook heel leuk als er jongeren van je leeftijd een reactie geven, je bent benieuwd naar hun reacties en gaat dan vanzelf het artikel lezen. Ook de lay-out is belangrijk. Een lekker drukke, erg gevarieerde en ruime opzet nodigt uit tot lezen in plaats van dat je een ellenlang blok informatie voor je ziet.

Een bepaalde kreet of kopje kan je aandacht trekken, zodat je denkt: 'Hé, dat wil ik lezen'.

Daniël toen en Daniël nu

Als je de eerste jaargang (1946) erbij pakt, dan is er veel ruimte voor bijvoorbeeld kerkhistorische en dogmatische artikelen. Maatschappelijke problemen worden vrijwel niet aangesneden. Op jongeren van vandaag komt dit heel 'stevig' over. Hoe is dat met Daniël nu?

Helene: Het is nog niet op en top een jongerenblad, maar sinds de vormgeving van Daniël vernieuwd is, is het wel veel interessanter geworden. De veel

assertiviteit was heel verhelderend. ]e kunt er wat mee. De openheid in het artikel over ongehuwden sprak me ook erg aan.

Mark: Heel belangrijk is dat er ook jongeren aan het woord komen, je voelt je daardoor meer betrokken bij het onderwerp van het artikel.

Martijn: De foto's vind ik soms wel nep. Helene: Pak dan een ANP-foto. Die geeft tenminste echt weer hoe het er in de wereld om ons heen uitziet.

Wat houdt jongeren bezig?

Een van de manieren waarop Daniël aansluiting wil krijgen op de belevingswereld van jongeren is de vragenrubriek. Ook kunnen ingezonden vragen een aanleiding zijn voor een artikel. Als jullie nu eens een vraag of idee voor een onderwerp zouden insturen, waarover zou je dan een vraag stellen? Wat houdt jullie bezig?

Helene: Ik zou bijvoorbeeld een vraag stellen over het uitdragen van het geloof. Hoe doe je dat?

Mark: Schrijf bijvoorbeeld ook eens een keer over Michael jackson of een andere popgroep of - artiest, of over voetbal. Dit soort artikelen vind je niet in Daniël. Martijn: Wat heb je daaraan?

Mark: Ik weet zeker dat veel jongeren naar popmuziek luisteren. Een artikel kan hierover informeren en daardoor een aanzet zijn tot nadenken.

Martijn: Je zou dit bijvoorbeeld kunnen doen in een gesprek met jongeren.

Zijn dit de meest wezenlijke die jullie bezighouden? dingen

Lisette: Dit zijn misschien meer dingen die tot je levensstijl behoren. Dat moet tot op zekere hoogte ieder voor zichzelf uitmaken. Ik denk dat juist in Daniël veel over bijvoorbeeld het gebed en geloofszaken moet staan. Op dit terrein zijn er ook veel vragen onder jongeren.

Helene: Laat ook eens over zaken als bidden en geloof jongeren met elkaar in gesprek gaan, in plaats van alleen over maatschappelijke dingen. Of laat een jongere zelf eens een artikel hierover schrijven, hoe iemand het zelf beleeft.

Martijn: Interview ook eens iemand van buiten de kerk, of die juist heel sterk tegen de kerk is.

Hoe moetje als blad omgaan met andere meningen?

Goed idee, maar... Daniël is een kerkelijk gebonden blad. Men verwacht daarom achter de inhoud te kunnen staan. Hoe zou je dat dan moeten doen?

Lisette: Het is juist heel interessant en goed als een andersdenkende eens aan het woord komt. Als je in de praktijk een andere mening tegenkomt, moet je weten wat dat inhoudt en hoe iemand denkt. Wel moet duidelijk zijn, dat dit niet de mening van Daniël is. Martijn: Een mening lezen van een andersdenkende, vereist nadenken waar je zelf staat, in plaats van dat je een artikel leest óver zijn mening. Helene: Daniël geeft toch nog te vaak een voorgekauwde mening. Je kunt bijvoorbeeld met stellingen allerlei meningen vertegenwoordigen. Het is dan duidelijk dat dit niet de mening van Daniël is. Je gaat erover nadenken. Daniël moet niet te 'afgesloten' schrijven, want het is belangrijk dat je weet wat er buiten de kerk in de wereld om je heen speelt en leeft. Over sommige dingen kun je anders denken. Veel is op traditie gebaseerd. Ik bedoel dan wel de minder wezenlijke dingen. Martijn: Dat van die voorgekauwde mening vind ik duidelijk niet. Daniël is toch een blad meteen mening. Je mag toch als blad een mening uitdragen, zeker als deze gegrond is op Gods Woord?

Als redactie vragen we ons steeds af: 'Schrijven we niet over de hoofden van de jongeren uit de doelgroep heen? ' Is dat zo?

Mark: Sommige 'bekeringsstukken' zijn vaak wel erg lang. Je leest het dan minder snel.

Helene: Ik vind 'Momentje' een heel goede vorm om een dergelijk onderwerp pakkend aan de orde te stellen. Martijn: Het niveau is zeker niet te moeilijk.

Mark: Conferentieverslagen spreken me vaak niet zo aan. Als je er niet zelf geweest bent, lees je het niet. Stel zoiets heel kort aan de orde en laat bijvoorbeeld een deelnemer iets over zijn ervaringen vertellen.

Martijn: De vragen die op zo'n conferentie gesteld worden en de antwoorden die gegeven worden, zijn vaak wel interessant om te lezen.

Wat maakt een jongerenblad tot jongerenblad?

Wat maakt een jongerenblad tot jongerenblad? Is dat de woordkeus en het taalgebruik, foto's en lay-out, of is dat de benadering, of zijn het juist de onderwerpen?

Martijn: Populair taalgebruik komt vaak gewild over.

Mark: Gewild populair vind ik kinderachtig overkomen, je voelt je dan niet serieus genomen. Pakkend schrijven en een pakkende inleiding zijn belangrijker.

Martijn: Ook moet je niet zomaar een lang blok informatie plaatsen.

Lisette: Veel kopjes ertussen maakt een artikel heel duidelijk en goed leesba? . Door goede kopjes heb je direct de lijn van het artikel te pakken.

Heieneen Mark: Uiteindelijk is toch het onderwerp bepalend of het een jongerenblad is, ja of nee.

Hoe schrijven?

Hoe open zou Daniël moeten schrijven? Martijn: Over bijvoorbeeld relaties en seksualiteit zijn jongeren al heel breed geïnformeerd. Wil je als blad serieus genomen willen worden, dan zul je heel open over deze dingen moeten schrijven.

Helene: Niet heendraaien om onderwerpen als incest, homofilie, verkering met jongere van andere kerk of onchristelijk iemand, maar deze heel open, concreet en praktisch bespreken. De dingen gewoon bij naam noemen. Alleen dan heb je er wat aan.

Mark: Ik vond eerst homofilie heel vreemd. Als je erover leest, dan leer je het een klein beetje begrijpen. Martijn en Helene: Wel met voorzichtigheid schrijven over deze moeilijke dingen. Sommige jongeren kunnen erg hiermee zitten.

Lisette: Over deze dingen en ook over geloofszaken wordt nu onder jongeren veel meer met elkaar gesproken dan enkele jaren terug, merk ik tenminste.

Helene: Misschien ligt dit aan de verschillende jongerenbijeenkomsten? Daar is het heel gewoon, dat de meest persoonlijke vragen gesteld worden.

Hoe zou je meer jongeren erbij kunnen betrekken?

Daniël bereikt nog niet alle jongeren van de Gereformeerde Gemeenten. Juist de jongeren die wat meer aan de rand van het kerkelijk gebeuren staan, zouden we er ook graag bij willen betrekken. Hoe zouden jullie dat aanpakken?

Mark: Een goede inleiding, pakkend schrijven, en de foto op de voorkant is heel belangrijk. Plaats eens een wat gedurfdere foto.

Helene: Dat is inderdaad heel belangrijk. Als je een typische refo-voorkant ziet, dan lees je het niet als je negatief staat tegenover de kerk. Of zet eens een kreet dwars over de voorkant of overeen pagina. Dat springt eruit. Een meerthema-achtige aanpak misschien? Ook de vrije verhalen vind ik soms niet even geweldig. De verhalen lopen volgens een vast stramien en lopen altijd goed af. Dit komt niet altijd even goed over.

Mark: De mogelijkheid bieden voor ingezonden stukken en deze plaatsen meteen korte reactie. Ook jongeren die ergens niet mee eens zijn, kunnen dan reageren. De interactie met de lezer spreekt mij altijd erg aan, als ik dat tegenkom in een blad.

Helene: Stimuleer meer tot nadenken. Stel vragen over de meest ingeburgerde dingen.

Hoe is uiteindelijk jullie waardering voor Daniël?

Helene: In ieder geval is het goed om meer dan één blad te lezen voor je meningsvorming. Toch vind ik het wel goed dat er een jongerenblad als Daniël is, hoewel het misschien niet altijd even denderend is. Men probeert in ieder geval jongeren serieus te benaderen. je raakt door Daniël wel betrokken bij de behandelde onderwerpen. Martijn: Ik zou niet zo snel een vervangend blad weten, dat zo'n band geeft.

Mark, Martijn, Helene en Lisette, heel hartelijk dank voor jullie bijdrage. Daniël probeert met jongeren mee te denken. Door jullie kritische opmerkingen denken jullie met Daniël mee.

Kees jan van Linden

jandeWildt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen