Ik durf geen hulp te vragen
Stoer kijkt hij me aan. l-len harde blik uit mooie hlauwe ogen. Pet recht op z'n hoofd. Veters in z'n merkschoenen gestopt. Opgebracht door z'n ouders die niet weten wat ze met deze zoon aan moeten. Spijbelen, knokpartijen in de buurt, 's avonds uit het raam springen om aan het huisarrest te ontsnappen. 'Gedragsproblemen'. heet dat. \ardige vent van 15.16 jaar. schat ik. Ik vraag: 'Hoe heet je? ' 'Steef..., en ik snap niet waarom ik hier zit.' Die jongen wil praten, denk ik en zeg: 'Steef, ik vermoedde al dat je niet al te opgewekt hier binnen bent gekomen. Je mag zo je verhaal vertellen. Ik wil eerst van je ouders horen waarom jullie hier zitten.' Steef grijnst spottend.
De ouders doen hun verhaal. Vader legt nauwkeurig uit wat er zoal gepasseerd is en w aarom ze uiteindelijk bij de GLIAGG beland zijn. Steef bestudeert intussen de tafelpoot.
'Nou ben jij aan de beurt. Ik ben benieuwd hoe jij d'r tegen aan kijkt...' Steef zwijgt in alle talen. Nou. dit is een stevige knaap, denk ik. Dat mag ik wel. 'In één ding ben je in ieder geval goed: je kunt goed je kiezen op elkaar houden. Daar kun je in je leven nog veel plezier van hebben. Maar ik wil vandaag alleen meer van je te weten komen. Hoe oud ben je? ' 'Vijftien.'
‘In welke klas zitje? ' 'Derde.' 'Bevalt het...? '
"Nou ja. 't zal wel moeten hè.'
'Dat klopt... Nu heb je net het verhaal van je ouders gehoord, kun jij eens vertellen hoe jij het ziet.'..? '
'Daar heb ik helemaal geen /in in.' Het knalt eruit.
'Dal kan wel. maar ik wil van jou horen wal jij vindt.' 'Dan kun je lang wachten...' Een jongen van stavast, denk ik. Hij doet het alleen zo onhandig. 'Steef ga eens recht op je stoel zitten. Kun je er tegen dat ik je precies vertel wat ik van je denk...? Ja...? Ik heb heel wat jongens van jouw leeftijd gezien, maar ik vind dat jij het knap onhandig aanpakt. Je krijgt de kans om uit le leggen hoe jij de /.aak bekijkt en je laat je kans lopen... Hoe komt het dat er thuis zoveel herrie is? '
‘M'n ouders zitten altijd te zeuren dat ik te laat thuis ben...' Het kontakt is gelegd. Steef is 'binnen'.
GLIAGG De Poort
Steef is in gesprek geraakt met een hulpverlener van de GLIAGG. Wat betekent GLIAGG eigenlijk? GLIAGG is een afkorting van Gereformeerde Landelijke Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg. 'Gereformeerd' duidt aan dat de hulpverlening gestuurd wordt door Gods Woord en de daarop gebaseerde Drie Formulieren van Enigheid.
‘Landelijk' betekent dat het een instelling is die niel voor een bepaalde regio is opgericht maar grote delen van Nederland bereikt. Zo heeft de GLIAGG momenteel twee hoofdvestigingen in Dordrecht en Amersfoort en daarnaast spreekuurpunten in Goes. Zwolle en Drachten.
‘Instelling" geeft aan dat er een aantal mensen in verschillende teams met elkaar samenwerkt om hulpvragers met ingewikkelde problemen zo goed mogelijk
hulp le kunnen bieden. Steef spreekt met een hulpverlener die verbonden is aan het jeugdteam. Daarnaast is er ook een team voor volwassen hulpvragers. De GL1AGG is een door de overheid erkende instelling en wordt door de overheid ook betaald. Met 'ambulant' wordt bedoeld dat er hulp wordt gegeven aan mensen die in hun gewone dagelijkse omgeving wonen en werken en die niel in een inrichting opgenomen zijn.
De GL1AGG hoort bij de - geestelijke gezondheidszorg'. Dit is een verzamelnaam voor verschillende vormen van zorg bij ernstige en/of langdurige psychische problemen. Om die zorg te kunnen bieden, werken bij de GL1AGG gespecialiseerde hulpverleners. Je moet dan denken aan psychiaters, pedagogen, psychologen, psychotherapeuten, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen en maatschappelijk werkers. Deze werken samen in de verschillende teams. "De Poort' is de roepnaam van de GL1AGG. Deze naam verwijst onder andere naar het oud-Nederlandse woord •portus', dat is 'haven'. Die betekenis duidt op veiligheid die aan hulpvragers gegeven wordt. Poort betekent tegenwoordig ook deur. doorgang. Zo biedt de hulp van de GUAGG hope/ijk weer een opening uil problemen. De Poort heeft ook een diep geestelijke verwijzing. Was het de Heere Jezus niet Die gezegd heeft: Ik ben de Deur. indien iemand door Mij ingaat, die zal behouder) worden; en zal ingaan en uitgaan, en weide vinden' (Johannes 10 : 9)?
Problemen
Steef heeft al hel bovenstaande vast niet geweten toen hij bij mij de kamer binnen stapte. Toch waren hij en zijn ouders aan het juiste adres. De ernstige gedragsproblemen zouden zonder hulp gemakkelijk uit de hand kunnen lopen en er zou een breuk tussen hem en zijn ouders ontstaan.
De problemen van Steef vormen slechts een voorbeeld van de moeilijkheden waarvoor jonge ren en volwassenen hulp bij de GLIAGG kunnen vragen. Andere voorbeelden zijn: ruzies in het gezin, eenzaamheid, huwelijksproblemen, het horen van stemmen, mishandeling, seksuele problemen, fobieën, angsten, depressieve gevoelens, zelfmoordneigingen. Het is onmogelijk om hier volledig le zijn.
Deze rij problemen is een gevolg van de zonde die in deze wereld gekomen is. De opstand tegen de Heere hcefi vanaf dat moment de schepping tot in het diepst aangetast. Direkt kwam cr een barst in de relatie van het eerste mensenpaar. Adam sprak immers niel meer met liefde over Eva toen hij na de zondeval tegen de Heere zei: De vrouw die Gij bij mij gegeven hebt..." (Genesis 3 : 12)."
Je kunt al jong met problemen in aanraking komen. En betreft hel jezelf niet, dan kun je vast wel voorbeelden uit je omgeving opnoemen. Je weet vast wel van uiterst verdrietige omstandigheden die ook jonge mensen treffen. Ouders die scheiden of waarvan er een overlijdt, kinderen die een broertje of zusje door de dood verliezen, jongeren die een ongeluk krijgen, ernstige ziekten blijken te hebben, op school er totaal 'uit liggen". Kortom, sinds de zondeval is er veel mis in deze wereld en zijn er veel problemen.
Hoop
Daarbij hoef ik het gelukkig niet te laten. De Heere heeft in Zijn oneindige genade en trouw ons mensen niel direkt totaal aan ons lot overgelaten. Deze wereld was dan immers allang ten onder gegaan aan konflikten en oorlogen. in haat en nijd die uiteindelijk dodelijk is. De Heere heeft in Zijn goedheid de mensheid niet laten vallen. Hij heeft een boodschap gegeven aan ons, gevallen mensen. Een boodschap van zonde en genade. Van toorn en liefde. Van schuld en verzoening. Van straf en vergeving. In deze zondige wereld heeft de Heere Zelf door hel zenden van Zijn Zoon weer een weg gebaand om te genezen van allerlei ziekten, te troosten in allerlei verdriet, maar in de allereerste plaats om te redden van dc zonden en de dood. Was het Christus niet van Wie geschreven slaat: en Hij genas ze allen' (Lukas 6:19)? Was Hij het niet van Wie we lezen dat Hij het dochtertje van Jaïrus aan de ouders uil de dood weer teruggaf? Die niet alleen tegen
Nicodemus zei dat hij wederomgeboren moest worden, maar dat ook daadwerkelijk werkte in mensenharten en sprak: Zoon/dochter, uw zonden zijn u vergeven' (Markus 2 : 5: ukas 7 : 48). Op deze manier bekeken. is er hoop. Eigenlijk dienen al die problemen in de eerste plaats om ons aan de voeten van de Heere le brengen. Daarmee zijn ze niet opgelost, maar komen zc wel in het juiste licht te staan, zoals de Heere het bedoelt.
Hulp vragen
Steef heeft oppervlakkig gezien niet zoveel behoefte aan hulp. Hij doet stoer en houdt iedereen op afstand. Toch is hij vastgelopen en als hij eerlijk naar zichzelf toe is, zal hij dal erkennen. Maar ook al zou hij dat toegeven. dan blijft het nog een hele slap om hulp te vragen.
Veel jongeren (en volwassenen) vinden dat moeilijk. Zij durven het niet zo goed. Dat kun je je vast wel voorstellen. Wat zal er allemaal boven tafel komen en... is het eigenlijk wel erg genoeg om je daar voor aan te melden? En er zijn al zoveel hulpvragenden. dal het toch wel heel erg hard nodig moet zijn om te bellen voor hulp. En tenslotte: als die en die het te weten zouden komen...
Deze redeneringen zijn goed te begrijpen. De drempel naar hulpverleners is hoog. Iedereen houdt de vuile was liever binnen.
Toch is het niet wijs om lang door te blijven lopen met problemen die deskundige hulp vereisen. Steef kan natuurlijk wel eigenwijs doorgaan of zijn ouders kunnen proberen nog meer geduld op le brengen, maar
hel gevolg is dat men nog verder in de draaikolk zakt en het nog moeilijker wordt om eruit te komen. Gebruik maken van het vermogen om (op tijd) hulp te vragen, is een teken van gezondheid!
Intussen kun je je wel schamen voor je probleem of jc schuldig voelen omdat je over je verhouding mei je ouders of anderen gaat praten. Dal vlak ik niet uit. Dat is moeilijk. Hulp krijgen is vaak een vruchtbaar, maar ook moeilijk proces. Dat hebben Slecf cn zijn ouders ook ervaren.
Verwijzing, eerste gesprekken en therapie
De ouders van Steef zijn door hun huisarts naar de GL1AGG verwezen. Dit kan ook door een instelling als De Vluchtheuvel of het Gereformeerd
Psychiatrisch Ziekenhuis gebeuren. Hel is voor hulpvragers niet gemakkelijk om te beoordelen naar welke instelling men het beste kan gaan. Dal hangt af van de soort problemen. De huisarts kan dat beter overzien. Ook een ervaren ambtsdrager kan hier vaak een goed advies in geven en verwijzen.
Na zich aangemeld te hebben, volgt er een uitnodiging voor een eerste gesprek. Het duidelijk krijgen van de problemen is het doel van zo'n gesprek. Daarna volgen er verschillende andere gesprekken en soms een psychologisch onderzoek met testen om een grondiger beeld te krijgen van de problemen. Het verslag dat hiervan wordt gemaakt, wordt in een team besproken. Daar komt een advies uil met een hulpaanbod dat met de hulpvrager wordt besproken. Is dit akkoord dan wordt de therapie gestart.
Er zijn veel soorten therapie. Psychotherapieën zijn gericht op een grondige verandering van de persoonlijkheid. Soms duren deze enkele jaren. Andere therapieën zijn in de eerste plaats gericht op het veranderen of aanleren van bepaald gedrag. Weer andere zijn gericht op het ondersteunen in de leefsituatie zodat een opname wordt voorkomen.
Therapieën kunnen op een individu gericht zijn. maar kunnen ook een echtpaar, gezin of groep betreffen. Bij een therapie met een kind of jongere worden daarnaast vrijwel altijd ook gesprekken aan de ouder(s) aangeboden (ouderbegeleiding). Soms worden ook ambtsdragers betrokken bij de hulp. Bij uiterst moeilijke omstandigheden in gezinnen, bijvoorbeeld incest, is het van groot belang dat een ambtsdrager weel wat de lijn van de hulpverleners is en dat er een goed onderling kontakt is. Wel zal een hulpverlener zijn beroepsgeheim daarbij moeten handhaven, omdat de persoonlijke informatie die een hulpvrager geeft veilig moet zijn bij de hulpverlener.
De therapie van Steef
In de eerste gesprekken met Steef en zijn ouders komen verschillende problemen naar voren. Naast het spijbelen, vechten en allerlei andere gedragsproblemen. blijkt dat Steef met zichzelf in dc knoop zit. Hij voelt zichzelf waardeloos, weel niet wal hij wil worden, heefl geen toekomstideaal en heeft geen enkele vriend. Op school ligt hij er buiten en hij is van jongsaf door klasgenoten getreiterd. Uit psychologisch onderzoek blijkt bovendien dat hij op een schooltype zit dat te moeilijk voor hem is. In feite loopt hij al jaren op zijn tenen. Dc ouders zijn in dc loop van dc tijd hun grip op Steef steeds meer kwijtgeraakt, zodat zij hel gevoel hebben machteloos tc staan.
Aan de ouders en Steef wordt dit in een gesprek uitgelegd. Een gedeelte van dit adviesgesprek wordi apart gedaan. Steef hoeft niet alles te horen en bovendien is het van belang om de ouders de gelegenheid te geven vrijuit te kunnen praten. Vooral de opmerking dat Steef op een school boven zijn nivo zit, blijkt hard aan te komen. Vader heefl hel ideaal dat Steef hem zal opvolgen in zijn bedrijf en dat zit er niet in.
Het advies voor de therapie is dat Steef elke week een gesprek
krijgt met een psycholoog en dal de ouders ouderbegeleiding kri j-geri. Dc doelen van de gesprek ken met Steef worden als volgi omschreven: \crlvtcreti van stemming en eigenwaarde (ccn opgewekte longen worden die weet wai hij kan), bevorderen van kontakten met leeftijdgeno ten (een vriend krijgen), school prestaties verbetoren (mei plezier naai leen andere) school gaanI. Dc bulpvcilener van Sleet zal een man zijn. Du zal hel voor hem gemakkelijker maken over zijn verwarde gevoelens te praten.
De ouders krijgen elke twee weken ouderbegeleiding. Daarin zul besproken worden hoe zi j als ouders weer stevig in het zadel kunnen komen te zitten. Steef heeft stevige ouders nodig dus dit is van groot belang. Hierbij moet hem wel overeenkomstig zijn leeftijd voldoende ruimte gegeven worden om volwassen te kunnen worden. Een ander punt is dat cr een nieuwe school gezocht moet worden. Vader heefl hulp nodig om dit te verwerken.
Geschat wordt dat er ongeveer een half tot een jaar nodig zal zijn om de problemen de baas te worden.
Te veel hulpvragen
Het is je vast wel duidelijk dat het van Steef en zijn ouders veel tijd en energie vraagt om bij de GLIAGG in therapie te zijn. Toch is het belangrijk en de moeite waard om zich hiervoor in te zetten omdat dit hen kan helpen dc problemen te overwinnen.
Wat misschien ook al door jc gedachten is gegaan, is dal zo'n vorm van hulpverlenen veel tijd kost van de hulpverleners. Dat is juist. En dat is tegelijkertijd een groot probleem voor de GLIAGG. Helaas is het zo dat dc mogelijkheden om hulp le bieden te klein zijn. Dit betekent dat jc als je belt om hulp, te horen kunt krijgen dat er een stop is en er geen nieuwe hulpvragers binnen gelaten kunnen worden. Dit is ccn probleem voor dc GLIAGG. Ondanks de sterke groei, werd in 1993 nog steeds 55% doorverwezen. Geprobeerd wordt om ieder op een goede manier tc verwijzen. Toch is deze situatie onbevredigend.
Bij de GLIAGG wordt het erg belangrijk gevonden om dc mensen die hulp krijgen ook goed te helpen. Niemand mag het gevoel krijgen dal hij, ook al zijn er nog grote problemen, snel moet stoppen met zijn therapie bij de GLI AGG omdat er zoveel andere mensen zijn die ook hulp nodig hebben.
Boven dit artikel staat: 'Ik durf geen hulp le vragen'. Laat een stop in ieder geval geen reden zijn om niet te bellen. Elke hulpvraag, ook al wordt er doorverwezen. telt mee en helpt om aan dc overheid duidelijk tc maken dal de GLIAGG moet uitbreiden.
Tenslotte
Ik durf geen hulp te vragen... Dit artikel is bedoeld om je een indruk le geven van dc GLIAGG, zodat dc drempel naar deze vorm van hulpverlening verlaagd wordt.
Het kan echter ook zijn dat voor jou meer de vraag geldt: Mag ik wel hulp vragen? Moet ik het niet van dc Heere verwachten? !' Het is goed dat je met die vraag bezig benl. Leg hem biddend voor aan de Heere. En blijf er mee bezig, ook als je hulp krijgt. Het gevaar dat je de Gever van alle goed uit het oog verliest, is een reëel gevaar. Toen Christus tien melaatsen naar de priester stuurde, kwam cr slechts één terug om Hem voor de genezing te erkennen. 'Zijn niet de tien gereinigd geworden, en waar zijn de negen', vraagt de Heere (Lukas 17:17). Die negen zijn in hun genezing blijven steken en zijn tevreden dat hun problemen zijn opgelost. Die ene. hij was een Samaritaan, was echler van zijn melaatsheid gereinigd èn werd van zijn zonde verlost (vers 19). Als je op die manier hulp ontvangt dan is een moeilijke weg ccn gezegende weg.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 maart 1994
Daniel | 36 Pagina's