Bedreiging of ook nieuwe kansen?
Leven in een ontkerstende samenleving
De ontzaglijke gevolgen van het ontkersteningsproces in onze samenleving worden steeds duidelijker zichtbaar. Wij zien het om ons heen; denk alleen maar aan reclame en media. Wij zien het ook in de wetgeving; denk maar aan de winkelopening op zondag. En dit proces zet in een snel tempo door. Wij zijn gewend dit meestal alleen van "de negatieve kant" te bekijken. Op zoveel punten zien wij dan bedreigingen. Bedreigingen voor onze kerken, voor onze scholen, ja zelfs de bedreiging van de vrijheid om God te dienen zoals Hij dat in Zijn Woord heeft geboden. En terecht. Die bedreigingen zijn inderdaad levensgroot. Maar je kunt ook van een andere kant tegen deze ontwikkelingen aankijken. Geeft deze situatie misschien ook nieuwe kansen, nieuwe mogelijkheden? Het is de moeite waard daar ook eens met elkaar over door té denken.
Juist toen ik met dit thema bezig was, werd in de Tweede Kamer het debat gevoerd over de Nota leefvormen van het paarse kabinet. Ik heb die discussie als heel aangrijpend ervaren. Eén van de kernpunten in het debat vormde het zogenaamde "homohuwelijk". Een sprekende illustratie van de wereld waarin wij leven! Wat is het huwelijk een kostelijke gave van God. Niet voor niets wordt dit wel getypeerd als een laatst overgebleven paradijsbloem. Maar ook als Goddelijke inzetting van zo grote betekenis: het geeft houvast aan de hele samenleving, zoals een hoeksteen aan een gebouw. En het verval van het huwelijk leidt altijd tot chaos en ontwrichting. Het kan je dan ook zo diep bedroeven, dat men de unieke betekenis daarvan vrijwel helemaal uit het oog lijkt te hebben verloren. Alleen vanwege praktische argumenten zal het homo-huwelijk er nog niet op heel korte termijn komen: het buitenland is er nog niet aan toe!
Het is overigens al beschamend genoeg, dat Nederland voortdurend een unieke positie in de wereld inneemt, maar dan in negatieve zin. Of het nu gaat om euthanasie, tolerantie ten opzichte van drugs of alternatieve samenlevingsvormen, Nederland loopt voorop. En dat terwijl ons land ooit ook een unieke positie onder de volken innam, maar dan in positieve zin. Het licht van de Reformatie mocht juist in ons land zo helder schijnen, ook in het openbare leven. Niet voor niets zegt men wel eens, dat het bederf van het beste wordt tot het slechtste... Misschien vraag je je af, waarom ik juist in dit verband aan deze discussie herinner. Dit zijn toch alleen maar bedreigingen?
Onze tijd verstaan
In de eerste plaats denk ik, dat het van groot belang is om de tijd waarin wij leven te verstaan. En dat juist om te weten waar er eventueel kansen of mogelijkheden liggen. Een houding van "het valt allemaal nog wel mee" brengt ons niet verder. Het valt echt niet mee. Zo'n discussie over het homo-huwelijk drukt je wat dat betreft met de neus op de feiten. Bijbelse normen en waarden hebben voor de grote meerderheid afgedaan, ledereen heeft toch het volle recht zijn eigen leven in te richten zoals hij of zij dat zelf wil? Mensen die willen vasthouden aan GodsWoord zijn - zo lijkt het althans-een verdwijnende minderheid. Daar kun je toch geen rekening meer mee houden? En het is dan toch discriminerend om vanuit zo'n positie je wil aan anderen op te leggen?
Ik denk dat het daarom van groot belang is, dat wij onze standpunten steeds ook praktisch onderbouwen. Uiteraard moeten we wijzen op onze principes en beginselen, maar zeker ook op de praktische consequenties. Het blijkt in het politieke debat nog wel eens, dat - al voelt men zich dan niet meer door een bijbelse argumentatie aangesproken-men nog wel gevoelig is voor de praktische nadelen van een bepaald voorstel. Dan geeft dat soms toch nog mogelijkheden voor een gesprek of discussie. Soms,
niet altijd. Want je moet ook wel eens constateren, dat er sprake is van zo'n ideologische gedrevenheid, dat men als het ware moedwillig de ogen sluit voor de gevolgen. Zo was dat ook in het debat over de leefvormen. De apostel Paulus spreekt van "de god dezer eeuw, die de zinnen verblindt”.
Vijandschap of onbekendheid?
En daarmee kom ik bij een tweede reden, waarom ik verwees naar dal debat. Ik realiseerde mij toen opnieuw heel sterk hoe weinig kennis velen tegenwoordig nog hebben van de betekenis van bijbelse begrippen. Dat is ook een heel belangrijk aspect van ons staan in deze samenleving. Wij mogen er niet altijd van uitgaan, dat er wel sprake zal zijn van bewuste vijandschap van deze of gene zijde. Er is tegenwoordig ook zo veel onbekendheid. Er is inmiddels een generatie opgegroeid, die volledig onbekend is met de bijbelse waarheden. Noch in het gezin, noch op school, laat staan in de kerk, is men met het Woord van God in aanraking gekomen. Overigens een aangrijpende gedachte! Veel van je leeftijdgenoten leven volstrekt veivreemd van God en Zijn Woord. Wat zijn wij bevoorrecht, maar wat geeft dat ook een verantwoordelijkheid. Wat doen wij daarmee?
juist die onbekendheid geeft soms onverwachte mogelijkheden. In de praktijk blijkt, dat je soms veel beter te doen kunt hebben met mensen, die totaal vreemd staan ten opzichte van de Bijbel, dan met mensen, die juist bewust afscheid hebben genomen van de dienst des Heeren of die denken "het allemaal wel te welen". De eerste groep is vaak veel onbevangener en is soms ook oprecht geïnteresseerd in je opvattingen. Bij de tweede groep komt veel eerder ongeïnteresseerdheid of zelfs vijandschap naar voren. En zo ontstaan er soms toch ongedachte mogelijkheden en openingen. Ook in de politiek kun je dat merken. Nog een voorbeeld: niet zo lang geleden kwam ik in gesprek met een jongere collega, die mij iets vroeg over de betekenis van de zondag voor ons. Het was in de tijd van de discussie over de winkelopening. Zij had horen spreken over de diepere betekenis van de zondag als eerste dag van de week. De kern van de discussie bleek haar echter te zijn ontgaan. De maandag was toch de eerste dag van de week? Zo stond het tenminste in haar agenda... Gelukkig vroeg zij er nog naar en dat geeft dus weer de mogelijkheid tot een verder gesprek. En zulke ogenblikken zijn er vaker. Dat geldt evengoed buiten de politiek. Zo zijn er soms ongedacht toch ineens kansen voor een goed gesprek. Laat de mogelijkheden niet onbenut, als er oprechte belangstelling blijkt te bestaan voor je opvallingen op een bepaald punt. De apostel spreekt over de bereidheid om altijd rekenschap af te leggen. Misschien acht je jezelf wel helemaal niet de juiste persoon voor zoiets; maar je zult toch wel eens merken, dat - al is het met alle schroom-als je iets van je diepere overtuiging mag zeggen, dit toch indruk kan maken en in ieder geval respect afdwingt.
Woord en daad
Dat hoeft niet altijd tot uitdrukking te komen in woorden. Dat kan soms nog veel sprekender door je daden, door je leven. Wij leven in een tijd, waarin de ontwrichtende gevolgen van het moderne levenspatroon helder zichtbaar zijn, zeker ook onder jongeren. Eenzaamheid, verslaving, ontreddering. Er is vaak een grote leegheid, die soms door luidruchtigheid wordt gecamoufleerd. Wat een mogelijkheden, soms gewoon door belangstelling, door wat medeleven, door een goed woord op zijn tijd. De moderne mens kan maar heel moeilijk omgaan met rouw en verdriet. Die horen niet bij het moderne levensgevoel. Wat kan er veel uitgaan van het tonen van een stukje medeleven en betrokkenheid bij verdrietige omstandigheden! Dan gaat het dus om de persoonlijke contacten. Maar wij kunnen dit ook breder zien. Wat is er juist in de huidige samenleving een ontreddering en een maatschappelijke nood. Daar is grote behoefte aan vormen van diaconaal hulpbetoon. Wat liggen daar een nieuwe kansen, ook nieuwe openingen voor de benadering van de naaste met het Woord van God. Ik noem slechts twee voorbeelden. Ik denk in dit verband aan het waardevolle werk van de Stichting Ontmoeting voor onze daken thuisloze medemens. En wat te denken van de grote aantallen asielzoekers in ons land? Hoe men ook over het vreemdelingenbeleid van de regering kan denken, het is duidelijk dat hier mogelijkheden en kansen liggen voor het benaderen van onze naaste met en vanuit het Woord van God. Zijn ook deze mensen niet op onze weg geplaatst, als zij in Nederland verblijven? In verschillende van onze gemeenten wordt hieraan serieus aandacht besteed, maar lang niet overal. Nieuwe kansen...
De les van de eerste christengemeenten
Eigenlijk zien wij in onze tijd een grote tegenstrijdigheid. Aan de ene kant de bedreiging: de kerk wordt steeds meer en meer naar de rand van de samenleving gedrongen. Godsdienst wordt een privé-zaak. Aan de andere kant geeft de grote nood in de samenleving nieuwe, soms onverwachte, kansen en mogelijkheden om iets van het bijbelse getuigenis in woord en daad uit te dragen. Ik moet in dit verband nogal eens denken aan de eerste christengemeenten in de Romeinse tijd. Zij stonden buiten het openbare leven en gingen in stilheid hun weg. Aan het politieke leven konden de christenen niet meedoen, omdat zij weigerden de eed op de Keizer af te leggen. Alleen Christus is Kurios.
Daarom stonden zij ook aan soms zeer heftige vervolgingen bloot. Maar het was juist de tijd van ongekende uitbreiding van de kerk. Het geheim daarvan ligt in het leven van de christenen in die tijd. Daar ging werfkracht van uit! En dal ging vaak om heel praktische zaken, zoals het verzorgen van zieken (niet alleen van de eigen gemeente) en het bezoeken van gevangenen. De Heere zegende het! Zo waren zij een zoutend zouten een lichtend licht. En wij?
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 april 1996
Daniel | 32 Pagina's