boeken

Prof dr. J Domna: Plaats en taak van de medische ethiek in christelijk perspectief Uitg. Van den Berg, Kampen. 31 pag-, prijs .f 10, -.

Sinds 4 februari 1994 is prof. dr. J. Douma ook hoogleraar aan de VU op dc Lindeboomleersioel. Hij geeft daar onderwijs in de medische ethiek. Zijn rede bij de aanvaarding van dit ambt ging over 'Plaats en taak van de medische ethiek in christelijk perspectief'.

Ethiek heeft te maken met verantwoord handelen. Medische ethiek richt zich op het terrein van de geneeskunde. Op dit terrein spelen tegenwoordig veel cn ingrijpende vragen: abortus provocatus, euthanasie op uitdrukkelijk verzoek, levensbeëindigend handelen zonder uitdrukkelijk verzoek - bijvoorbeeld bij comapatiënten - cn zo meer. Als iemand het leven moe is en cr daarom 'uit wil stappen', dan moet een ander deze persoonlijke beslissing respekteren en daarbij eventueel de helpende hand bieden. Vrij algemeen gaat men tegenwoor-

dig uit van ieders keuzevrijheid, van het zelfbeschikkingsrecht van de individuele persoon. Voor algemene opvattingen over goed cn kwaad is steeds minder ruimte. Vadertje staat, vadertje dokter en moedertje kerk - die weten wat goed voor ons is - zijn in die opvatting verleden tijd geworden. Dat moet allemaal niet. maar hoe moet het dan wel?

Van medische ethiek blijft dan niet veel meer over dan kontroleren of in individuele gevallen de procedure zorgvuldig is verlopen. Het gaat dus niet meer over de vraag of abortus, euthanasie, hulp bij zelfdoding en zo meer op zichzelf wel of niet verantwoord is; men beperkt zich tot korrekte procedures. Dan is dc medische ethiek niet meer dan een fatsocnslccr. Daarin gaat het om de vraag: worden zoveel mogelijk mensen zoveel mogelijk volgens hun eigen opvattingen bediend?

Vervolgens beschrijft prof. Douma zijn eigen benadering van dc medische ethiek in christelijk perspektief. Hij gaat uil van de mens als beeld van God. Daarin ligt de hoge waarde van de mens en tegelijk de grole verantwoordelijkheid tegenover Gods gebod. Het grote gebod is tweeledig: God liefhebben cn dc naaste als onszelf. Soms is er spanning tussen die twee. Daarom is de volgorde van belang: eerst God, dan de naaste. Dan wordt in het lijden daadwerkelijk hulp geboden. Zo niel, dan is ons beroep op dc Bijbel ondeugdelijk.

Deze vorm van medische ethiek laat aan anderen de ruimte die zij ook voor zichzelf wil hebben. Wèl maakt zij 'op de akker van de wereld' onderscheid tussen tarwe en onkruid; niet gaan wieden is in de gelijkenis die Jezus vertelt (Mattheüs 13:24 c.v.) nog wat anders dan niet meer onderscheiden. Wij weten van de barmhartige aandacht die Jezus Christus had voor mensen die naar het oordeel van Zijn tijdgenoten onder de maal waren, aldus dr. .1. Douma in zijn waardevolle rede.

R. Seldenrijk

Ds. C. Harinck: Om het hart van het evangelie. Uitg. Den Hertog, Houten. 252 pag., prijs ƒ 28, 50.

Over 'het aanbod van genade' en 'de prediking van de beloften aan alle hoorders' wordt in onze kringen niet alleen verschillend gedacht, maar cr wordt ook over gediskussieerd tot op de dag van vandaag. Nu is dit een diskussie die niet alleen in en rondom de Gereformeerde Gemeenten gevoerd wordl en werd. Bekende Schotse theologen als Thomas Boston en Ebcnezer en Ralph Erskine hebben er ook volop mee te maken gehad. Dil wordt ons door ds. C. Harinck helder beschreven in een boek dat hij de titel gaf 'Om het hart van het evangelie'.

Ds. Harinck gaat in op een konflikt dat zich in dc Schotse kerk rond 1720 heeft voltrokken. Bij dat konflikt waren ook Boston en de gebroeders Erskine betrokken. De aanleiding tot het konflikt vormt een boekje van E. Fisher dat dateert uit 1645: The marrow of modern divinity (het merg van de tegenwoordige godgeleerdheid). Dieper liggende oorzaak is dat de zuivere leer van vrije genade in die tijd van twee zijden in gevaar wordt gebracht: het antinomianisme cn het wetticisme. De eersten leerden een goedkoop Evangelie; de tweeden, uit reaktie, een voorwaardelijk Evangelie. Tegen dat laatste komen nu weer de Marrow men (zoals Boston, de Erskines en de hunnen wel genoemd werden) in verzet. Het onderwerp wordt kerkhistorisch

en leerstellig behandeld. Het lijkt allemaal misschien wat ingewikkeld. En het is inderdaad noch kerkhistorisch noch leerstellig eenvoudig le noemen. Toch vond ik het persoonlijk erg verhelderend dal de achtergronden van het Marrowkonflikl uiteengezet werden. Zo ook om te lezen van de principiële, maar toch weer niet blindelings in alles achter Fisher aanlopende, positiekeuze van Boston en anderen.

Zeker voor 21+ verenigingen lijkt het me nuttig eens enkele avonden aan het boek van ds. Harinck tc wijden. Dc leer en de kerkgeschiedenis zijn tegenwoordig niet zo 'in'. Toch zij hel twee onmisbare pijlers wanneer we wezenlijk gereformeerd willen denken. Broeder Harinck heeft ccn flink stuk werk verricht. Laat het gelezen en gebruikt worden. Graag aanbevolen.

Ds. D. Rietdijk: Uw ogen zullen de Koning zien. Uitg../. .ƒ. Groen en Zn., Leiden. 144 pag., prijs f24, 95.

De liefde van dominee Rietdijk lag in de prediking van het Woord. Hij verdiepte zich graag in hel Woord van Zijn God cn Koning om het vervolgens door tc geven. Eens zei hij tegen me: „Ter voorbereiding op ccn preek moetje studeren, bidden om dc leiding van de Heilige Geest en mediteren".

Nu ds. Rietdijk is overleden, i.s er een boek uitgegeven waarin opgenomen zijn een korte levensbeschrijving. een verslag van de rouwdienst cn dc begrafenis en enkele preken. Ook is cr ccn preek van ds. R. Kattenberg in opgenomen die hij te Moerkapelle gehouden heeft kort voor het overlijden van ds. Rietdijk.

Dominee Rietdijk maakte werk van zijn preken. Hij wist schriftuitleg tc verenigen met fundering in de leer zonder dat zijn preken echt dogmatisch aandoen. In zijn preken duidt hij diepe bevindelijke lessen soms aan met ccn enkele zin. Daarin en daarachter gaat soms veel schuil. Uit zijn verkondiging spreekt ccn grote bewogenheid met de hoorders. Hij wist heel goed dat er maar één Weg van behoud is en maar één Naam ter zaligheid is gegeven. Hij benadrukte sterk de noodzaak van de persoonlijke geloofskennis van dc Zaligmaker.

In de verwoording behield hij steeds een zekere waardigheid en deftigheid, hoewel hij tevens heel goed verstaanbaar was voor de mens van deze tijd.

Deze uitgave is een goede gedachtegeweest en zal zijn weg wel vinden. Neem, lees en overdenk.

Capelle aan den IJssel ds. P. Mulder

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen