Hier te veel, daar te weinig
Het is nog maar enkele maanden geleden. Uitbundig bloeiden de bloesems. Een genot voor wie het zag. Tere bloemetjes. Het prille begin van een vrucht. Niet elk bloempje bereikt die voltooiing. Zon, regen en wind zullen zich doen gelden. En de fruitteler kan in wijsheid vruchtjes verwijderen ten gunste van de groei van de overblijvende exemplaren.
De nazomer is begonnen. Heb je de pruimen, appels en peren al ontdekt? Veel takken hangen zwaar van de rijpende vruchten. De nieuwe oogst wordt de konsument in volle kisten aangeboden, je kunt kopen zoveel je wilt en er is ruime keus. Lekker en gezond, een genot voor wie het eet. Niet alle vruchten bereiken echter deze bestemming. Op de tweeëntwintig veilingen, die Nederland rijk is, wordt bijna dagelijks meer groente en fruit aangeboden dan er verkocht wordt.
Er zijn overschotten. Die komen in de categorie 'doordraai'. Dat betekent dat het een bestemming krijgt als voer voor vee. Of het wordt gebruikt voor het winnen van biogas. Ook gebeurt het dat een deel puur wordt vernietigd. De omvang van de doordraai is wisselend. Hoeveel wordt er (tegelijk) aangeboden? Is er een goede oogst in Nederland en hoe is het in de andere afzetgebieden? Ook de soort groente of fruit en de bederfelijkheid speelt mee.
De overschotten vormen een probleem. Het aanbod is groter dan de vraag. En wat werd je tijdens de lessen ekonomie daarover bijgebracht? Precies, de prijs zal moeten zakken om het juiste evenwicht te bereiken.
De Hollandse praktijk laat iets anders zien. Beneden een vastgestelde minimumprijs wordt het aangeboden produkt niet meer verkocht en uit de markt genomen. Er wordt meer voedsel geproduceerd dan we met elkaar in Nederland en elders in Europa op kunnen eten.
Een lagere prijs bedreigt het inkomen van de tuinder en de markt is verzadigd. Men gaat ervan uit dat er bij een lagere prijs niet opeens meer gegeten zal worden.
De overschotten mogen in ieder geval niet op de Europese markt komen. Als namelijk opeens gratis groente en fruit beschikbaar zou komen, betekent dat marktbederf: wat wel via de markt aangeboden wordt, is niet meer aantrekkelijk om te kopen.
Dat is dan de bestemming van met zorg en liefde geteelde vruchten. De teler heeft alles in het werk gesteld om de voorwaarden voor de groei zo gunstig mogelijk te laten zijn. Hij heeft uitgezien naar een goede oogst. En dan blijkt er teveel.
Het is kwalitatief hoogwaardig voedsel dat wordt vernietigd. Een schrijnende wetenschap.
Dubbel schrijnend wanneer elders in de wereld een schreeuwend tekort bestaat van zelfs de eerste levensbehoeften. Hier téveel. Elders tè weinig: mensen komen om van de honger.
Hoe zit het met ons rentmeesterschap? De aarde bebouwen en bewaren is onze opdracht. Hoe ligt onze verantwoordelijkheid in dezen? Wij doen mee in deze maatschappij. We stuiten op een heel complexe problematiek, waar veel meer over te zeggen is. Echt voer voor ekonomen. Is daar niets aan te doen? Als er nu van de overtollige appels appelmoes gemaakt wordt, van het fruit jam, de groenten in blik. Het blijkt geen oplossing. Ook die bedrijven zijn al van grondstoffen voorzien en betalen die. Er zou een soort boterbergverschijnsel ontstaan in ons vlakke land. Minder produceren? je kunt uitrekenen dat dat werkloosheid zal betekenen. Kennis en produktiemogelijkheden zouden onbenut blijven.
Groente en fruit zijn kwetsbare produkten. De tijd tussen oogsten en eten moet niet te groot zijn. Dat houdt in dat ook de afstand niet te groot kan zijn.
Zomaar verse produkten brengen naar een hongerlijdend land valt daarom niet mee.Er zijn ook landen waar vruchten soms zelfs in het wild aanwezig zijn, maar waar intern het transport ontbreekt om mensen te bereiken.
Een sympathiek initiatief op dit gebied gebeurt onder de naam "Motherhood". Een stichting die voedselvernietiging wil tegengaan en zich inzet voor de herverdeling van overschotten. Zij heeft een afspraak met het Centraal Bureau Tuinbouwveilingen in Nederland dat overschotten door haar vervoerd mogen worden naar gebieden waar de behoefte aan deze produkten groot is. Dat komt vrij nauw. Het moeten gebieden zijn waar deze niet via de handelsmarkt kunnen worden verkregen. Medewerkers begeleiden de transporten om te kunnen kontroleren dat de goederen inderdaad kosteloos in handen van de juiste mensen komen. Zo rijden beroepschauffeurs bijvoorbeeld wekelijks met verse groente en fruit naar een kindertehuis en ziekenhuis in Joegoslavië. De inhoud is gratis, de transportkosten (koelwagens!) zijn hoog. Met de hulp van donateurs worden die bekostigd. Tot nu toe ontkomt nog niet alle
groente en fruit het doordraaien. Er zouden nog veel meer wagens kunnen rijden. Een landelijke aktie voor donateurs is in voorbereiding. Let op de gele folder!
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 29 september 1995
Daniel | 32 Pagina's