Is twijfel zonde?

Ik twijfel er niet aan of een ieder van jullie is wel eens in twijfel geweest. Twijfel is een zaak. die je dagelijks overvalt, overmant. Vooral als je jong bent. kunnen er perioden in je leven zijn. waarin aan alle waarden van het leven wordt getwijfeld. Je hebt die normen en waarden van je ouders meegekregen, maar voor jou lijkt het soms zo zinloos om ernaar le leven. Soms twijfel je zelfs of het leven wel zin heeft. Je kunt in een diepe krisis verkeren waarin je als een blinde ronddoolt en vertwijfeld moet roepen: 'Waar is God? ' Twijfelen aan het Godsbestaan, twijfelen aan anderen, twijfelen aan onszelf. Wat kan ons dal in de nood brengen! Mag je twijfelen? Is dal nu zonde, of juist hel toppunt van 'geloof''?

Hinken op twee gedachten

Het woord twijfelen komt van het woord twee. Hinken op twee gedachten. Dan denk jc in hel bijzonder aan de geschiedenis van Elia op de Karmel. Daar riep hij het volk tegen: 'Hoe lang hinkt gijlieden op twee gedachten? ' Hoe lang twijfel je nu nog tussen God en Baal?

Telkens heen en weer geslingerd worden tussen 'ja' en 'nee', kan iemand doen verscheuren van twijfel. Dat geldt niet alleen onbekeerden, dan geldt ook voor Gods kinderen, dal betreft jong en oud, jongens en meisjes, ambtsdragers en gemeenteleden. Juist op geestelijk gebied kan dat zo'n innerlijke strijd doen oplaaien, dat je cr bi jna niet meer tegenop kunt. Wanneer de Hccrc door Zijn Woord tot je gesproken heelt, ligt tegelijkertijd de vraag al op je hart: 'Heb ik het mc niet ingebeeld? '

Inbeelding

Was het niet van mezelf? Was hel niel een teksl die zómaar naar voren kwam. die opeens in mijn gedachten oprees? Heb ik me niet vergist? Is er wel genade in mijn leven? Hel gaal hier niel alleen om de objektieve twijfel (dat is: als we aan het bestaan van God twijfelen), dat is helemaal erg. Maar het gaat in het bijzonder over de subjektieve twijfel; de twijfel ofje persoonlijk deel hebt aan Gods genade.

Wie kent die vijand niet, want een vijand is het. En zo maakt twijfel je totaal onrustig en soms zelfs dodelijk benauwd. Lees de psalm van Heman maar eens: Psalm 88.

Wat is twijfel eigenlijk?

Twijfel is niet van dc laatste ti jd. niet van de laatste honderdjaar. nee. twi jfel is bi jna zo oud als de wereld is. Ik zeg bijna, want Adam en Eva in het paradijs kenden geen twijfel. Ze geloofden God voor honderd procent op Zijn Woord, maar ze geloofden ook elkaar. Wantrouwen kenden ze niet. En weet je waar zc ook niet aan twijfelden in de staat der rechtheid? Of ze iets goeds deden. Wanneer ze naar God luisterden cn aan dc stem van God in de hof gehoor gaven, dan deden ze wat Hij bevolen had. Zc gehoorzaamden Hem in alles.

Waarom? Omdat ze naar Zi jn beeld cn Zijn gelijkenis geschapen waren. Ze waren nog geen doelmissers; zc waren nog geen zondaars. Ze hadden God lief en de naaste. Daar was geen twijfel mogelijk.

Voor een acceptabele omschrijving van het begrip twijfel vond ik deze de beste, die er bij verschillende psychologen te vinden was: 'Het is een toestand van onzekerheid; een gebrek aan vastheid ten aanzien van hetgeen te geloven, ie doen en te laten.'

Zielsziekte nummer één

Professor Bavinck, een theoloog in het begin van deze eeuw, zei in 1901:

Twijfelzucht is de zielsziekte van deze eeuw. Hij was geen man met een profetisch vergezicht. Hij zag alleen dc realiteit onder ogen. En nu 93 jaar later moeten wij deze man helaas gelijk geven. De kwaal wordt steeds erger en niet beter. Zc breidt zich uit over heel je bestaan. Twijfel houdt niet op bij dc kerk, twijfel houdt niet op bij de bekering, twijfel houdt niet op bij dc gelovige. Juist ccn gelovige kan nog zo sterk in

de macht van de twijfel gehouden worden.

Wie zaait er twijfel?

Waar komt de twijfel vandaan? Laat daar ook geen misverstand over bestaan. De vader der twijfel probeert dag en nacht zeer aktief jou en mij aan het twijfelen te brengen en tot zonde le verleiden. Eerst de twijfel, dan de zonde. Denk maar aan dc eerste vraag in het paradijs, waar het allemaal mee begonnen is: 'Is het ook dat God gezegd heeft dat je van al die bomen in de hof niet mag eten? ' Is het ook? Daar heb je de twijfel! 'Ja maar. kan ik daar dan wal aan doen, als die twijfel op mc af komt? ' Dat de satan twijfel strooit cn rondgaat om die twijfel kwijt le kunnen, daar kun jij niets aan doen, omdat dat de aard is van de satan. Het is zijn voortdurende bezigheid om onrust, onzekerheid en twijfel tc zaaien.

Maar... misschien ken jc het voorbeeld uit het boek van Marlin Lloyd Jones, over Psalm 73: 'Meerder dan ons hart'? Daar laat hij ccn andere theoloog zeggen: dat kraaien om jc hoofd vliegen telkens weer, telkens weer, daar kun jc niets aan doen, dat is de aard van die beesten, die weten niet beier. Maar dat jij toelaat dat die kraaien een nest op je hoofd maken, daar ben jij verantwoordelijk voor.

Verantwoordelijkheid

Dat die twijfel, die onzekerheid en die onrust als het ware tot je oren komt en soms jc hart zo kan bezetten, dat is het werk van de satan. Maar dat jij toelaat en dat jij uiteindelijk geen weerstand tegen zijn pogingen biedt en dat jij hem als het ware dat zaad laat strooien, daar ben jij verantwoordelijk voor. Wat doe je er tegen? Kun je er iets tegen doen? Ik hoop daar straks nog op terug te komen. Eerst wil ik aan de hand van een aantal voorbeelden laten zien, dat bijbelheiligen, ja dat zelfs de

Heere Jezus niet vrij geweest is van de listige aanvallen van satan om zo twijfel in het hart te strooien.

Johannes de Doper

Wat denk je van dc voorloper van de Hccre Jezus? 'Zi jl Gi j Degene. Die komen zou, of verwachten wij een Ander? ' Hoe heeft hij niet op een heerlijke wijze dc Heere Jezus mogen aanwijzen als het Lam Gods? En nu. hij twijfelt eraan of Christus de Gezalfde, de Zoon van God is. De Heere Jezus heeft hem de boodschap meegegeven aan zijn discipelen: zeg maar wal jc hoort en ziet: blinden ontvangen het gezicht, doven het gehoor, armen het Evangelie cn zalig is hij. die aan Mij niel zal geërgerd worden.

Johannes de Doper, een grote in het geloof, ccn twijfelaar. Maar door Christus eruit geholpen. Net als Heman (Psalm 88) was Johannes aan het goede Adres. Hij ging niet bij de Heere vandaan, als Kaïn. maar vluchtte in de nood tot Hem. Die alleen helpen kan... en wil. Dat is nu het kenmerk van iemand, die strijdt tegen dc twijfel. Niet meegevoerd wordt met de stroom, maar tegen de sterke stroom in mag gaan, om in Zijn kracht de twijfel tc overwinnen.

Asaf

In de Bijbel zien we nog iemand, die er niets van begreep: Asaf in Psalm 73. Mijn bestraffing is er alle morgen cn die anderen... hun ogen puilen uit van vet. Zij hebben alles, het gaat hen voor de wind. Het is tevergeefs, dat ik God dien. Totdat... ik in Gods heiligdommen inging en op hun einde lette. Toen vielen zc van de top van eer in eeuwige verwoesting neer. Wat een twijfel heeft Asaf gehad. Maar hij kwam door genade tot die jubel: 'Maar bezwijkt mijn vlees en mijn hart, zo is God dc Rotssteen cn mijn deel in eeuwigheid. Dwars door de twijfel heen heeft God hem gebracht op de toppen van hel geloof.

De discipelen

En om niet meer voorbeelden te noemen, wat le denken van de discipelen na de opstanding van de Heere Jezus? De getuigen werden niet geloofd en de Hccre Jezus heeft hen het klein geloof en het ongeloof, maar ook de twijfel verweten: 'Vrees niet!' Maar die twijfel bracht hen wel bi j dc Heere, na een kortere of langere tijd.

Je staat dus niet alleen met je twijfel. Toch kan het zijn. dat iemand zegt, maar ik sta nog voor eigen rekening. Hoe moet het dan met mij? Ik heb helemaal dal tocvoorzicht op God niet. En ik heb helemaal dat vertrouwen niet gekend. Dan moet ik ook eerlijk zeggen dat er aan die twijfel ook niets te doen is... dan bij Hem alleen.

Twijfel: zonde?

Op de toppen van het geloof staan en dan in dc diepte terecht komen, kan heel dicht bij elkaar liggen. Twijfel en geloof worden vaak dicht bi j elkaar gevonden. Hoe zei dc vader van dc maanzieke knaap het ook weer? 'Ik geloof Heere, maar kom mijn ongelovigheid te hulp'. Je mag daar ook invullen, kom mijn kleingeloof, mijn twijfel te hulp. Want ik wil het wel geloven, maar is het wel voor mij. is het wel voor mijn kind? Ik kan er van mezelf zo moeilijk bij. Twijfelen aan God. aan het werk des Heeren. Zijn Woord verdacht maken, dat kan ik niet anders dan zonde noemen. Ongeloof en twijfel is zonde. Maar twijfelen aan je jezelf, of God jouw leven wel leidt, ligt mijns inziens anders. Hier gaat hel over dc toeëigening. Als het maar geen ziekelijke vormen gaat aannemen, dan is deze twijfel aan je staat en

toestand voor de eeuwigheid zo slecht nog niet. Waar de Heere werkt, zit ook satan niet stil. Juist op het werk van God is satan uiterst aktief om twijfel te zaaien. Denk maar aan Petrus op dc golven. Zolang hij op Jezus zag. ging het goed. maar zodra hij hel oog op de golven liet vallen, ging hij ook de golven in. Vanuit de twijfel is hij toch gekomen, door genade, op de plaats waar hij hoorde.

'Wie nooit getwijfeld heeft, heeft nog nooit geloofd'

De uitspraak 'Wie nooit getwijfeld heeft, heeft nog nooit geloofd', wordt nogal eens gehoord cn wc willen hem serieus nemen. Maar het is geen uitspraak uit de Bijbel. Op dc juiste wijze gehanteerd wordt er hel volgende mee bedoeld: wie nooit aan alles van zichzelf getwi j-feld heeft, wie nog nooil met alles van zichzelf overboord gegaan is en nog nooit getwijfeld heeft of hel nu wel eens waar werk was in zijn of haar leven, die moet ik helaas zeggen: is er dan wel sprake geweest van waar geloof? Want dit zijn toch kenmerken van de weg, die dc Hccrc met zondaren houdt. De één mag langs de weg van de Sinaï, en de ander langs de Zuiderpoort dc hemel binnengaan, toch zullen ze allemaal iets van die twijfel over hun staat, over hun zorgen en problemen kennen.

Met een ingebeelde hemel...

Een andere twijfel is ook niet verkeerd. Je kent vast wel de uitdrukking: 'met een ingebeelde hemel naar dc hel gaan!' Er zijn mensen, die nooit twijfelen. Die zijn verzekerd, zc hebben het. Ze twijfelen niet meer, ze hebben het altijd, waar en wanneer dan ook. Als ze problemen hebben: die tekst; zitten ze in zorgen: een andere tekst. Ook daar behoefje niet jaloers op zijn. Ik ben bang. dat ze stations gepasseerd zijn, die niet gepasseerd hadden mogen worden. De twijfel is zonde, maar zelfgemaakte zekerheid ook! Hoe zei Bunyan het in zijn Christenreis? En zie. ik zag een weg van stad Verderf naar de hel, maar ook een weg van de hemelpoort naar de eeuwige rampzaligheid. Wat hoorden de dwaze maagden als antwoord? 'Ga weg van Mij, want Ik heb u nooit gekend!'

Dordtse Leerrgels en de twijfel...

Er is twijfel die goed kan zijn, alleen... dan gaat het niet over wat de Heere gedaan heeft, maar over hoe wi j het ervaren hebben. Ik citeer artikel 11 uit hoofdstuk V van de Dordtse I.eeregcIs: Ondertussen getuigt de Schrift, dat de gelovigen in dit leven legen onderscheiden twijfelingen des vleses strijden, en in zware aanvechting gesteld zijnde, dil volle betrouwen des geloofs en deze zekerheid der volharding niet altijd gevoelen. Maar God. de Vader aller vertroosting, laat hen boven hun vermogen niel verzocht worden, maar geeft met de verzoeking ook de uitkomst (1 Korinthe 10 : 13). en wekt in hen de verzekerdheid der volharding door den Heiligen Geest wederom op'. Wie tot God komt moet geloven dal Hij is, en een Beloner is dergenen die Hem zoeken. Het ware geloof is nooit zonder zekerheid. Het is zonde om groot van jezelf tc denken. Dan is er namelijk geen plaats voor God. Alleen lege handen kunnen door Hem gevuld worden.

Volharding en twijfel

Volharding en twijfel lijken tegenover elkaar te staan. Toch wil ik proberen om ze dichter bij elkaar te brengen. Er is namelijk geen volharding zonder twijfel. En de volharding van Gods kinderen gaat langs de weg van diepe vertwijfeling. Denk aan Job op de puinhopen van zijn bestaan. Maar de volharding is dan ook des le groter. Als Paulus voelt dat hij gaal sterven, zegt hij tegen Timotheüs in ccn van zijn laatste brieven: Strijdt de goede strijd des geloofs, grijpt naar het eeuwige leven waartoe gij ook van God gegrepen zijt' (1 Timotheüs 6 : 12).

Ook in Openbaring zien we het: 'Die volharden zal tot het einde die zal zalig worden.' Geen overwinning zonder strijd. Geen overwinning zonder twijfel.

Zekerheid in twijfel en aanvechting

Wijlen ds. A. Vergunst schreef een week voor z'n sterven (na ccn operatie) aan zijn broer het volgende: 'Ik heb mijn zorgen en noden, strijd en twijfel de HEERE mogen bekendmaken. Hi j is de nooit beschamende Rotsslcen. Ik heb hoop, dat ik niet beschaamd zal uitkomen'.

In die hoop was hij de laatste zondag voor zijn operatie bi j-zonder versterkt. Hi j mocht toen het Heilig Avondmaal bedienen en aan Jezus' tafel schuilen onder de Banier van Zijn liefde, terwijl in de dankzeggingsdienst (wat een bijzonder woord voor zijn laatste dienst op aarde!) het geheim van de sterkte in God zijn hart met hoop en verwachting verblijdde. Hij beëindigde zijn preek met dil lied des geloofs uit het Amerikaanse psalter (nr. 202 : 1; dat is psalm 73 : 12)

In doubt and temptation 1 rest. Lord. in Thee My hand is in Thy hand. Thou carest for me.

In twijfel en aanvechting rust ik, HEERE, in U. Mijn hand is in Uw hand. Gij zorgt voor mij.

H.I. Ambacht

B. S. van Groningen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen