Het Airborne Museum - een bezoek waard

Sta een ogenblik stil...

In ons land zijn op tal van plaatsen monumenten, gedenktekens en musea die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Er is zelfs een boek ('Sta een ogenblik stil...' . uitg. Kok - Kampen) waarin alle oorlogsmonumenten in Nederland beschreven worden. Je bent in de vakantie vast wel in de gelegenheid zo'n monument te bekijken. Probeer er eens achter te komen waar het monument aan herinnert en sta gerust eens een ogenblik stil om de geschiedenis op je te laten inwerken en na tc denken over dc strijd die gestreden is cn het leed dat geleden is.

De slag om Arnhem

Een heel bekende gebeurtenis tijdens dc bevrijding van West-Europa in 1944 is de slag om Arnhem. Na dc invasie door de geallieerden in juni en de daarop volgende verovering van Frankrijk cn België dacht veldmaarschalk Montgomery dat een snelle opmars naar het noorden via de bruggen over de grote rivieren tot de verovering van het Ruhrgebied zou leiden. Zo zou dc oorlog nog voor dc winter beëindigd kunnen worden. Er waren aan deze operatie 'Market Garden' grote risiko's verbonden. Vanaf dc Belgisch/Nederlandse grens trokken de geallieerden op terwijl airborne-eenheden (luchtlandingstroepen) bij dc bruggen over de grote rivieren zouden landen om die onbeschadigd in handen te krijgen. Helaas mislukte deze operatic, waarop de hongerwinter van 1944 volgde...

Luchtlandingen

Op zondag 17 september 1944 landden bij Renkurn,

Heelsum en Wolfhezc. ongeveer twaalf kilometer vanaf Arnhem luchtlandingseenheden met het doel de Rijnbrug in handen te krijgen. Een groot deel van de optrekkende troepen stuitte op onverwacht grote tegenstand van de Duitsers en liep in de buurt

van Oosterbeek vast. Alleen een eenheid onder bevel van luitenant-kolonel John D. Frost wist dc Rijnbrug le bereiken. Vier dagen vochten zeshonderd mannen om het behoud van de brug. Ze waren afgesneden van dc rest van de groep die in

Oosterbeek nog vijf dagen langer stand hield. Ook daar vonden harde gevechten plaats tussen dc Britten en de Duitsers vooral in de omgeving van hotel Hartenstein. Daar was het Britse hoofdkwartier en een noodhospitaal gevestigd.

De Britten vochten bijna een week lang onder uiterst slechte omstandigheden. Door de slechte verbindingen was kontakt met de buitenwereld bijna onmogelijk. Door het grote aantal gewonden waren verschillende noodhospitalen nodig. Materiaal voor de verzorging van de gewonden nauwelijks aanwezig. Een was van die noodhospitalen was de Nederlands Hervormde kerk van Oosterbeek. Het doopvont in de vorm van ccn parachute in deze oudste kerk van Nederland herinnert er nog aan. Het Nederlandse verzet speelde daarna een belangrijke rol door maar liefst vi jfhonderd achtergebleven soldaten een onderduikadres te

bezorgen. Honderddertig Britten wisten in oktober 1944 met hulp van het verzet over dc Rijn te ontsnappen.

Airborne Museum

Ter herinnering aan de slag om Arnhem is in 1949 het Airborne Museum opgericht. In 1978 werd hel hotel Hartenstcin als museum ingericht. Vanuit deze voormalige villa werden de bewogen dagen van september 1944 dc gevechten tegen dc Duitsers in Oosterbeek geleid.

Om het museum bij de lezers van Daniël le kunnen introduceren, bezochten we het museum. Dc heer Boersma vertelde ons hel een en ander en leidde ons rond.

'Dit museum wil de herinnering, levend houden aan dc' gebeurtenissen in september 1944. Er komen ieder jaar tussen de zeventigduizend en honderdduizend bezoekers, waarvan de helft uit het buitenland. Soms komen er nog mensen die hier hebben gevochten. Zij komen met allerlei meestal verdrietige herinneringen. We vragen de jongere bezoekers nadrukkelijk hun aanwezigheid te respekteren. De grootste groep jongeren is tussen de zestien en de twintig jaar. maar er komen ook veel scholen met groepen van tien lot vijftien jarigen. Daaronder zijn opvallend veel christelijke scholen.

Het museum wordl gesteund door de vereniging 'Vrienden van hel Airborne Museum'. Er wordl bijna zonder subsidie gewerkt. De voornaamste inkomsten beslaan uit donaties en entreegelden'.

Een bezoek waard

In de kelder van het museum zijn enkele natuurgetrouwe diorama's ingericht. Hel is best wel indrukwekkend te beleven dat je daar staat op de plaats waar jc de gewonden ziet liggen en dc bevelhebber zijn werk ziet doen. Vooral voor kinderen is hel goed eerst de kelder te bezoeken en daarna naar de andere zalen tc gaan. Ze kunnen zich dan bij de foto's de realiteit voorstellen. Als je de zalen in dc goede volgorde bezoekt, krijg je zo ccn chronologisch overzicht van de gebeurtenissen door middel van foto's met bijschriften, korte video's en voorwerpen. Er ligl bijvoorbeeld een uniform van een soldaat die dit bij een bezoek aan het museum schonk. Hi j was in Oosterbeek gewond geraakt. De gerepareerde 'littekens' in het uniform zijn duidelijk te zien. Wie het geheel op zich laat inwerken, komt onder dc indruk van wat hier vijftig jaar geleden gebeurd is.

Scholenprojekt

Het museum heeft in de loop der jaren ccn scholenprojekt ontwikkeld voor jongeren van tien tot vijftien jaar. Dit bestaat uil een handleiding voor de leraar en zes verschillende opdrachtenseries voor dc jongeren. Iedere serie start met een verhaaltje naar aanleiding van één van de diorama's in de kelder. Aan de hand van vragen en opdrachten wordt dan een onderdeel van het museum bekeken. Op deze wijze wordt voorkomen dat je zoveel ziet dat je het niet meer kunt verwerken.

Niel alleen scholen maar ook jeugdverenigingen kunnen hel projekt vooraf aanvragen. Je moet wel zelf voor het vermenigvuldigen van de opdrachten zorgen. Bij - vooraf aangemelde - aankomst krijgen

de jongeren een fotovel dat bi j dc opdrachten hoort en na afloop wordt nog een mooie omslagmap uitgereikt om al het materiaal in mee te nemen.

De heer Boersma merkt duidelijk dat de jongeren door het scholenprojekt echt geïnteresseerd bezig ziet.

'Belangrijk is wel dal een bezoek aan het museum voorbereid cn begeleid goed wordl. Als de leiding bijvoorbeeld in de tuin koffie gaat drinken,

komt er niet veel van terecht'. F.en rondgang door het museum duurt ongeveer anderhalf u u r.

Geen romantiek

Natuurlijk ontbreekt een winkeltje in het museum niet. Er zijn folders, tijdschriften, kaarten en andere attributen tc koop. De winst is voor hel museum.

Als we weer buiten komen, hebben de anti-tankkanonnen die daar staan alle aandacht van dc jongeren. Deze kanonnen zijn met zweefvliegtuigen aangevoerd en gebruikt tijdens de slag om Arnhem. Er staat ook een Canadese Shermantank die na de uiteindelijke bevrijding van Arnhem in 1945 is achtergebleven. Het is toch wel aardig op zo'n anti-tankwapen te gaan zitten en dan als een geallieerde soldaat door het kijkgat de wereld om je heen te bekijken.

Maar oorlog is geen romantiek. Op de map die het museum aan de jongeren uitreikt, staat een slukje bezinning.

'Je hebt nu kunnen ervaren hoeveel verdriet er geleden wordl in zo'n oorlog. 'Toch hebben vele mensen het er voor over gehad hun leven op het spel te zeilen om zelf en degenen die na hen kwamen in vrijheid te laten leven. Hel Airbornekerkh of ii i Oosterbeek is daar een bewijs van.

Bedenk als je tot slot van dil werkstuk hiervan een foto opplakt dal bij ieder kruis een jongeman ligt, waar om heen. zij het onzichtbaar, moeders, vaders, echtgenoten, kinderen en andere familieleden slaan. Hel had in die lijd ook jouw vader of je broer kunnen zijn! Bedenk ook dal er, behalve deze doden, ongeveer nel zo veel gesneuvelde Duitse militairen elders in ons land begraven zijn om van de Nederlandse slacht offers maar niet te spreken. De Tweede Wereldoorlog kostte ons land 250.000 doden.'

Erebegraafplaats

Wc brengen ook nog een bezoek aan de erebegraafplaats waar gesneuvelde Engels. Poolse.

Zuidafrikaanse,

Nicuwzeelandse, Canadese cn ook nog twee Nederlandse militairen begraven liggen. Zwijgend lopen we langs dc zerken. Onbekende namen. Aangrijpend zijn de leeftijden:23 jaar, 28 jaar, 20 jaar. ...18 jaar... Dan: Onbekende soldaat... Alleen bij God bekend'...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen