Geen moraaltheologie

Vooral onder Roomskatholieke theologen vindt men de gedachte, dat de bergrede de nieuwe moraal van het Koninkrijk van God predikt. De bergrede bevat dan niet meer dan een nieuwe en dikwijls verrassende uitleg van de oude wetten van Mozes. Er is voor een deel waarheid in deze benadering.

De farizeeërs en schriftgeleerden hadden de wet eeuwen lang verkeerd uitgelegd, jezus geeft ons in de bergrede de juiste uitleg en bedoeling van Gods wet. jezus leert ons de moraal van het Koninkrijk Gods. In dat Koninkrijk gaat het anders toe dan in de wereld en ook verrassend anders dan in de godsdienstige wereld.

Het gaat om het innerlijke

Wanneer men in de wereld op de wang geslagen wordt, slaat men terug, maar in het Koninkrijk van God keert men zijn vijand ook de andere wang toe. Wanneer men in de wereld en in de gevestigde godsdiensten in het bezit is van twee jassen, vindt men dit verantwoord. In het Koninkrijk echter stelt men zich tevreden met één jas en geeft men de andere jas aan iemand, die helemaal geen jas heeft. In de godsdienstige wereld is het genoeg wanneer men niet tot overspel met een vrouw komt. Daar telt alleen de buitenkant. Wat men zoal denkt en welke begerige blikken men ook op de vrouw van een ander werpt, dat komt niet ter sprake. Maar in Jezus' Koninkrijk is een vrouw aanzien om haar te bege ren al zonde. Jezus eist innerlijke reinheid.

Konklusies van de moraaltheologie

De moraaltheologie komt dan tot de volgende konklusies: we moeten leven volgens de leer, die Jezus neergelegd heeft in de bergrede. Dan pas zijn we niet alleen een onderdaan van Zijn Koninkrijk, maar leven we ook in de sfeer van dat Koninkrijk. Op die manier alleen kun je de materialistische en op seks en geweld gerichte wereld ontvluchten.

En zo maken wij door onze manier van leven het Koninkrijk van God zichtbaar voor anderen. Zoals bijvoorbeeld een Kees de Jong heeft gedaan door zich vast te ketenen aan de toegangshekken van Woensdrecht toen men daar kruisraketten wilde plaatsen en met anderen het niemandsland bezette tussen de Amerikanen en Irakezen in de Golfoorlog.

Met de boom beglnnen

Het klinkt allemaal mooi en lijkt in overeenstemming met Jezus' uitleg van de wet. Er zijn ook wel behartigenswaardige en bijbelse zaken in de uitleg van de bergrede, die op het keren van het geweld, het verzaken van het materialisme en het delen met de arme landen wijzen. Maar het is toch niet de juiste uitleg. De Heere jezus legt in de bergrede niet alleen de wet van Mozes uit en geeft ons niet afleen een nieuwe moraal om naar te leven. Jezus beschrijft in de bergrede het karakter en de geest van de burgers van het Koninkrijk Gods. Zij zijn geheel anders dan de wereld, omdat zij innerlijk anders zijn. Zij maken zichzelf niet anders door het opvolgen van een nieuwe levensmoraal, maar omdat zij door Gods genade innerlijk vernieuwd en tot nieuwe mensen gemaakt zijn, is hun levensmoraal anders. De bergrede is geen kode voor nieuwe moraal. In de roomse moraaltheologie vinden we de oude kloostergedachte terug, maar nu vanuit een andere gezichtshoek. De noodzaak van de innerlijke vernieuwing wordt in deze opvatting gemist. Het is niet zo dat we eerst de vruchten goed mten maken en dat daardoor de boom goed wordt. We moeten bij de boom beginnen.

Het zijn niet alleen de Roomskatholieken, die deze omgekeerde volgorde aanhangen. In kringen waar men over de tweede zegen en de Geestesdoop spreekt, wordt ook geleerd dat je eerst je leven helemaal moet reinigen om daarna de Geestesdoop te ontvangen. De Schrift leert echter, dat we eerst door de Heilige Geest gedoopt worden door het bad van de wedergeboorte en daarna gedrongen worden om ons hart en leven te reinigen. De hoofdsom van de bergrede bevat geen nieuwe moraal. Het gaat over veel diepere zaken.

Hen geestelijk Koninkrijk

De bergrede handelt over het Koninkrijk van God. Dit ademt inderdaad een geheel andere levenssfeer dan het koninkrijk van de wereld. Maar temidden van dit alles mag niet vergeten worden, dat dit Koninkrijk geestelijk is. Christus richt dit Koninkrijk op in de harten van Zijn onderdanen. Het komt niet in de wereld en in ons leven via een nieuwe levensmoraal en terugtrekking uit de wereld, maar in de weg zoals jezus het gepredikt heeft:

„Bekeert u, want het Koninkrijk Gods is nabij gekomen" (Mattheüs 4:1 7). jezus zegt ons in de bergrede wie de onderdanen van Zijn Koninkrijk zijn en hoe deze onderdanen leven ten opzichte van God, Gods wet en de naaste.

Jezus ziet de schare

De bergrede begint met de mededeling: „En Jezus de schare ziende". Jezus heeft de eerste maanden van Zijn openbaar optreden doorgebracht in Galilea. Hij leerde in hun synagogen, predikte het Evangelie van het Koninkrijk en genas alle ziekte en kwaal onder het volk. Zijn gerucht verspreidde zich door het gehele land tot ver in Syrië toe. Als gevolg daarvan kwamen de mensen in grote aantallen van Galilea, Dekapolis, Judea, Jeruzalem en van over de jordaan om Jezus te horen en hun zieken te laten genezen.

Met ontferming bewogen

Dit legde een enorme werkdruk op Jezus. Hij was tenslotte ons in alles gelijk uitgenomen de zonde. En Hij kon lijden en nood niet zonder mee te lijden aanzien. Wie heeft ooit als Jezus in al het lijden de verwoestende macht van de zonde gezien en doorvoeld? En wie wist duidelijker dan Jezus, dat ieder mens een schepsel is, dat eens naar Gods beeld gemaakt is en een ziel voor de eeuwigheid bezit? Van Jezus staat dan ook herhaaldelijk beschreven, dat Hij de schare ziende met ontferming werd bewogen.

Maar nu heeft Jezus Zich toch met Zijn discipelen teruggetrokken en beklimt een berg in de nabijheid van de zee van Galilea. Hij zocht voor Zichzelf gelegenheid tot gebed en gemeenschap met Zijn Vader. Tegelijk wilde Hij Zijn discipelen apart nemen om hen duidelijker en dieper te onderrichten omtrent het Koninkrijk Gods dat Hij verkondigde. Bovenop de berg zet Hij Zich neer en Zijn discipelen komen in een kring rondom Hem staan.

Maar de schare is Hem gevolgd. Jezus ziet de schare. Er staat eigenlijk: „Toen Hij de schare zag."

De Schrift toont ons dat het zien van een verzameling mensen bij Jezus steeds een diep medelijden opwekte. Zo lezen we Mattheüs 9:36: En Hij, de schare ziende, werd innerlijk met ontferming bewogen over hen, omdat zij vermoeid en verstrooid waren, gelijk schapen die geen herder hebben".

Jezus heeft de mensen gezien als schepselen van God met een eeuwigheidsbestemming. Hij kon hen niet aanzien zonder te denken aan die grote dag waarop zij staan zouden voor Gods rechterstoel. Hij zag hen als gevallen zondaren, die God verlaten hebben, in de macht van de boze gekomen zijn, verduisterd zijn in het verstand en zonder bekering en geloof voor eeuwig verloren gaan.

Het gezicht van al die zielen op reis naar de eeuwigheid vervulde het hart van Christus met ontferming. En wat zijn onze gevoelens wanneer we de schare zien? Wat gaat er in ons om bij het zien van de duizenden in steden zoals Amsterdam?

Aan Christus gelijkvormig?

Velen hebben niet het minste medelijden met de schare. Zij laten dit over aan de zendelingen, de predikanten en de evangelisten. Daaraan zie je hoe weinig je aan Christus gelijkvormig bent! En is dit tegelijk niet het bewijs dat je je eigen zielenood niet kent? Vanaf de dag waarop wij gevoelen een ziel voor de eeuwigheid te bezitten en een Zaligmaker nodig te hebben, bekijken we de schare ook met andere ogen.

Jezus’ zien van de schare betekent ook, dat Hij de levensgeschiedenis van ieder overzag. Wat een stuk levensellende moet Jezus gezien hebben! Het heeft Hem gedrongen om 'Zijn mond open te doen' en het reddend Evangelie van het Koninkrijk te verkondigen. Zouden wij bij zoveel nood dan blijven zwijgen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen