Krassa
‘Vier krasloten'. De winkelier ziet, terwijl hij de la opent, de jongen even aan. Zou hij al achttien zijn? Misschien net! Nou ja, hij hoeft toch niet aan elke klant te vragen hoe oud hij is. Tien gulden, alsjeblieft'. Vier kleurige kaartjes rijker en tien gulden armer verlaat de jongen de winkel. Buiten op een bank wacht een vriend. Met een kromme sleutel krassen ze het zilverkleurige laagje van de loten. Op een lot is een prijs gevallen. Vijf gulden slechts. Daarmee worden weer twee loten gekocht, die echter geen prijs opleveren. De jongens starten hun bromfietsen en rijden weg.
Krasloten. Weer wat nieuws. Bijna iedereen kent ze. Al heb je ze nooit gekocht. In de buurt van een verkooppunt liggen ze nogal eens op de stoep. Gekrast en wel. Het zijn stille getuigen, dat het weer niet prijs was. Dat is ook niet verwonderlijk. Van elke honderd loten zijn cr maar achttien waarop een prijs valt. En van die achttien prijzen zijn er al zeventien waarop ƒ 2, 50. ƒ 5 - of ƒ 10, - valt. De grote prijzen komen nauwelijk voor. De kans op de hoofdprijs van ƒ 75.000.-is kleiner dan 1 op 3.000.000! Krassa is kassa! Er wordt fors aan verdiend. Op elk lot van ƒ 2, 50 zit meer dan ƒ 1, 30 winst. Het is niet te verwachten. dat deze nieuwe loterij goed loopt. Wij nuchtere Nederlanders kijken wel uit.
Ongelofelijk
De prakti jk is onthutsend. Massaal wordt er gekrast in Nederland. Begin mei kwam de eerste serie krasloten uit. Een oplage van 32 miljoen stuks. In enkele weken waren ze uitverkocht. Veel mensen kochten ze met tien of meer tegeli jk. Eind juni is dc nieuwe serie van 52 miljoen stuks van start gegaan. Hoewel de omzet iets terugloopt is te verwachten dat eind september de laatste verkocht wordt. Wat dit betreft zit het krassen er dan op. Dc overheid heeft besloten dat cr 'slechts' 84 miljoen loten in 1994 verkocht mogen worden. Er loopt echter een aanvraag dit getal met 30 procent uit te breiden om in het laatste kwartaal van dit jaar toch nog 25 miljoen loten te kunnen verkopen. Bij de huidige verkoop van ruim een half miljoen loten per dag is deze uitbreiding zelfs nog wat aan de krappe kant. Hoe komt het nu dat de krasloterij zo aanslaat? Over andere loterijen hoor je toch ook niet zoveel? Is het iets bijzonders?
Spanning
Er zijn wel enkele redenen te bedenken waardoor de nieuwe loterij zo goed loopt.
1. dc prijs per lot is laag, slechts ƒ 2, 50;
2. de loten zi jn op veel plaatsen te koop: sigarenwinkels, videotheken, sportkantines, boekhandels;
3. de reklame: 'Het is vaak raak voor een knaak';
4. het doel, waarvoor de opbrengst na aftrek van prijzenkosten cn belasting bestemd is, zal sommigen wellicht aanspreken, namelijk sport; lichamelijke vorming, maatschappelijk welzijn cn de volksgezondheid;
5. dc prijs wordt direkl uitbetaald: tot en met honderd gulden bij de winkelier, bij grotere prijzen moet je even langs de Credit Lyonnais Bank.
Bovenstaande punten zijn echter niet doorslaggevend. Bij deze loterij is vooral de spanning de oorzaak van het sukses. Op elk kraslot staan zes bedra-
gen. Dit zijn de prijzen. Als etdrie van de zes een gelijk bedrag vertonen, is dat de gewonnen prijs. Maar de zes bedragen zijn niet te zien. Een zilverkleurig laagje bedekt de uitkomst. Dit laagje moetje met een hard voorwerp wegkrassen. En dat geeft de spanning! Wat denk je, als bij dc eerste vier bedragen al twee keer ƒ 75.000, - te voorschijn komt'? Bij de laatste twee kan nog een keer dit bedrag voorkomen. En dan...
Gevolgen
Onze overheid heeft enkele drempels opgeworpen om te voorkomen dat de krasloterij uit de hand loopt. Om te beginnen een beperkt aantal loten (84 miljoen stuks voor 1994). Ook mag er aan personen onder de achttien jaar niet verkocht worden. Winkeliers, die dat toch doen, raken hun vergunning kwijt.
Er worden steekproeven genomen. Begin juli is het kontrakt met enkele winkeliers opgezegd. Ze overtraden de regels. De loten, die bestemd waren voor deze winkeliers, worden verspreid over de andere verkooppunten. De vraag is toch groot genoeg. Tenslotte krijgt elke gokker ook nog een goede raad. Onderaan elk kraslot staat: 'Voorkom gokverslaving, speel met mate'. De meesten nemen deze raad enigszins ter harte. Uit een onderzoek dat begin augustus gehouden is, blijkt echter dat ongeveer tien procent van de kopers van krasloten per keer tien of meer loten koopt!
Verslaving
De verslavende werking van hel gokken is niet te onderschallen. De gokautomaten hebben dat wel geleerd. Met de krasloterij dreigt er weer een nieuwe vorm van verslaving. Vooral jongeren spreekt het krassen aan. De spanning en het direkt innen van de prijs werken hieraan mee. Zelfs al heb je duizenden guldens verloren, het volgende lot kan je in een keer op winst brengen.
Gevangen door het gokken wordt het leven beheerst door geld. En blijf je verliezen, dan maar geld maken op een andere manier om weer te kunnen gokken. Gokverslaving en kriminaliteit gaan meestal hand in hand. Misschien denk je", zo'n vaart zal het niet lopen.
Onderschat echter de verslavende werking van het gokken niet. Nederland telt meer dan 150.000 mensen met gokproblemen, onder wie 35.000 gokverslaafden. Een kwart van dc winkel-cn autodiefstallen wordt door mensen uit de laatste groep gepleegd.
Niet zo erg?
Wellicht zijn er jongeren die redeneren: 'Ik heb met mezelf afgesproken, dat ik per week slechts twee krasloten koop. Vijf gulden, dat moet kunnen! Daar hoef ik nog niel eens een uur voor te werken. Win ik dan wat, dat is dan mooi meegenomen'.
Veel mensen spelen met bovenstaande gedachtengang mee in de een of andere loterij: dc een koopt slechts één staatslot per keer, de ander speelt maar met écn posikode in de postkodeloterij, een derde vult per week niet meer dan drie kolommen in de toto in cn ga zo maar door. Nederland waagt een gokje en de meesten komen niet in de problemen.
Onze bezwaren tegen gokken berusten echter niet alleen op hel gevaar van gokverslaving, hel doel van iedere gokker is toch geld te winnen zonder ervoor tc werken. Dat het geld is van zijn medegokkers, die misschien diep in de problemen zitten, komt niet in hen op. Begerig naar geld (geldgierig) wil hij winnen! Laai ons bedenken, dal gierigaards het Koninkrijk Gods niet beërven (1 Kor. 6:10). Geld verspelen is een regelrecht misbruik en verkwisting van Gods gaven. Er zijn betere doelen bedenken. De Heidelberger Catechismus noemt bij de behandeling van het achtste gebod in vraag 111: Dat ik mijns naasten nut, waar ik kan en mag, bevordere... en dal ik trouwelijk arbeide, opdat ik dc nooddruftige helpen moge" (Efeze 4:28).
Tenslotte
Misschien waag je ook wel eens een gokje. Of koop jc regelmatig een of meer loten. Stop er dan mee! Je loopt op de rand van ccn ravijn. Zit je er teveel aan vast! Neem dan anderen in je omgeving in vertrouwen. Je ouders, een vriend of vriendin. Ze kunnen je helpen cr van af te komen. En als je verslaafd bent aan gokken? Dan is professionele hulp nodig. En die wordt geboden. Door bijvoorbeeld het GLIAGG De Pooit of Stichting de Hoop. En als je nooit gokt? Kijk dan niet op de gokkers neer. Misschien wacht iemand op
jouw helpende hand. Achter een stoere gokker schuilt nogal eens een hulpbehoevend mens. Bedenk tevens, dat ook nietgokkers in de ban van geld cn goed kunnen zijn. Het materialisme viert in onze ti jd hoogtij. 'Leid ons niet in verzoeking maar verlos ons van de boze'. Dit gebed mag onze dagelijkse
verzuchting wel zijn. Of je nu jong of oud bent, de wereldse begeerten leven in ons hart cn de boze zoekt onze ondergang. Hel is opmerkelijk, dat Jezus in de bergrede het dienen van de Mammon (geldgod) en het dienen van God lijnrecht tegenover elkaar zet: niemand kan twee heren dienen... Gij kunt niet God dienen cn de Mammon' (Matth. 6:24). Ook
Paulus zet de ware godsdienst tegenover het rijk willen worden. 'De godzaligheid is een groot gewin met vergenoeging' en 'die rijk willen worden, vallen in verzoeking en in de strik, en in vele dwaze en schadelijke begeerlijkheden, welke de mensen doen verzinken in verderf' en ondergang. Want de geldgierigheid is een wortel van alle kwaad, tot welke sommigen lusl hebbende, zijn afgedwaald van het geloof, en hebben zichzelven met vele smarten doorstoken' (1 Tim. 6:6. 9 en 10).
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 16 september 1994
Daniel | 32 Pagina's