Ethische gerechtigheid

De Bergrede

De vorige maal hebben wij het woord gerechtigheid als een juridisch begrip bekeken. HoeweJ dit schriftuurlijk is en in deze betekenis vooral in de brieven van Paulus gebruikt wordt, is dit ten diepste toch niet de betekenis van het begrip gerechtigheid, zoals dit hierdoor jezus in de Bergrede gebruikt wordt. De wedergeboren zondaar, die zijn verloren staat voor God beleeft, hongert en dorst inderdaad naar de reddende gerechtigheid van Christus. Maar dat wil jezus niet alleen zeggen met dit woord. Wanneer wij Zijn boodschap daartoe beperken, zouden wij toch tekort doen' aan Zijn woorden.

Trouwens, de onderdanen van Gods Koninkrijk bezitten die reddende en voor God rechtvaardigende gerechtigheid reeds, door het geloof in Christus. Zij zijn in Christus reeds rechtvaardig voor God, hoewel de zekerheid en de troost daarvan in allen en in alle tijden niet even sterk aanwezig is.

Het verlangen van een burger van Gods Koninkrijk

Het altijd, zolang men leeft, blijven hongeren en dorsten naar de gerechtigheid, moet dan ook een andere betekenis hebben. Wij moeten het hoofdthema van de bergrede niet uit het oog verliezen, jezus leert daarin Zijn onderdanen als burgers van het Koninkrijk Gods te leven.

Een burger van Jezus' Koninkrijk hongert en dorst naar de gerechtigheid. Dit heeft niet alleen betrekking op de relatie met God, maar ook met de relatie tot de naaste. Het is het sterke verlangen naar de doorwerking van Gods goede en gezegende wetten op alle terreinen van het leven en in alle menselijke relaties. Het heeft te maken met de theocratie, de algehele erkentenis van Gods koningsschap. Bij de vreze des Heeren hoort volgens de profeten ook het recht doen aan de weduwe, het verzet tegen onrecht en onderdrukking en het zich ontfermen over de vreemdeling. Christus' onderdanen verlangen er naar, dat in de gehele menselijke samenleving naar Gods geboden geleefd zaJ worden. Zij hongeren en dorsten er naar dat er recht gedaan zal worden. Lutherzegt hiervan: Het bevel is niet om in een hoek te kruipen of je in een woestijn terug te trekken, maar daaruit weg te lopen als dit de plaats is waar u tot hiertoe geweest bent en om uw handen en voeten en uw gehele lichaam op te offeren en alles wat u hebt ten dienste te stellen. Vereist wordt zulk een honger en dorst naar gerechtigheid te hebben, die door niets bedwongen, gestopt of tot stilzitten gebracht kan worden en over niets bekommerd is, behalve door het volbrengen van hetgeen recht is en alles veracht dat dit doel in de weg staat. Indien u de wereld niet volmaakt vroom kan maken, doe dan toch wat u kunt" (Commentaar Romeinen 9:20).

Onbetaalde rekeningen van de kerk

Ketterijen zijn de onbetaalde rekeningen van de kerk genoemd. In dit verband kunnen wij de moderne theologie, die het begrip gerechtigheid alleen opvat als sociale gerechtigheid, ook een onbetaalde rekening van de kerk noemen. De bevrijdingstheologie en de theologie van sociale gerechtigheid roept ons toe: „Wat zitten jullie je hele leven te tobben of het tussen God en je ziel wel in orde is. Daar gaat het niet om in Gods Koninkrijk. Je ontmoet God in je naaste. Zet je in voor de onderdrukten, de armen en berooiden. Dat is de gerechtigheid, die God van ons eist.”

Zij wijzen ons op de profeten, die op de vraag „Waarmee zal ik de Heere tegenkomen en mij buigen voor de hoge God? ", geantwoord hebben „Hij heeft u bekend gemaakt o mens! wat goed is; en wat eist de Heere van u, dan recht te doen, en weldadigheid lief te hebben, en ootmoediglijk te wandelen met uwen God? " (Micha 6:6 en 8). En roept Jesaja het zondige volk niet toe: Leert goed te doen, zoekt het recht, helpt de verdrukte, doet de wees recht, handelt de twistzaak der weduwe" (Jesaja 1:1 7). En volgt daarop niet de heerlijke belofte: Al waren uw zonden als scharlaken. Ik zal ze maken als sneeuw”?

De reformatorische strijd met het roomskatholieke systeem van de helpende genade en de aanvulling van Christus' werk door onze goede werken, heeft ons sterk gericht op het leerstuk van de rechtvaardiging van de goddeloze alleen door het geloof in Christus.

Er is maar één gerechtigheid, die in Gods gericht geldt en dat is de gerechtigheid van Christus. Maar gerechtigheid heeft ook een andere zijde. Het heeft ook te maken met onze relatie tot de naaste. Wanneer dit terrein braak blijft liggen, creëer je ruimte voor dwalingen. Er staan dan mensen op, die zeggen: „Het gaat niet om onze relatie met God,

maar om onze relatie met de naaste". Het christendom is voor hen geen leer van verzoening met God door het kruis van Golgotha, maar een leer van naastenliefde zoals door Jezus uitgedragen in de Bergrede. Zij vinden dat Paulus het christendom verbasterd heeft en het begrip gerechtigheid juridisch heeft ingevuld, terwijl het een ethische invulling moet hebben.

Het juiste evenwicht

Hoe nodig is het om ook hier de balans van de waarheid te houden. Wij moeten de eerste en tweede tafel van de Wet niet van elkaar los maken. God lief hebben is wel het eerste en het grote gebod, maar de naaste lief te hebben, is het tweede gebod en aan het eerste gelijk. De oudtestamentische profeten leren ons, dat wanneer de relatie met God onder Israël niet goed is, dit zichtbaar wordt in het verdrukken van de weduwe, het inhouden van het loon van de werkman, het verkrachten van het recht en geen barmhartigheid oefenen ten opzichte van de arme en de vreemdeling. Terwijl het bewijs van hun bekering tot God moet blijken in het recht doen en zich ontfermen over de ellendige. Zo zitten de dingen aan elkaar vast. De relatie met God is niet los te maken van de relatie met de arme en de wees. Wie van God barmhartigheid ontvangen heeft, zal barmhartigheid beoefenen. Met een boekje in een hoekje zitten en geen hand uitsteken naar de zwakken, die verdrukt worden en de ellendigen van honger om laten komen, is niet het hongeren en dorsten naar de gerechtigheid.

God en de naaste horen bij elkaar

Matteüs 5:6 heeft dus niet alleen te maken met een toegerekende gerechtigheid, die ons in Christus rechtvaardig maakt voor God. jezus wijst Zijn onderdanen vooral ook op de naaste en op de wereld, die bloedt uit duizenden wonden. Zo heeft het begrip gerechtigheid te maken met een ethische houding. Dit correspondeert met jezus' boodschap, dat de gerechtigheid van de onderdanen van Zijn rijk overvloediger moet zijn dan die van de farizeeër en schriftgeleerden (Mattheüs 5:20). Hun gerechtigheid moet niet alleen in uiterlijke vroomheid, maar in daden van naastenliefde bestaan (zie wat volgt in vers 21 - 48).

De komst van Gode Koninkrijk

Hongeren en dorsten naar de gerechtigheid is daarom ten diepste ook: verlangen naar de komst van Gods Koninkrijk.

De christen ziet uit naar het Koninkrijk Gods en Zijn gerechtigheid. Gerechtigheid zal het Koninkrijk met zich meebrengen. Onrecht, onderdrukking, hongeren ellende zullen in dat Koninkrijk geen plaast hebben. Er zullen geen oorlogen meer gevoerd worden (Jesaja 2:4), de wolf zal met het lam verkeren en men zal nergens leed doen op de ganse berg van Gods heiligheid (jesaja 11). Naar de komst van dat rijk hongeren en dorsten Gods kinderen. En zij zullen eens verzadigd worden. Er komt een Dag van gericht waarop God recht zal doen. Christus zal de nooddruftigen dan bevrijden en de verdrukker verbrijzelen. „De bergen zullen de volken vrede dragen, ook de heuvelen, met gerechtigheid" (Psalm 72:3). Onze belijdenis zegt er van: Daarom verwachten wij die grote dag met een groot verlangen, om ten volle te genieten de beloften Gods in Christus Jezus" (NGB artikel 37).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen