Geheel anders

Mattheus 5 t/m 7 wordt de bergrede genoemd. Augustinus heeft die benaming er aan gegeven omdat |ezus deze rede heeft uitgesproken, terwijl Hij op een berg gezeten was. De bergrede heeft al veel mensen gefascineerd. Zowel een christelijk denker, als Augustinus en een anarchistische schrijver, als Tolstoi werd door deze rede van jezus geboeid, jezus' boodschap in de bergrede heeft zeer uiteenlopende emoties losgemaakt. De bergrede maakt goedheid aantrekkelijk, beschaamt onze egoïstische levensstijl en wekt bij mensen een droom van een betere wereld.

De bergrede is echter vooral door de Heere Jezus bedoeld om geleefd en gepraktiseerd te worden. Als de Christelijke kerk de leefregels, die daarin gegeven worden, werkelijk naleefde, zou de kerk in de wereld de gemeenschap zijn zoals jezus die wilde. De kerk zou dan in alle opzichten geheel anders zijn dan de wereld, jezus heeft in deze bergrede de grondwet van Zijn Koninkrijk neergelegd. Hij heeft duidelijk gemaakt hoe en wat Hij wilde dat Zijn volgelingen zouden zijn en hoe zij in deze wereld zouden staan en leven.

Een andere leefwereld

Ten opzichte van onze moderne wereld kan de bergrede misschien niet beter omschreven worden dan als een uiting van een tegenkultuur. Het anders zijn van de burgers van Gods Koninkrijk dan de wereld rondom hen, is één van de belangrijkste aspekten van de bergrede, jezus brengt in dit opzicht geen nieuwe leer. Het is van het begin af en alle eeuwen door Gods bedoeling geweest om Zich een eigen volk te heiligen, ijverig in goede werken (Titus 2:14). God heeft een volk voor Zichzelf gewild. Een volk, dat Hem toebehoort en dient.

Het Oude Testament

Nadat het volk Israël uit Egypte verlost is, zegt de Heere tot hen: Ik ben de Heere, uw God! Gij zult niet doen naar de werken van het Egyptische land", (Leviticus 1 8:2-4). Het valt op, dat deze oproep om anders te zijn dan de Egyptenaren en de Kanaanieten begint met: , lk ben de Heere, uw God!" en eindigt met: Ik ben de Heere uw God!" Omdat de HEERE hun Verbondsgod was, moesten de Israëlieten verschillend zijn van de andere volken. Zij moesten zich laten leiden door Gods geboden en niet door de zondige gewoonten van de omringende volken.

Steeds zien we echter, dat het volk van Israël vergeet, dat zij als het volk van Jehova een uniek volk zijn. Bileam riep uit: dat volk zal alleen wonen, en het zal onder de heidenen niet gerekend worden" (Num. 23:9). Toch werden ze steeds weer beïnvloed door de volkeren rondom hen. Zij vermengden zich er mee en 'leerden derzelver werken' (Psalm 106:35). Tenslotte eisten zij voor zich een koning 'als de volken rondom' en wilden zij ook hierin aan de andere volken gelijk zijn. Zij bogen zich al spoedig voor de afgoden van de heidense volken rondom hen en zeiden: Wij zullen als de heidenen en als de geslachten der landen zijn, dienende hout en steen" (Exodus 20:32). Daarom zond God profeten die hen herinnerden aan de verlossing uit Egypte en het verbond aan de Sinaï. Ze riepen hen terug tot hun oorspronkelijke betekenis, om een volk te zijn dat de HEERE toebehoort. „Leer de weg van de heidenen niet", zo riep de profeet Jeremia (jeremia 10:1, 2). „Verontreinig u niet met de drekgoden van Egypte, Ik ben de HEERE uw God!", zo riep Ezechiël (Ezechiël 20:7). Maar het volk luisterde niet naar de stem van God. Daarom werd God op hen vertoornd en voerde hen weg naar Assyrië en Babyion.

In de geschiedenis van het oudtestamentische volk Israël zien we voortdurend, hoe moeilijk het voor hen was om als een volk van Gods bijzonder eigendom anders te zijn dan de wereld rondom hen.

Het Nieuwe Testament

Met de nieuwtestamentische gemeente is het niet anders. De christelijke kerk moet anders zijn dan de wereld. Zij is geroepen te laten zien, dat zij van de wereld niet is. Het is daarin niet genoeg om anders gekleed te gaan dan de wereld, hoewel dit er ook bijhoort. Het gaat vooral om een andere levensinstelling en een hoger levensdoel. In de wereld draait alles om genot, macht, geld en goed. De christen zoekt echter andere dingen en verwacht met Abraham de stad, die fundamenten heeft, welker Kunstenaar en Bouwmeester God is. Van binnenuit moeten we door Woord en Geest anders gemaakt worden. Een nieuwe geboorte is ons nodig, waardoor we een nieuw hart en een nieuwe geest ontvangen. Het is niet op te lossen door een vlucht in vormen en uitwendigheden. Van binnenuit moeten we anders gemaakt worden. Het is de Heere ook onder het Nieuwe Testament te doen om een volk, dat Hem toebehoort, Hem dient en daarom anders is dan de wereld. Het gaat over een nieuw volk Gods, dat God als zijn Koning heeft. Dit leert Jezus in de bergrede. Zonder deze achtergrond kunnen we de bergrede niet verstaan. Het is

God er altijd om te doen geweest een eigen volk te bezitten, dat geheel anders is dan de wereld van zonde en duisternis.

De bergrede eist bekering

Onmiddellijk na Zijn doop door johannes de Doper is jezus Zijn openbare dienst onder Israël begonnen. Hij begon het land door te gaan, predikende: „Bekeert u, want het Koninkrijk der hemelen is nabij gekomen!”

De nieuwtestamentische tijd, de tijd van het Koninkrijk was aangebroken. De heerlijke beloften van het Oude Testament, die er van spraken dat de Heere Zijn volk Israël met zegening zou bezoeken en de heidenen in die zegeningen zou laten delen, stonden op het punt vervuld te worden. De beloofde heilstijd was aangebroken. Daarom moet het volk zich bekeren van hun zonden en het verkondigde heil in het geloof ontvangen. In deze context moeten we de bergrede zien. Om tot het gepredikte Koninkrijk der hemelen te behoren is een levensinstelling en een levenswandel, die anders is dan van hen die tot het koninkrijk van zonde en duisternis behoren.

De bergrede toont ons wat de door jezus gepredikte bekering (metanoia, de gehele omkeer van de gezindheid) inhouden wat de gerechtigheid is, die tot dit Koninkrijk behoort. Het bestaat uit een leven, dat gekomen is onder de beïnvloeding van Gods onverdiende genade en goede geboden.

Anders dan de wereld

En hoe ziet zo'n leven er uit? Het ziet er anders uit dan het leven van de wereld. Jezus beklemtoont dat zijn ware volgelingen, de burgers van het Koninkrijk Gods, volkomen verschillend zijn van de andere mensen. Zij verschillen niet alleen van de onbesneden heiden, maar ook van de uiterlijk vrome jood. De sleuteltekst tot het verstaan van de bergrede is zodoende gelegen in wat we lezen in Mattheus 6:8: Wordt dan hun niet gelijk”.

Het is een herhaling en verdieping van Gods oude boodschap aan Israël: naar de werken van het Egyptische land zult gij niet doen" (Leviticus 18:3). Het is dezelfde oproep om anders te zijn. De burgers van het Koninkrijk zijn anders dan de kinderen van de wereld. Deze tegenstelling tussen het Koninkrijk van God en de wereld treedt steeds in de bergrede aan het licht. De personen, die Jezus zalig spreekt, zijn niet de mensen, die de wereld bewondert. De burgers van het Koninkrijk Gods schijnen als lichten in een duistere wereld. Hun gerechtigheid is overvloediger dan van de farizeeën en schriftgeleerden. Hun naastenliefde overstijgt de heidense moraal. Er is geen gedeelte in de bergrede waar de tegenstelling tussen het Koninkrijk Gods en de wereld niet centraal staat. Soms wijst Jezus op het verschil tussen de burgers van het Koninkrijk Gods en de heidenen. Dan weer wijst Hij op het verschil tussen hen en de uiterlijk vrome Joden. Steeds weer is er de tegenstelling.

Niet van de wereld

De bergrede predikt een gebee! ander leven dan de wereld van de uiterlijke religie en de wereld van de ongodsdienstigheid. In de bergrede hebben we een waarden-systeem, een ethische standaard, een godsdienstige toewijding, een houding ten opzichte van God en de naaste, van geld en goed, van leven en dood, die geheel anders is dan die van de goddeloze en de godsdienstige wereld rondom ons.

Het Koninkrijk Gods is niet van deze wereld! ledereen die door wedergeboorte een burger van dat Koninkrijk wordt, is tot een andere wereld overgegaan. Het oude is voorbijgegaan, het is alles nieuw geworden! De christelijke kerk is anders!

Zodra de kerk wordt als de wereld, de vrome of de goddeloze wereld, vertoont zij niet meer de trekken van het Koninkrijk Gods. Hetzelfde geldt van ieder, die zich voor een christen uitgeeft.

Er is ten diepste geen pijnlijker beschuldiging voor de kerkmens, dan te moeten horen: „U bent helemaal niet anders dan wij!”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen