Ik kan niet ontmaskerd worden...

Jomanda is daar overigens niet rouwig om. De sfeer is volgens haar 'veel positiever nu de zaal gevuld is met gemotiveerde mensen'. Ze meent ook dat het opkomstcijfer naar Tiel geen graadmeter is voor de grote betekenis van haar werk. „Je kunt ook vanuit je luie stoel genezen. De kracht van het medium is even sterk via mijn radio-uitzendingen", zo meent Jomanda. Ze is evenmin bang voor de onderzoeken die naar de echtheid van haar genezingen worden ingesteld. Zij zegt: „Ik kan niet ontmaskerd worden, omdat het echt is. Ik ben niet bang, wat er gebeurt is hartstikke puur".

Vragen te over

Intussen roept het verschijnsel Jomanda tal van vragen op. Wie is deze vrouw? Hoe is haar succes te verklaren? Hoe moet je denken over de wonderbare genezingen? Is Jomanda een moderne tovenares? Of houdt ze duizenden in haar ban door een combinatie van eenvoud, charisma en inspelen op modern bijgeloof? Heeft de AD-verslaggever gelijk met z'n bewering dat de Roomse kerk de mystiek er bij laat zitten en dat juist dat de omzet in Tiel verhoogt? En als die genezingen nu eens wel echt zijn, van wie krijgt Jomanda dan de kracht tot genezing? Van de duivel of van God?

Wie is Jomanda?

Jomanda is op 5 mei 1948 geboren als Joke Damman. Aanvankelijk wilde ze balletdanseres worden. Ze had talent en trad op met een eigen showgroep, de 'Jomanda Dancers'. Vanwege een huidziekte kwam ze in contact met de paragnost Gerard Croiset. Na vier bezoeken aan hem was ze zo goed als genezen. Bij toeval ontdekte ze dat ze zelf mensen van pijn af kon helpen door hen de hand op te leggen. Na verloop van tijd besloot ze zich toe te leggen op het paranormale genezen. Letterlijk wil dat zeggen: naast de normale geneeswijze. Langzamerhand groeide het aantal mensen dat een beroep op haar deed. En toen kwamen de uitzendingen van radio en tv. Jomanda kreeg nationale bekendheid en veel bezoekers.

Wat brengt mensen naar Jomanda?

In het boek 'Jomanda, heks of heilige? ' somt dr. Piet Schelling een aantal redenen op wat mensen er toe kan brengen om de healings van Jomanda te bezoeken. Een willekeurige opsomming.

Mensen komen uit nieuwsgierigheid. Ze horen er over praten. Ze hebben een t.v.-programma gezien en ze willen er meer van weten.

Mensen komen ook uit sensatie. Er doen allerlei verhalen de ronde over wonderlijke genezingen, over mensen die spartelend op de grond liggen, over foto's die verkleuren en horloges die sneller gaan lopen. Zulke 'wonderen' oefenen kennelijk een grote aantrekkingskracht uit op mensen van vandaag.

Mensen komen met belangstelling voor alternatieve geneeswijzen. Men is vaak ernstig teleurgesteld in de gewo-

ne geneeskunde en voelt zich aangetrokken tot het paranormale. Uit onderzoek is gebleken dat deze groep erg gevoelig is voor suggestie, 't Zijn mensen die op zoek zijn naar innerlijke, psychische genezing of men komt voor lichamelijke genezing. De eerste groep mensen worstelt met angst, onrust of depressiviteit. Men heeft soms al verschillende hulpverleners gehad. De dominee of de pastoor kunnen evenmin helpen. Misschien is er bij Jomanda bevrijding mogelijk? De tweede groep worstelt met beperkingen vanwege een handicap of heeft een minder of meer ernstige ziekte. Deze mensen hebben vaak al heel wat afgedokterd maar geen baat gevonden. Ze 'geloven' dat alleen iets bovennatuurlijks hen nog helpen kan. Mensen komen ook naar jomanda omdat ze op zoek zijn naar verbetering in hun situatie. Sommigen zijn werkeloos, anderen hebben relatieproblemen.

Er zijn ook mensen op zoek naar antwoorden op levensvragen. Ze drukken soms zwaar en men ziet geen uitweg. Waarom zou jomanda niet kunnen helpen? Zij staat immers in contact met 'de goddelijke wereld'? Mensen komen daarom ook voor een religieusebeleving. De healings zijn geen kerkdiensten, maar het is voor velen toch een alternatief voor wat in hun gedachten in de kerk zou moeten gebeuren, je beleeft er iets. je treedt in verbinding met God. De voorganger fungeert daarin als tussenpersoon. Zo ook bij Jomanda. Tenslotte komen mensen voor een gemeenschapsgevoel wat ze elders niet (meer) ervaren. Men ervaart een vorm van gemeenschap waaraan in onze individualistische samenleving een chronisch tekort is. Bij Jomanda ervaar je verbondenheid. Je kunt er samen zingen, eikaars handen vasthouden; en dat geeft het gevoel er helemaal bij te horen.

Wat gebeurt er in Tiel?

Er gebeurt van alles in de Evenementenhal. Bij de ingang krijg je een mapje meteen ingestraald kaartje, een muntje, een foto van Jomanda, het Line-magazine met de laatste nieuwtjes over Jomanda's activiteiten. In het blad kun je lezen watje kunt verwachten en wat er kan gebeuren. Je moet niet verwachten er direct genezen vandaan te komen. Het kan wel gebeuren datje een spirituele operatie ondergaat. Geen echte operatie dus, maar een schijnbare operatie op een tafel op het podium of gewoon zittend in je stoel. Het kan gebeuren dat je vast komt te zitten en dat je bepaalde delen van je lichaam niet meer kunt bewegen. Als dat zo is, moet je niet bang worden, je wordt behandeld en dan komt 't echt wel goed. Mensen kunnen plotseling onder narcose gaan. Je kunt dat herkennen aan staarogen; die mensen kunnen echter ook rare bewegingen gaan maken. Kijk er niet vreemd van op als iemand plotseling 'in narcose' over de grond rolt. Mensen kunnen gaan lachen of huilen omdat emotionele blokkades worden opgelost. Er gebeuren ook aparte dingen. Meegebrachte foto's kunnen verkleuren; in gekregen muntjes kunnen dingen gegraveerd worden; ringen en andere sieraden kunnen van vorm veranderen.

Ik kan me zo voorstellen dat het voor veel mensen toch wel spannend is als je hoort en leest wat er binnen allemaal met je kan gaan gebeuren. Je weet maar nooit....

Intussen kun je ingestraald water kopen voor ƒ 2, - per fles of ingestraalde medaillons en sleutelhangers, een videoband of boek van Jomanda of kaarsen. Voor dat alles moet je natuurlijk wel het nodige betalen... Binnen klinkt applaus. Jomanda komt binnen. Ze spreekt een gebed uit. Een gebed tot het een onpersoonlijke Allerhoogste. Een gebed om hulp, om lichtpuntjes voor heel de aarde. Na het gebed verzoekt ze iedereen om te gaan staan en elkaar de hand te geven. Ze nodigt de mensen uit hun ogen te sluiten, zodat je vrede, liefde en geluk kunt voelen. Dan wordt de 'Song of Light' gezongen. Een gebed in de Engelse taal om de kracht van het licht te ontvangen en om dingen te ervaren en te voelen. De dingen die voorspeld zijn 'gebeuren' dan ook. Temidden van al die vreemde dingen staat op het podium de vrouw in het blauwe gewaad. Ze spreekt rustig en monotoon. Terwijl de 'goddelijke wereld' werkt, legt zij de dingen uit. Veel aanwezigen zitten gehypnotiseerd naar haar te kijken. Ze laat mensen naar voren komen en legt hen de handen op. Jomanda's handen doen haar werken: troostend en 'genezend.'

Wat zegt Jomanda er van?

Het laatste woord plaats ik nadrukkelijk tussen aanhalingstekens. Is er werkelijk sprake van genezing of is het allemaal bedrog? Er zijn toch mensen die zeggen dat ze opeens weer kunnen lopen? Of dat ze weer beter kunnen zien. Of eindelijk van hardnekkige huidklachten af zijn. En als je elke dag hoofdpijn hebt en na een radiouitzending van Jomanda een week zonder hoofdpijn bent... En er zijn toch ook mensen die psychisch ziek zijn, maar na een ontmoeting met jomanda het leven weer aankunnen. Moet je dat allemaal tussen aanhalingstekens zetten? Hoe is al dat wonderbaarlijks te verklaren of is het zo wonderbaarlijk niet? jomanda ziet zichzelf als schakel tussen hemel en aarde. Ze noemt zichzelf 'genezend medium'. Ze wordt geleid door 'kracht van omhoog'. Het goddelijke wijst haar aan welke mensen ze mag uitnodigen voor genezing en voor spirituele operaties. Als iemand tijdens een 'narcose' wordt aangeraakt, is ingrijpen nodig. Aanraking verstoort het spiritueel genezen. Jomanda grijptin, ze zegt: „Ik zal hulp sturen". Dat wil zeggen dat ze de goddelijke wereld inschakelt. Ze zegt daarmee dat ze over krachten 'uit een andere wereld' beschikt. Ze zegt niet: „Ik zal hulp vragen", maar „Ik zal hulp sturen". Voor radio en t.v. vertelt ze over spectaculaire genezingen. „Toen ik mijn handen voor de ogen van een blind meisje hield, ging zij zien. Dat meisje is Mieke Decatte", aldus Jomanda in het RTL4-programma van 29 mei 1995.

Kritische kanttekeningen

Verscheidene malen heeft Jomanda namen genoemd van mensen die zij zou hebben genezen. De natuurkundige en psycholoog dr. E. Vervaet onderzocht deze gevallen en kwam tot opmerkelijke conclusies. In het blad 'Skepter' van september 1995

is een uitvoerig verslag te vinden van zijn onderzoek naar Jomanda's 'wondergenezingen'. De titel is sprekend: „Nooit blind geweest en toch genezen". Het betreft de genezing van de blinde Mieke Decatte uit Belgie. Dr. Vervaet heeft een ware speurtocht ondernomen om Mieke en vier andere éx-patiënten van jomanda op te sporen. Tijdens zijn onderzoek ontdekte hij dat de anonieme artikelen in Story en Weekend (van een medewerker) over de 'genezingen' van Mieke, Andy en anderen geschreven zijn door jacques Onderwater, de echtgenoot en zakelijk leider van jomanda. Over propaganda gesproken!

Toen dr. Vervaet uiteindelijk Miekes moeder te spreken kreeg en informeerde naar Miekes genezing volgde de verbluffende reactie dat ze zich niet kon herinneren of Mieke ooit blind geweest is.

Nader onderzoek naar medische dossiers en in de omgeving van Mieke leverden niets concreets op. Dr. Vervaert oppert de mogelijkheid dat Mieke leed aan pseudologia fantastica, ofwel de neiging om een kunstwereld te scheppen. Volgens een aantal van haar klasgenoten is dat inderdaad het geval geweest. Dr. Vervaet trekt uit de door hem onderzochte gevallen de volgende conclusies:

1. van Jomanda's geneeskrachtige werkingen blijkt niets;

2. Jomanda heeft de neiging zaken onzorgvuldig weer te geven, daarin kritiekloos gevolgd door RTL en bepaalde weekbladen;

3. patiënten en/of hun ouders willen aanvankelijk wel in de publiciteit komen, zij krijgen die, maar weigeren naderhand veelal een serieus onderzoek;

4. Jomanda moet zich realiseren dat na verloop van tijd bij een aantal van haar genezingen sprake is van 'schijngenezingen' omdat er geen sprake was van een echte ziekte of handicap of omdat spoedig de dood volgde. Als je dan niet terugkomt op je spectaculaire genezingsverhaien, is er dan geen sprake van bedrog?

Waarheid of leugen?

Dr. Vervaert stelt terecht vragen bij . het waarheidsgehalte van mensen die zichzelf zien als 'bemiddelaars tussen hemel en aarde'. Wat zijn het voor geesten die Jomanda schijngenezingen laat verrichten en haar jarenlang in de waan laten dat er sprake was van echte genezing? Intussen heb ik daarmee de vraag nog niet beantwoord wat Jomanda dan wel is en of er wellicht toch sprake kan zijn van bovennatuurlijke gebeurtenissen.

Gelet op het contact dat ze legt met 'geesten' uit een andere (zogenaamd goddelijke) wereld zou je haar een spiritiste of spirituele genezeres kunnen noemen. Het woord spiritisme is afgeleid van het latijnse woord spiritus, dat geest betekent. Spiritisten zijn mensen die in contact treden met geesten, met name van overledenen. In de Bijbel vind je dat beschreven in 1 Samuël 28. In dit hoofdstuk lezen we dat een radeloze Saul aan de vooravond van een veldslag een waarzegster raadpleegt. Saul vraagt haar om de geest van de gestorven Samuël te doen opkomen om hem te vragen naar de uitslag van de veldslag. Er ontstaat een contact en de voorspelling blijkt de volgende dag precies uit te komen. Het bewijs van dit spiritisch contact schijnt geleverd te zijn!?

Zo gaat het er ook ongeveer aan toe bij jomanda. Het spiritistisch karakter van haar werk komt heel sterk naar voren tijdens de speciale healing op Goede Vrijdag, bestemd voor mensen 'die aan de andere kant' een dierbare hebben. Jomanda brengt tijdens de handoplegging contact tot stand. De ziel van de overledene is even bij de nabestaande.

Waarheid of leugen? Was de vrouw in Endor werkelijk een spiriste, iemand met een waarzeggende geest? Iemand die in contact stond met geesten die niet uit God zijn? Of was ze een slimme 'waarzegster' zoals er velen in Israël waren? Sommige uitleggers wijzen er op dat er minstens sprake is van helderziendheid of telepathie.

Ik acht het niet uitgesloten dat er ook bij Jomanda sprake is van paranormale begaafdheid (magnetisme en telepathie). Iemand met zo'n begaafdheid blijkt in zekere zin 'wonderen' te kunnen doen. De Bijbel sluit dat niet uit. De Bijbel spreekt over wonderen en over genezingen. Als ze uit God zijn dan heeft dat echter altijd een bijzonder doel. Dat doel vertolkt de evangelist Johannes als hij over de wonderen van de Heere jezus zegt: Deze zijn geschreven opdat gij gelooft, datjezus is de Christus, de Zone Gods; en opdat gij gelovende het leven hebt in Zijn Naam" (Johannes 20:31). Dat vind je echter nergens bij Jomanda. In 2 Thessalonicenzen 2:9-12 spreekt de apostel Paulus ook over krachten, tekenen en wonderen. Ze zijn niet uit God, maar 'naar de werking des satans'. Opmerkelijk is dat de apostel over 'wonderen der leugen' spreekt. Het zijn dus bedrieglijke wonderen, waardoor mensen verleid worden. Gods Woord vermaant ons dat wij ons daarvan verre houden. En ook al zegt Jomanda dat zij niet ontmaskerd kan worden, de Bijbel zegt: at niet uit God is, zal geen dageraad hebben. Over het huis van de waarzegster te Endor zegt prof. G. Wisse: Als dit logement een uithangbord had gehad, had er op moeten staan: n het logement der duivelen". Aangrijpend als je bedenkt dat dit ook zou kunnen gelden voor de healings in Tiel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen