We mogen de oorlog niet vergeten

Aangrijpend

Het is onmogelijk om je in te denken welke gruwelen zich in het kamp hebben afgespeeld. Toch grijpt het je wel aan. Hier kwamen de treinen aan. Met mannen, vrouwen en kinderen. Ook uit Nederland. We lopen tussen de verschillende blokken door. Tussen blok 10 en 11 zien we de muur waar tot de bevrijding van het kamp in januari 1945 dagelijks gevangenen werden doodgeschoten. Gevangenen die veelal afkomstig waren uit blok 11. Daar bevonden zich de martelkamers van Auschwitz waar soms tientallen mensen voor enkele dagen in een kleine cel werden geperst. Een verschrikking die slechts een enkeling overleefde.

Ik heb er met een groepje jongeren stil staan kijken. Je probeert jezelf een voorstelling te maken van wat zich hier een halve eeuw geleden heeft afgespeeld. Begrijpen kun je het niet. Hoe het toch mogelijk is geweest: in Auschwitz, Bergen-Belsen, Birkenau, Dachau, Sobibor, Treblinka en vele andere kampen.

Dat hier mensen zó zijn behandeld door medemensen, op zo'n mensonwaardige wijze. Je kunt alleen nog met een stille verbijstering vaststellen dat de mens sinds de zondeval diep gevallen is. je kunt alleen maar hopen en bidden dat zoiets als Auschwitz nooit meer zal gebeuren.

Nooit weer?

’Nie wieder'. Zo staat het op een gedenksteen in het voormalig concentratiekamp Dachau. Nooit weer oorlog. Nooit weer vervolging, marteling en dood om ras of huidskleur. Een mooie, waardevolle wens. Een wens die echter steeds stukspringt op de werkelijkheid van de wereld om ons heen. In de wereld van vandaag gaan oorlog en vervolging gewoon door. In de vijftig jaar na 1945 zijn door oorlogen en vervolgingen al meer mensen omgekomen dan in de Tweede Wereldoorlog. En anno 1994 vinden een miljoen Roeandezen de dood, alleen omdat ze Toetsi of omdat ze Hoetoe zijn en worden in het voormalige Joegoslavië 'ethnische zuiveringen' doorgevoerd.

Het is waar wat op een poster van het oorlogsmuseum van Overloon staat: 'De oorlog is nog niet voorbij'.

Vijftig jaar vrijheid

In Nederland leven we al vijftig jaar in vrede. Wat een voorrecht! Die vrijheid is duur bevochten. En veel van onze landgenoten, waaronder ruim honderdduizend Joden, hebben de bevrijding niet meer mee mogen maken. Ze gingen ten onder in de donkere nacht van oorlog en geweld. Wat hen overkwam, mogen we niet vergeten. Daarom is het goed om in de komende maanden uitgebreid aan de herdenking van vijftig jaar vrijheid te besteden. Dat herdenken mag echter niet alleen een terugzien zijn.

Herdenken is ook vooruitzien. We zullen ervan moeten leren ook voor onze tijd. We zullen waakzaam moeten zijn, ieder op onze plaats.

Helaas moeten we ook vaststellen dat de herkregen vrijheid van ons volk géén massale terugkeer naar de Heere en Zijn dienst heeft gegeven.

Het was immers Zijn tuchtigende hand die ons raakte? Na de Tweede Wereldoorlog zien we ons land echter versneld afglijden. De kerken lopen leeg en Nederland loopt voorop op terreinen als abortus provocatus, euthanasie en dergelijke. Ook dat is de balans van vijftig jaar vrijheid.

Bezinning in het jeugdwerk

In het jeugdwerk willen we daarom in de komende maanden uitgebreid stilstaan bij de herdenking van de bevrijding. Daarbij zijn er twee hoofdlijnen.

- Informatie verstrekken van water gebeurd is. Iedere jongere moet dat weten. Gelukkig wordt hiraan ook op onze scholen aandacht gegeven. Niettemin is het van groot belang om gedokumenteerd materiaal te verstrekken. Over het Nationaal Socialisme, over het antisemitisme, de holocoust, enz.

- Lering trekken uit wat gebeurd is. Het gaat er ook vandaag om dat we naast kennis van de feiten ons bezinnen op de achtergronden van oorlog en diskriminatie. Hoe kon het zover komen? Waar moeten we vandaag op bedacht zijn? Hoe gaan wij om met de vrijheid?

Er wordt dit voorjaar op vele plaatsen aandacht besteed aan de herdenking van de bevrijding. Er is door het Nationaal Comité 4 en 5 mei veel koördinerend werk verricht. Diverse musea zullen vooral dit jaar bijzondere aandacht besteden aan de bevrijding. Toch moeten we ook zeggen dat in veel materiaal de bijbelse noties ontbreken. Vaak is er ook sprake van eenzijdige themakeuzen. We hopen dat in onze gezindte materiaal zal verschijnen waarin met name het bijbelse herdenken naar voren zal komen. De Heere heeft immers grote dingen gedaan door ons land te bevrijden van de Duitse overheersing. Laten we juist daarom niet vergeten de daden des Heeren te gedenken.

We willen de verenigingen graag behulpzaam zijn bij het inhoud geven aan het thema 'Oorlog en bevrijding'. Binnenkort komt er bij de Jeugdbond het nodige materiaal beschikbaar.

1) Werkmateriaal

- Mivo-werkschetsen rond het thema 'Vijftig jaar bevrijding' voor de +16 jeugdverenigingen, de +12 en +14-tienergroepen en voor de - 12 kinderklubs.

- Een +14/+16 klankbeeld 'Opdat wij niet vergeten'. Dit is een herziene versie van een bestaand klankbeeld, waarin veel informatie gegeven wordt over de oorlogsjaren in Nederland. Tijdsduur: ongeveer dertig minuten.

- Een diskussieklankbeeld voor de +16 jeugdverenigingen met als rode draad de vraag: hoe zijn wij met de verkregen vrijheid omgegaan?

- Een klankbeeld voor de-12 kinderklubs over kinderen in oorlogstijd.

De verenigingen krijgen het werkmateriaal automatisch toegestuurd voor alle leden. Heb je belangstelling vooreen klankbeeld? Reserveer dan zo spoedig mogelijk!

2) Dokumentatiemap

Er komt eind februari een map beschikbaar met allerlei informatie, onder andere over oorlogsmusea die te bezoeken zijn, informatiefolders, achtergrondartikelen, verwerkingsmogelijkheden en een knipselkrant. De dokumentatiemap is voor ƒ 5, - (exkl. verzendkosten) verkrijgbaar bij het Bondscentrum.

3) Kwistet-aanvulset 50 jaar bevrijding

In samenwerking met de BGS/DRS en de Vereniging Christen-Historici is bij het bestaande spel Kwistet een uitbreidingsset ontwikkeld met 252 vragen over de oorlog en de bevrijding. Er is een groot spelbord verkrijgbaar zodat het spel in verenigings-of in klasseverband kan worden gespeeld. De prijs van de aanvulsetis ƒ 10, - .

Kortom: mogelijkheden genoeg voor één of meerdere avonden over het thema. Het materiaal is te bestellen bij het Bondscentrum van de jeugdbond, Postbus 79, 3440 AB Woerden, tel. (03480) 18587. Wil je meer projektinformatie of programmasuogesties? Vraag naar jeugdwerkadviseur j. J. de jong.

Herdenkingsbijeenkomsten

Eind april/begin mei hopen we op twee plaatsen in ons land een jongerenherdenkingsbijeenkomst te houden. Tijdens deze bijeenkomsten staat het herdenkingswoord centraal. Ds. Th. van Stuijvenberg zal dit in Goes verzorgen en ds. j. Mijnders in Rhenen. We hopen dat het goede bijeenkomsten zullen worden, jij kom toch ook?

J. H. Mauritz

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen