Een monument in Roermond

Nadat in december 1949 de soevereiniteit uiteindelijk toch aan Soekarno en zijn aanhangers was overgedragen, keerden de Nederlandse troepen terug. Hun gesneuvelde kameraden bleven achter; zij liggen begraven op zeven erevelden. Nieuw-Guinea, het tegenwoordige Irian Jaya, bleef tot 1962 onder Nederlands bestuur. Daar waren al die tijd nog militairen van ons gelegerd en ook van hen zijn er omgekomen.

Lange tijd is over de gebeurtenissen, die tussen 1945 en 1950 in Indië plaatsvonden nauwelijks geschreven of gesproken. Het leek een vergeten episode uit onze geschiedenis. Het heeft ook bijna veertig jaar geduurd voor er ter nagedachtenis aan hen, die daar in deze jaren het leven lieten als gevolg van oorlogshandelingen of ziekten, een gedenkteken werd opgericht.

Stichting Nationaal Indië Monument 1945-1962

Het monument dat er uiteindelijk gekomen is, staat in het stadspark Hattum te Roermond, aan de weg naar Sittard en Maastricht, ongeveer 25 minuten lopen vanaf het station en het centrum van de stad.

Waarom staat het juist in Roermond? Daar hebben enkele mensen na een 4 mei-herdenking zich afgevraagd waarom er nooit een gedenkteken was opgericht voor de militairen die na de oorlog in Indië zijn gevallen. Er was al wel in de Scheveningse Bosjes bij Den Haag het Indisch Monument voor allen die tijdens de japanse bezetting zijn omgekomen, maar voor de militairen die daarna het leven lieten was er geen gedenkteken. Er werd rond Roermond een burgercomité gevormd, dat zich daarvoor ging inzetten. Er bleek een nationale behoefte aan te bestaan. In ongeveer acht maanden werd een half miljoen gulden bijeengebracht, vooral ook door oud-lndiëstrijders en hun familie. Op 7 september 1988 werd door Z.K.H. Prins Bernhard het Nationaal Indië Monument 1945-1962 onthuld. Het burgercomité is inmiddels de Stichting Nationaal Indië Monument 1945-1962 geworden. Elk jaar wordt nu op 7 september een officiële herdenking gehouden.

Een fontein

Het op 7 september 1988 onthulde monument is een fonteinstelsel, waarbij voortdurend uit de koppen van twee karbouwen (de Indische runderen) in een grote bokaal water stroomt, dat daarna langs het midden van een brede stenen trap naar beneden valt. Het water en de trap beelden een rivier en sawah (rijstveld) uit.

Hoog boven de karbouwen is aan twee palen een soort schijf bevestigd met een gestyleerde kroonduif, het symbool van Nieuw-Guinea. De schijf stelt de tropenzon voor. Die is op de hierbij geplaatste foto niet te zien, evenmin als de stenen trap. Tegelijk met de fontein werden twee gedenktafels in gebruik genomen, waarop verschillende legeronderdelen, die toentertijd in Indië gevochten hebben, hun gevallen kameraden herdenken. En staan nu al zes tafels.

De Zuilengalerij

Precies twee jaar later, op 7 september 1990, werd het tweede deel van het monument onthuld: de

Zuilengalerij. Dit zijn achttien roestvrij stalen zuilen, die in zes groepen van drie zijn geplaatst. Op deze zuilen zijn de namen gegrift van de soldaten van de Koninklijke landmacht, luchtmacht en marine én van de militairen van het Koninklijk

Nederlands Indisch Leger, die in de jaren 1945-1962 hun leven hebben gegeven in dienst van het Koninkrijk der Nederlanden. Hun namen staan alfabetisch vermeld.

Omdat bij de Stichting niet alle omgekomen militairen bekend waren, was één zuit blanko gehouden. Daar zijn nu ook al heel wat namen bijgeschreven. In totaal zijn er al 6152 bekend! In eerdere artikelen in 'Daniël' (43e jaargang, nr. 23, 44-12 en 49-11) over het verblijf van militairen in Indië is een dodenaantal van ongeveer drieduizend genoemd. Daar waren niet de soldaten van het KNIL bij geteld.

Door middel van een komputer is na te gaan, waar degenen die op de zuilen staan genoemd vandaan kwamen, wanneer zij zijn overleden en op welk ereveld zij begraven liggen. Voor de bouw van de zuilengalerij is door de regering subsidie verleend. De Stichting laat momenteel bij het monument een paviljoen bouwen, dat de naam draagt van generaal S. H. Spoor, de zeer geziene bevelhebber van de troepen in Indië. Van hem is ook voor de zuilengalerij een borstbeeld geplaatst. Hij is op 25 mei 1949 na een kortstondige ziekte op de leeftijd van 47 jaar in Batavia overleden.

Een bezoek waard

Een bezoek aan dit monument in Roermond is zeker de moeite waard. Het houdt de herinnering levend aan een bijna vergeten episode uit onze geschiedenis. Het is vooral voor de nabestaanden van hen die gevallen zijn een aangrijpende plaats, evenals voor degenen die in Indië zijn geweest, maar door Gods sparende hand mochten terugkeren!

Er staan op de zuilen ook namen vermeld van jongens van wie een overlijdensadvertentie in 'Daniël' heeft gestaan! Zo ligt er ook voor ons een band met het monument in Roermond.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen