‘Het Woord dat hier geklonken heeft, zal langer blijven dan dit prachtige gebouw’

Wie heeft er nog nooit van de Grote of St. Bavokerk in Haarlem gehoord? Sinds eeuwen is deze kerk het symbool, het visitekaartje cn hel herkenningspunt van Haarlem. Bijna overal waar je staat in Haarlem, is de toren van deze grote kerk te zien. Niet alleen qua schoonheid, maar ook in historisch opzicht is het dc moeite waard om je te verdiepen in deze kerk. Op zaterdag 8 oktober ben ik in de gelegenheid om aan deze prachtige kerk een bezoek tc brengen. Op deze avond is er een zang-en orgelavond georganiseerd door de Jeugdbond.

Enkele uren voor de aanvang van het programma ben ik in de kerk aanwezig en heb ik ruimschoots de gelegenheid de kerk te bekijken. Wat is er veel tc zien. En wat een rijke geschiedenis, waar je als jongere van deze tijd nauwelijks een idee van hebt. Toch kun je wel meer te weten komen. Ter gelegenheid van de restauratie van de kerk is een boek verschenen 'Dc Bavo te bock'. In dit boek heb ik gelezen dat voor het ecrsl over de Bavokerk wordt gesproken in een aflaatbul uit 1313 van aartsbisschop Raymundus. In 1328 wordt Haarlem door een grote brand getroffen, waarbij ook de Bavokerk zwaar beschadigd wordt. Uit een aflaatbul van paus Bonifacius IX (1397) blijkt dat men met de herbouw begonnen is. Dc kerk is toen niet alleen hersteld, maar ook een stuk groter geworden.

De Bavo is gesticht als parochiekerk van Haarlem. Zij heeft altijd geresoneerd onder de bisschop van Utrecht. Op verzoek van koning Filips II deelde de paus in 1559 het land in meerdere bisdommen, met de bedoeling het groeiend aantal aanhangers van Luther en Calvijn beter te kunnen bestrijden. Nicolaas van Nieuwland werd dc eerste bisschop van het nieuw ingestelde bisdom Haarlem. Een kollege van negen geestelijken zou de kerkvoogd terzijde staan en de Bavo werd tot kathedraal verheven.

Het verzet cn later het geweld dal het Spaanse beleid opriep, zijn ook aan de Bavokerk niet voorbij gegaan. De beeldenstorm van 1566 kon in Haarlem worden voorkomen. Dc kostbaarheden uit dc kerk werden in veiligheid gebracht. Dc Bavo werd gesloten toldal de storm geluwd was.

In de kerk herinnert een Spaanse kogel in de muur aan het beleg van Haarlem door het Spaanse leger in 1573. Volgens overlevering zou deze kogel bedoeld zijn geweest om de predikant van de kansel te schieten omdat de kerk in gebruik genomen was voor de protestantse eredienst. Wonderwel bleef de voorganger gespaard.

Na het vertrek van de Spanjaarden in 1577 kwam Haarlem onder regering van prins Willem. Het jaar daarop drongen gewapende soldaten van de prins de kathedraal binnen tijdens het jaarlijkse sakramentsfeest. Eén priester werd gedood en vrouwen en kinderen werden onder de voet gelopen. De soldaten richtten een beeldenstorm aan en plunderden wat ze konden. De kerk werd hierdoor tot september gesloten gehouden en daarna blijvend aan de gereformeerden ter beschikking gesteld.

Dc kosler vertelde dat hier in het verleden meer dan duizend mensen samenkwamen. Nu zijn dat er op zondag nog maar honderdvijftig...

Vanavond zijn er zo'n negenhonderd mensen in de kerk (inklusief de instrumentalisten uit Scheveningen en de beide jeugdkoren 'De Jonge Lofsiem' uit Lisse en 'Psallite Deo' uit Rotterdam). Boven verwachting, omdat Haarlem voor ons een uithoek is.

De heer J. H. Mauritz opent de avond met het lezen van Spreuken 23 : 15 - 23 en met gebed. Na een welkomstwoord zingen wc Psalm 138 : I en 3. Daarna kan iedereen de koorzang van beide koren en dc muzikale presentatie van het christelijk ensemble 'Filo Musica' uit Sehevingen horen. Wat een nagalm klinkt er in deze kerk!

Het appèlwoord wordt verzorgd door ds. B. van der Heiden. Hij spreekt naar aanleiding van Spreuken 23 : 23. Omdat de dominee maar tien minuten dc tijd heeft om te spreken, moet hij een kort maar krachtig appèlwoord spreken. Dc boodschap van Gods Woord klinkt door dit oude Godsgebouw: Koop de waarheid!' Maar is die waarheid dan te koop? Het woord 'kopen' betekent oorspronkelijk: ets inleveren om iets anders le krijgen. Maar deze koop waar het over gaat, is te moeilijk. Je moet veel inleveren. Wat wil je prijsgeven om tot het volk van God te behoren? Dan moeten we onze eigen gerechtigheid verliezen, alles waar je op steunt, moet je loslaten. Je moet jezelf verloochenen en je kruis opnemen en Hem volgen. Maar als we koper mogen worden, dan kan niets van ons als koopwaar gelden. Alles wordt ons dan om niet gegeven. Het is wel duur betaald, met het bloed van het Lam. En toch klinkt die oproep. Dat leven is nog te ontvangen, uit genade. Smeek of Hij jou dar wil leren. Al het andere verliest dan zijn glans. Gelukkige jongere die kopen mag op de markt van vrije genade. Je hoeft niets mee te brengen, want de koopwaar is betaald door Zijn bloed.

Na het indringende appèlwoord en na enkele koorzangen zie ik in het programmaboekje dat het nu tijd is voor een orgelimprovisatie door Dick van Luttikhuizen vanaf het negenentwintig meter hoge Christian Müller orgel. In 1738 is dit orgel in gebruik. Georg Friedrich Handel heeft dit orgel bespeeid tussen 1740 en 1750 en Mozart in 1766 toen hij toen jaar oud was. Sinds 1800 is het orgel eigendom van de stad en werden ook de stadsorganisten door het stadsbestuur aangesteld.

Aan het eind van hel programma krijgt ds. A. B. van der Heiden het woord om dc avond af" te sluiten. Indringend klinken zijn woorden: 'Het Woord dat hier geklonken heeft, zal langer blijven dan dit prachtige gebouw. Hoe groot en mooi ook. Eenmaal zal dit gebouw afgebroken worden. Niet één steen zal op de ander gelaten worden. Er zal aanstonds ccn gebouw toebereid worden niet met handen gemaakt, maar eeuwig in de hemel...'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen