Kooigevechten, keizercultus, kruistochten

„Ten eerste: moet ik onderscheid maken naar leeftijd of moeten jong en oud gelijk behandeld worden? Ten tweede: moet ik vergiffenis schenken als iemand berouw toont, of moet ieder die eenmaal christen is geweest, bestraft worden? Ten derde: moet het enkele feit dat iemand zich christen noemt, bestraft worden of alleen de misdaden die aan zo'n naam vastzitten? ”

Drie vragen die stadhouder Plinius rond 111 na Christus aan keizer Trajanus stelde, omdat hij niet zo goed wist hoe hij christenen moest straffen. Vooral zijn laatste vraag is actueel. Als columnistTheodor Holman ongestraft mag spreken over 'christenhonden', hoever staan wij dan nog af van de situatie waarin de eerste christenen zich bevonden?

Alternatieve godsdiensten

Als we de Romeinse samenleving met die van nu vergelijken, zien we opvallende overeenkomsten. In de eerste eeuw na Christus verloor de traditionele godsdienst langzaamaan betekenis. Men ging op zoek naar andere godsdiensten, die uitzicht boden op een ander leven; in onze eeuw vindt ook een verschuiving plaats van christendom naar met name oosterse godsdiensten.

Decadentie

Verder zie je zowel in het Romeinse Rijk als nu een decadentie optreden, die zich in allerlei vormen uit. Wat de Romeinen toen aantrok in de bloedige gladiatorengevechten, zie je nu terugkomen in de 'kooigevechten', die pas in Emmen zijn gehouden. Een levensecht gevecht tussen mensen is voor velen nu eenmaal sensationeler dan een 'nagemaakte' op televisie. Het verval van de normen zie je ook terug in de acceptatie van homoseksualiteit. Ook bij de Romeinen werd die openlijk bedreven, zelfs tot in het keizerlijk hof toe.

Verdraagzaamheid

Als laatste overeenkomst noem ik de verdraagzaamheid van de Romeinen. Als ze een land veroverden, mocht dat volk zijn eigen godsdienst houden, en namen ze zelfs die goden van hen over. Dezelfde tolerantie zie je tegenwoordig ook. ledereen moet zelf weten wat hij of zij gelooft.

Maar er zijn ook verschillen. De Romeinen lieten ieder vrij in het vereren van de goden, maar waren gebrand op de verering van de keizer. ledereen in het Romeinse Rijk moest de keizer vereren. Deze godsdienst was dus geen privézaak, maar iets van de staat. Wie de keizer niet vereerde, brak als het ware de eenheid van het rijk. Dat was dan ook de belangrijkste reden waarom de christenen werden vervolgd. Ze weigerden te offeren voor de keizer. Onze tijd is veel meer individualistisch gericht, leder moet zelf weten welke godsdienst hij aanhangt. We leven, ook in de kerkelijke gemeente, vaak allemaal op een eiland. We laten een ander 'vrij', met de bedoeling dat die ander ons vrij laat.

Hoe lang nog?

Als het gaat over de positie van christenen, bevinden wij ons in een situatie waarin we steeds meer onze verworven rechten moeten gaan inleveren, terwijl de christenen uit de Vroege Kerk juist steeds meer toegestaan werd. Alles wat ze mochten, beschouwden ze daarom als een voorrecht.

Moeten we nu bang zijn dat we binnenkort voor de rechtbank staan alleen vanwege het feit dat we de naam van christen dragen?

Dr. H. Stoffels schrijft in zijn boek Als een briesende leeuw dat orthodoxprotestanten hiervoor niet bang hoeven te zijn: de SCP mag ongestraft vrouwen het partijlidmaatschap ontzeggen; uit een interview in het RD met mevrouw Lagerwerf-Vergunst blijkt dat de Algemene Wet Gelijke Behandeling tot nu toe nog niet heeft geleid tot een aanklacht van buitenaf; tenslotte blijkt dat reformatorische scholen, tegen alle verwachtingen in, verder mogen groeien. Allemaal tekenen van een redelijk verdraagzame houding. Toch waarschuwt Stoffels: „Problemen ontstaan pas als orthodox-protestanten anderen de wet willen voorhouden of hen het evangelie willen verkondigen. Al spoedig klinken dan verwijten van opdringerigheid, ongewenste propaganda en morele kruistochten". We mogen dus niet meer zeggen dat het christelijke geloof uniek is. Hoe lang duurt de verdraagzaamheid nog?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen