Ergotherapie, wat is dat nu weer?

Wat is ergotherapie? Heeft hel iels te maken met EGOtherapie, of is het een ERGE therapie? Niets van dit alles, ergo komt van het woord ergon dat 'werk' betekent.

Ergotherapie is vooral bekend geworden na de tweede wereldoorlog. Toen de iweede wereldoorlog was afgelopen waren er veel oorlogsslachtoffers. Deze mensen konden moeilijk werk krijgen doordat zc ledematen misten, minder beweging in hun armen en benen hadden, hersenletsel hadden opgelopen, etc.

Behalve dat ze niet konden werken, konden ze ook dagelijkse bezigheden als wassen, kleden, eten, huishouden, hobbies, niet meer of moeilijk uitvoeren. U kunt zich dat het beste voorstellen als u uw ene arm eens een hele dag niet zou gebruiken. Hoe zou u zich wassen en aankleden? En hoe zou u een boterham smeren cn snijden? En dan hebben we hel nog alleen over aankleden en eten, wat we doen voordat wc hel huishouden gaan doen, naar school gaan of gaan werken. Wanneer u zo de hele dag doorloopt, komt u veel dingen tegen die u niet op de oude manier kunt uitvoeren.

Wat gebeurde er na de tweede wereldoorlog? Er werd gekeken of mensen die ledematen misten, verlamde ledematen hadden, toch weer hun dagelijkse bezigheden konden gaan verrichten. Dit kon vaak door mensen hun bezigheden op een andere manier te leren verrichten of door ze hulpmiddelen/aanpassingen tc geven. En zo komen we bij de inhoud van ergotherapie.

Ergotherapie is het proheren om mensen die een 'handicap' hebben op lichamelijk of geestelijk gebied zo zelfstandig mogelijk te laten funktioneren door ze optimaal gebruik te laten maken van hun niet gestoorde funkties, eventueel met behulp van hulpmiddelen.

Ergotherapie in de praktijk

Ik wil u iets vertellen over wat ergotherapie in de praktijk betekent aan de hand van mevrouw De Ridder. Zij is een gezellige, opgeruimde dame. 67 jaar oud, die graag haar handen uit de mouwen steekt. Onverwacht krijgt ze een verlamming als gevolg van een herseninfarkt. Zc kan haar linkerarm en linkerbeen niet meer gebruiken. Na een ziekenhuisperiode komt ze naar het verpleeghuis. Haar linkerbeen wordt langzamerhand iets sterker. Ze kan al weer een poosje zelf staan. Lopen gaat niet en kan ze volgens de fysiotherapeut ook niet meer aanleren. Verder blijft haar linkerarm slap en onwillig. Ze heeft soms het gevoel dat die arm van iemand anders is. Mevrouw De Ridder wil erg graag naar huis als dat mogelijk zou zijn. Voorheen woonde ze in ccn bejaardenwoning.

De ergotherapeute krijgt een verwijzing van de verpleeghuisarts waar op slaat of zij wil bekijken wat mevrouw De Ridder kan leren. Eerst wordt het van boven wassen en aankleden geoefend. Mevrouw Dc Ridder wordt geleerd hoe ze zich op een andere manier kan aan-cn

uitkleden. Een voorbeeld is het aantrekken van het hemd. Omdat mevrouw De Ridder haar linkerarm nie! kan gebruiken, moei zij haar hemd anders aantrekken dan ze gewend was. Ze moet beginnen met haar linkerarm. Met behulp van de gezonde arm moet ze de linkerarm door het linkermouwsgat steken en haar hemd optrekken tot boven de elleboog. Nu kan ze haar rechterarm door het rechtcrmouwsgat steken, dan het hemd over haar hoofd doen. Doordat de linkerarm verlamd is, staat de schouder naar achter.

Zij moet daarom leren het hemd over haar linkerschouder naar achteren te duwen en dan kan ze het hemd rechttrekken. Tenslotte moet ze controleren of het hemd ook links goed naar beneden zit.

U snapt dat dit veel tijd, energie en oefening kost. Mevrouw De Ridder heeft echter in dit geval geen hulpmiddelen nodig, ze leert zich alleen op een andere manier aankleden.

Daarnaast moet mevrouw De Ridder zichzelf kunnen redden met eten. Dit gaat goed. Alleen het smeren en snijden van brood lukt niet. Met de jampot, stroop cn botervloot heeft zij ook moeite. Allemaal dingen waar wij twee handen voor gebruiken. Mevrouw De Ridder heeft echter maar één hand om te gebruiken. Dit betekent dat we hulpmiddelen moeten gebruiken.

Wat gebeurt er nu als wij een boterham smeren of een jampotje opendraaien. Met de éne hand houden wij iets vast en met de andere hand maken we dc beweging die nodig is. Als we nu ccn hulpmiddel hebben dat voorkomt dat dc boterham bij het smeren en snijden wegschiet, dan kan mevrouw De Ridder zichzelf redden.

En gelukkig, die hulpmiddelen zijn er. We kunnen nu oefenen om haar dil weer zelf te leren. Een potje kan mevrouw open maken door deze lussen haar benen te klemmen. Ze hoeft hiervoor dus geen gebruik te maken van een hulpmiddel.

Nu komen we ook toe aan huishoudtraining. Op de afdeling ergotherapie staat een in hoogte verstelbaar aanrecht waar mensen weer kunnen leren afwassen, koffie zetten, eten koken etc. Mevrouw De Ridder kan volgens de fysiotherapeut verder niet meer zelfstandig leren lopen.

Dit betekent dat wij met haar gaan kijken, welke rolstoel voor haar het meest geschikt is. We kunnen bijvoorbeeld kiezen uit rolstoelen waar zij lekker in zit of rolstoelen waar ze zelf mee kan rijden (elektrisch of met gebruik making van haar gezonde arm en voet). Eerst is het belangrijk of mevrouw de hele dag in een rolstoel zit. U weet zelf wel dat het een heel verschil maakt of u de hele dag in een lekker luie stoel zit of op een harde stoel. Als mevrouw Dc Ridder naar huis zou kunnen, moet ze zich zelf kunnen voortbewegen. Nadat wc samen hebben overlegd wat de eisen zijn waaraan de rolstoel moet voldoen en wat de mogelijkheden zijn komen wc tot een keus. We proberen of mevrouw met een elektrische kan leren rijden en vragen daarom een elektrische rolstoel op proef.

Hiermee gaan we oefenen zowel binnen als buiten. Kan zc sturen of bolst ze overal legen aan? Wat doet mevrouw Dc Ridder verder als iemand tegen haar begint tc praten, stopt ze dan of rijdt ze zachtjes door tot een muur haar tegenhoudt? Wat doet ze als ze in paniek raakt? Kan zij goed manouvreren of heeft ze ccn

andere elektrische rolstoel nodig die trager of sneller reageert? Mevrouw De Ridder blijkt zich na wat oefenen aardig te kunnen redden met een elektrische rolstoel. Omdat ze in het veq}leeghuis is opgenomen, wordt er via de AWBZ een elektrische rolstoel aangevraagd met een motivatie erbij waarom voor dal merk rolstoel is gekozen.

Gaat mevrouw De Ridder terug naar huis. dan volgl er een aanvraag bij de gemeente waar zij woont of een beroep op dc AWBZ om overname van dc elektrische rolstoel volgens ccn vaste afschrijving.

Mevrouw De Ridder kan nu dus met ccn elektrische rolstoel rijden, maar is haar woning hiervoor geschikt? Dit betekent dat de ergotherapcute bij haar thuis gaat kijken, waarbij word gekeken welke dingen in de woning moeten veranderen. Zijn de deuren breed genoeg, moet ze naar boven of is alles gelijkvloers? Hoe is de ruimte in dc WC, zitten hier beugels? Enzovoort, enzovoort.

Daarnaast is hel de vraag of dc woning aangepast kan worden of dat de aanpassingen zo duur zijn dat mevrouw De Ridder zal moeten verhuizen. Hierover gaat een aanvraag naar de gemeente.

Dit was in het kort een voorbeeldsituatie met mevrouw Dc Ridder. U vraagt zich misschien af of de ergotherapeute ook met dementerende mensen te maken heeft. De aanpak verschilt, maar ook daar kan de ergotherapeut wat doen. Het gaat dan meestal over een aangepaste rolstoel en adviezen naar de verzorging over wat een bewoner nog kan, en hoe bewoners gemakkelijk te verzorgen zijn zonder dat ze teveel tegenwerken of pijn hebben. Dit kan door een paalde volgorde van aankleden tc kiezen, maar ook door kledingaanpassingen.

U snapt dal het geen zin heeft om dementerende mensen iels aan te leren dat niet een bekend automatisme was van vroeger. Immers, dement zijn betekent onder andere dingen niet meer kunnen of welen die je vroeger wel kon.

Ergotherapie is dan meer gericht op de verzorging om zo de dagelijkse dingen zo gemakkelijk mogen en zonder bezwaren te laten verlopen. Dil geldt zowel voor bewoners als de verzorging.

Over ergotherapie valt veel meer te vertellen, dan in zo'n stukje kan worden weergegeven. Ik hoop echter dat u een beeld hebt gekregen wat ergotherapie met name in een verpleeghuis kan betekenen.

Margreet Vonk Noordegraaf (ergotherapeute in verpleeghuis 'Salem')

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen