In aktie voor zondagsrust

Misschien herken je het gevoel van Marlies. Mogelijk maakte je het al mee op zondag. Komt dit zomaar dichterbij? Als je naar de kerk gaat, ben je een uitzondering. En dan nog maar niet te spreken over verzocht worden op zondag te werken. Of de dreiging van omzetverlies. Wat kun je doen?

Ik praatte met Alycke Slomp, Beppie en Willie Geurtsen uit Veenendaal, die spontaan de aanzet hebben gegeven tot het verzamelen van duizenden handtekeningen tegen het openen van winkels op zondag.

Handtekeningenformulier

Het begon meteen handtekeningenformulier dat Alycke eind december in handen kreeg. Toen zij informatie vroeg over dat landelijke initiatief, kreeg zij te horen dat een aktie op plaatselijk niveau zinvoller was. Dit zette haar en haar studiegenote met zus aan het denken. Om dat appèl zijn ze niet heen gegaan.

In Veenendaal stond 'Verordening winkelsluiting Veenendaal' op de agenda van de gemeenteraadsvergadering van 9 maart 1995. De aanleiding was de vraag of avondwinkels zich zouden mogen vestigen in Veenendaal, die zeven dagen open zouden mogen zijn. Hier en daar hebben de drie geïnformeerd. Vanuit de Veenendaalse kerken zijn brieven geschreven. De winkeliersvereniging juicht een extra initiatief tegen winkelopening op zondag toe, zij hebben al op allerlei manieren van zich laten horen, zonder overigens het gevoel gehoord te zijn. Er is kontakt meteen gemeenteraadslid.

Het prille voornemen wordt gestimuleerd. Het is niet zo dat het niet nodig is van je te laten horen omdat anderen al gereageerd hebben. Een aktie uiteen nieuwe hoek is juist positief. Het is heel goed als juist vanuit jongeren zelf initiatief komtzondagsopening te voorkomen, zo krijgen de drie reaktie. Laat maar zien waar je warm voor loopt!

Sneeuwbaleffekt

Als deze stap eenmaal gezet is, zijn de vervolgstappen niet zo groot meer, geven mijn geïnterviewden aan. Het is nooit de opzet geweest een grote aktie te organiseren, je begint ergens en gaandeweg ontstaat als het ware een sneeuwbaleffekt.

Vrienden en bekenden vinden het ook een goed doel en doen spontaan mee. Via catechisaties en jeugdverenigingen werken uiteindelijk zo'n honderdtien jongeren mee. Een saamhorig interkerkelijk gebeuren.

Er volgen drukke weken. Lijsten worden gekopieerd met als opschrift: 'Ik ben tegen de zondagsopening'. Op een plattegrond worden de straten aangestreept en verdeeld, ledereen die achttien jaar of ouder is en inwoner van Veenendaal, mag tekenen, zo luiden de regels. Een vergunning is niet nodig, je vraagt namelijk geen geld.

De drie stellen een brief op met argumenten die pleiten voor het niet openen van winkels. Dankbaar wordt gebruik gemaakt van de brief van de RMU. Wie de deuren langs gaat, kan de mensen zonodig laten lezen, ledereen die tegen is om principiële, sociale, ekonomische of maatschappelijke of persoonlijke motieven kan zijn handtekening kwijt. In verschillende kerken komen lijsten te liggen waar ook handtekeningen op verzameld worden.

Reakties verschillen

De reakties aan de deuren zijn heel verschillend. Er zijn leuke reakties: 'Kopje koffie? Kom even binnen'. Niette lang

natuurlijk, er zijn bijna twintigduizend adressen!

Al in 1994 was het vanwege de regering mogelijk dat gemeenten winkels vier zonof feestdagen opende. In mei 1994 vindt bij de landelijke verkiezingen een grote verandering plaats in het politieke krachtenveld. Die zomer formeert Kok zijn kabinet. Zowel in de regeringsverklaring en miljoenennota wordt gesteld dat de winkelsluitingswet moet veranderen om aan 'moderne arbeids-en leefpatronen recht te doen'. Minister Wijers laat weten dat winkels van hem 75 procent van de week open zouden moeten, inklusief de zondag.

Overal in het land kwamen reakties los, de RMU schreef bijvoorbeeld een open brief met principiële, sociale en ekonomische en maatschappelijke argumenten. Intussen waren ook gemeentelijke verkiezingen geweest, die meer dan eens een verandering in het nadeel van een confessionele meerderheid tot gevolg hadden. In Veenendaal verdween de confessionele meerderheid:15 zetels voor SCP, RPF/GPV en CDA tegenover 16 voor PvdA, WD, D'66 en GroenLinks.

De ontwikkelingen gaan door. Op dit moment is een winkelsluitingswet in voorbereiding, waarin het mogelijk gemaakt wordt dat de gemeenten zelf beslissen of winkels tussen 6 tot 22 uur open zijn, ook beslissen zij over het open zijn op zondag en 's nachts.

Deze wet moet nog in de Tweede Kamer behandeld worden. Misschien heb je ook al de Vaste Kamercommissie van Economische Zaken laten weten voor zondagsrust te zijn via het kaartje van de RMU. 'OPEN - De héle week. Maar 's zondags niet.'

Wanneer deze wet er onverhoopt doorkomt, is het zaak plannen voor gemeentelijke verordeningen hierover goed te volgen. En de middelen waar te nemen om voor christelijke waarden op de bres te staan. Verwacht het daarbij niet van mensen. Het gaat uiteindelijk om de Naam en de dag van de Heere. Hij zal daar Zelf voorzorgen. De Heere Jezus Zelf leerde daar om bidden: 'Uw Naam worde geheiligd'.

Heel nuchter: 'Heel goed, tenminste één dag geen geld uitgeven', of heel hoopvol als je aankomt: 'Is het om de huur te verlagen? '.

Mensen die zelf een winkel hebben, wilden wel dat de aktie niet alleen voor de zondag maar ook voor de tweede feestdagen zou gelden. Sommige mensen waren op zich wel tegen de opening van winkels op zondag, maar gingen niet over tot het zetten van hun handtekening.

Sommige lopers raakten in stevige diskussies verwikkeld. Soms schokkend en anti-christelijk. 'Wie ben jij datje denkt anderen jouw mening op te mogen dringen? '. Het is redelijk konfronterend te merken dat mensen stellig aangeven beslist van de winkelsluiting op zondag afwillen en niet vatbaar zijn voor welk argument dan ook.

Veel mensen redeneren vanuit hun eigen situatie. 'Ik ben de hele week aan het werk, kan ik tenminste ook eens rustig boodschappen doen.' 'Dat is niet leuk voor het winkelpersoneel.' 'Dat is precies een mooie taak voor werklozen.'

’Op zondag is het vreselijk saai in dit dorp, de winkels open geeft gezelligheid, ik zie er naar uit. Weet u al wanneer het zover is? '.

Of iemand zegt zondag de winkels echt dicht te willen hebben. Maar beslist geen handtekening zet. Een ander moet toch de vrijheid hebben te winkelen als hij dat wil? Onverdraagzame aktievoerders!

Een mevrouw geeft aan alleen haar handtekening te willen zetten als het niet ging om enghartig fundamentalistisch denken. Zij was voor de vrije zondag voor de christenen, net zo goed als zij de jood z'n vrije zaterdag en de moslim z'n vrije vrijdag gunde.

Public relations

Gaandeweg komt er van alles bij het klein begonnen plan kijken. De pers raakt geïnteresseerd. Niet alleen jongeren die willen helpen, maar ook journalisten bellen op. Soms blijkt het van belang zelf informatie aan een krant door te geven. Als het uiteindelijk zover is, komt er zelfs een foto van de overhandiging van de stapels handtekeningen in de krant.

Let op, zo klinkt de goede raad: de handtekeningen zijn bestemd voor de burgemeester én de gemeenteraad. Het is geen persoonlijk geschenk voor de burgemeester; het zou eens in zijn la blijven liggen!

Geen tijd?

Het zijn intensieve weken. Waar haalden jullie de tijd vandaan naast je studie?

Als het moet, blijkt dat er heel veel kan, verwoordt Beppie. Alycke vult aan dat er heel veel blijkt te kunnen tussen 5 en 8. En dan heb je de kleine uurtjes nog, herinneren ze zich gedrieën. Zonodig werd leerwerk (tijdelijk) uitgesteld, voor andere afspraken is geen tijd. Willie: je leert niet dat je niet te snel hoeft te zeggen dat je geen tijd hebt.

De tijd dringt. Voor sommige straten blijkt helaas geen tijd meer. Desondanks resulteert de aktie in ruim 7500 handtekeningen. Nog niet eerder werden er Veenendaal zoveel handtekeningen opgehaald.

Gemeenteraadsvergadering

Dan is het zo ver:9 maart. De gemeenteraadsvergadering met agendapunt 8: erordening winkelsluiting Veenendaal.

Natuurlijk zijn Alycke, Willie en Beppie van de partij. Een belevenis als je daar anders nooit komt. Met respekt wordt door diverse gemeenteraadsleden de gehouden handtekeningenaktievan de Veenendaalse jongeren genoemd. De uitslag blijft tot laat in de avond spannend. Na uitvoerige diskussies is het 16 om 15 voor zondagsopening. De niet-confessionele meerderheid wint.

Teleurstellend

Wat vinden de drie van dit resultaat? 'Teleurstellend'. Het doet pijn de uitslag te horen. Het is wel fijn te weten datje gedaan hebt wat je kon en waarvan je ervaarde datje het moest doen. De aktie is ook doorgezet vanwege het getuigenis dat erin doorklinkt en niet alleen vanwege het beoogde resultaat. De Veenendalerszijn aan het denken gezet. Er waren zelfs mensen die helemaal niet op de hoogte waren van de plannen van de gemeenteraad. Van het politieke bedrijf hebben de drie dames nietzo'n hoge pet op gekregen. Vanaf de publieke tribune komt niet alles even logisch over. Hoe goed luistert men naar elkaar? Tellen argumenten? Het christelijk imago inclusief bestaande verworvenheden als zondagsrust wordt losgelaten.

Bedankt Alycke, Willie en Beppie voor jullie interview. Het viel jullie mee hè? la, dat heb je als je officiële journalisten gewend bent!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen