In Hongarije (2)

Het kommunisme had na de Tweede Wereldoorlog grote invloed op het onderwijs. Bijna alle scholen werden het eigendom van de staat en godsdienstonderwijs werd verboden. Ouders, die hun kinderen tóch naar zogenaamde 'godsdienstklassen' stuurden, werden door de overheid geplaagd en achteruitgezet. Deze kinderen mochten vaak geen hoger onderwijs volgen. Inmiddels is er veel veranderd in Hongarije. In 1991 nam het Hongaarse parlement een wet aan, die de kerken het recht gaf de scholen, die zij voorheen in hun bezit hadden, terug te vragen.

Zo bezit de Hongaarse Hervormde Kerk dan ook opnieuw verschillende scholen. Maar hoewel een staatsschool nu een kerkschool werd, bleef het personeel hetzelfde en ook aan de leerboeken veranderde niets. Een deel van het personeel is zelfs tegen het christelijke onderwijs, dat nu op school gegeven wordt. Zij staan daar helemaal niet achter. Integendeel! Kritisch vragen zij zich af: "Wat is de meerwaarde van christelijk onderwijs boven dat van een vakdocent die geen christen is? Hoe kun je nou christelijk rekenen of wiskunde geven? "

Op deze en andere vragen moet antwoord gegeven worden. Daar is onder andere kennis, studie, doordenking van de christelijke identiteit voor nodig. In Nederland, in ons reformatorisch onderwijs, heeft men zich al jarenlang intensief hiermee bezig gehouden. Er verschenen boeken, zoals 'Mens-en kindbeeld in bijbels-reformatorische zin', 'School, maatschappij en cultuur in Bijbels licht' en 'Christelijke opvoeding vanuit de Gereformeerde traditie in deze tijd'. Op allerlei onderwijsgebied verrichtte men een diepgaande studie en ook ontwikkelde men voor basisen voorgezet onderwijs nieuwe methoden. Aan eigen methoden is in het reformatorisch onderwijs dringend behoefte.

Als nu in Nederland zoveel kennis voor handen is, is het goed dat anderen daar gebruik van maken. Er waren al kontakten met verschillende predikanten uit de Hongaarse Hervormde Kerk. In het kort gezegd, kwam men nu tot de oprichting van een stichting, die het Gereformeerd Onderwijs in Oost-Europa wil ondersteunen. Een delegatie van het bestuur van deze stichting (OGO) bezocht Hongarije en zag daar met eigen ogen, hoe noodzakelijk het was om werkelijk reformatorisch onderwijs te geven. Ook onderkende men daar de noodzaak om te komen tot de oprichting van een eigen Hongaarse schoolbegeleidingsdienst. Zo wil het Nederlandse reformatorische onderwijs graag de Hongaarse kerkelijke scholen helpen.

In november vorig jaar kwamen daarom enkele personen uit Hongarije naar Nederland om grondiger kennis te maken met het reformatorisch onderwijs. Men bezocht enkele scholen, de opleiding tot onderwijzers op de "Driestar" en ook het Begeleidingscentrum Gereformeerd Schoolonderwijs.

Het Hongaars Reformatorisch Pedagogisch Instituut

Op zaterdag 10 december jl. was het zover, dat een Hongaarse schoolbegeleidingsdienst kon worden opgericht. Veel kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders waren aanwezig in het gebouw van de Hongaars Hervormde Kerk in Boedapest. Ook bestuursleden van de Stichting Ondersteuning Gereformeerd Onderwijs in Oost-Europa waren uitgenodigd om deze indrukwekkende en officiële gebeurtenis bij te wonen. Na de ondertekening van het kontrakt tussen OGO en de Hongaars Hervormde Kerk, gingen we naar een kerkzaal, waar de bisschop dr. Hegedüs Lorant sprak.

Zijn tekst had hij genomen uit 2 Korinthe 9:15: Doch Gode zij dank voorZijn onuitsprekelijke gave". Het was adventstijd en in de allereerste plaats wees dr. Hegedüs op het genadegeschenk uit de hemel, namelijk de Heere jezus Christus.

Deze onuitsprekelijke gave moet ons tot een wonder worden. Er is ook een onuitsprekelijke taak, de zondevergeving. Wat nu onmogelijk is bij de mensen is mogelijk bij God. De tekst wijst verder op een onuitsprekelijke dankbaarheid. Nu wees dr. Hegedüs op de tijd waarin hij opgroeide en nu leeft. Het is de genade van de Heere, dat wij de totale diktatuur van het kommunisme overleefd hebben. Toen deze bisschop in 1954 zijn studie theologie afrondde, zei men: "je studie is overbodig geweest, want er komt toch niemand meer naar de kerk. De kerk bestaat niet meer". Door Gods genade is deze verschrikkelijke droom geen werkelijkheid geworden. Hoe onuitsprekelijk dankbaar behoren wij te zijn vanwege Gods genade. Wij hebben immers het kommunistische atheïsme leren kennen. Wij hebben moeten leren leven als christenen temidden van dat atheïsme. Maar er is niet alleen hier atheïsme. Dat is er ook in Nederland, waar zoveel vrijheid én onverschilligheid is. Wij kunnen veel van elkaar leren. Wij kunnen leren van de rijke onderwijservaring in Nederland, jullie kunnen leren van onze ervaring met het atheïsme. Wij weten wat lijden is! Nee, het atheïsme bracht geen oplossing. Ook geen verlossing voor de zorgen van de mensheid. De ware verlossing is alleen te verkrijgen in jezus Christus en Dien gekruisigd.

En nu mogen we meemaken, dat het Reformatorisch Pedagogisch Instituut (R.P.I.) is opgericht. Onze kinderen mogen nu christelijk onderwijs ontvangen. De Heere alleen zij de glorie, een onuitsprekelijke glorie. "Soli Deo Gloria", zo besloot de bisschop zijn rede.

Wij zongen nu met elkaar Psalm 1 38:1 - Hongaars en Nederlands door elkaar... Een bijzondere ervaring: erschillende volkeren, verschillende talen, verschillende kuituren. En toch is er één Heere, één God, voor wie alle knie zich zal moeten buigen, wie wij ook zijn en waar we ook vandaan komen.

De direkteur van het R.R.I.

Na de bisschop voerden nog vele personen het woord, onder andere ook de direkteur van het Hongaars Reformatorisch Instituut. Wie is deze direkteur? Zijn naam is Dizseri Sandor. Hij maakte het Hongaarse onderwijs mee vóór, tijdens en na de kommunistische overheersing en heeft daarom een schat aan ervaring. Nu is hij zeventig jaar, de leeftijd, waarop anderen genieten van hun pensioen. Dizseri vertelt zelf, waarom hij toch dit moeilijke werk op zich heeft genomen.

“Toen ik zestien jaar oud was, heb ik een innerlijke strijd gevoerd of ik predikant of leraar zou mogen worden. Het werd duidelijk voor mij dat de keus voor het leraarschap moest zijn. Ik heb dat als een roeping ervaren, een roeping die ik niet uit de weg mocht gaan.

Er zijn in de afgelopen jaren veel momenten geweest, dat ik dacht te bezwijken onder de moeilijke omstandigheden. Ik heb telkens weer kracht gekregen om mee te werken aan de vormgeving van het lager en middelbaar onderwijs op de kerkelijke scholen, ook in de periode toen het heel moeilijk was.

Ik moet eerlijk bekennen dat ik de vraag van het direkteurschap van het RPI niet naast me neer durfde leggen. In de eerste plaats houdt de roeping met de pensioengerechtigde leeftijd niet op; voorts voel ik een grote verantwoordelijkheid voor de jeugd van ons volk, voor de kerk, de school en de natie. Ik hoop dat de Heere me de krachten geeft om het RPI op te zetten en dat ik in staat zal zijn deskundig personeel te werven.

Een instituut als het RPI is van groot belang voor kerk en school. Er moet toch sprake zijn van onderwijs én opvoeding. Die twee zijn tijdens de kommunistische periode uit elkaar getrokken. In bijbelse zin horen ze juist bij elkaar. Het is heel belangrijk dat wij in de scholen de kinderen onderwijzen in de bijbelse leer.

Wanneer op de scholen in het geloof mag worden lesgegeven, zal dat niet alleen daar, maar ook in de kerk en de maatschappij openbaar komen. Die invloed is niet weg te nemen, ook niet door mensen die niets van christelijk onderwijs willen weten. Het is een grote taak die ons wacht.

Als we alleen op de omstandigheden zien, ook wat betreft de financiën, dan kunnen we nooit beginnen. Ik geloof echter, dat de God van de hemel het ons zal doen gelukken. We hopen dat Hij ons de kracht geeft om - net als Nehemia - de goede strijd te strijden. Wij vragen u: bid voor ons en help ons. In Nederland is zoveel wat ons bindt. Met grote bewondering heb ik de leerplannen voor het vak godsdienst mogen inzien; we kunnen daarvan heel veel gebruiken. De nood is groot en het kommunisme maakte de mensen geestelijk dood, maar God kan het onderwijs op school ook aan het einde van de twintigste eeuw nog gebruiken!"

Zwijndrecht

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen