. . . ? Vloek niet!

Misschien mogen we beginnen met de vraag of u iets over uzelf wilt vertellen?

Mijn naam is Rijk van de Poll. Ik ben vijfenveertig jaar. getrouwd en vader van vijf kinderen. Wat mijn kerkelijke achtergrond betreft: ik ben baptist. Sinds 1985 werk ik bij de Bond. Voor die tijd heb ik in het zendingswerk gezeten, in het Nabije Oosten. Ik werkte daar voor de Engelse zendingsorganisatie WEC. die ook een Nederlandse afdeling heeft.

Wanneer en met welk doel is de Bond ontstaan?

De Bond is in 1917 opgericht op initiatief van de heer J. Baas uit Den Helder. Hij heeft in 1916 een ingezonden stuk in 'De Standaard", een toenmalig christelijk dagblad, laten plaatsen. Dat ingezonden stuk heeft een sneeuwbaleffekt gehad. Veel mensen hebben gehoor gegeven aan zijn oproep. In 1917 hebben zij toen samen de Bond tegen het Vloeken opgericht. Het moet toen erg geleefd hebben, want in een mum van tijd waren er al 2.000 donateurs.

Bleef dat zo vlot gaan? Hoeveel donateurs heeft de Bond nu?

In 1918 waren er 3.000 donateurs en in 1919 verdubbelde dit aantal zich. In 1923 haalde men al de 10.000. Het was in 1932 het streven om er 15.000 te krijgen. Dat lukte niet. het werden er maar 12.000.

Nu pas zijn we de 15.000 gepasseerd. Het valt op dat de laatste tijd ook veel jonge mensen donateur worden. In het algemeen staat de Bond bij veel mensen niet zo hoog op het prioriteitenlijstje. Men is eerder bereid om iets te geven aan de lijdende mens of voor ethische problemen. Terwijl op n van alt dit gebied de Bond de enige organisatie is, die naar buiten treedt. Als zich op dit vlak problemen voordoen, komt het altijd bij ons terecht.

Heeft de Bond naast donateurs nog andere inkomstenbronnen? Ons bestand telt ook ongeveer 2.000 kerken. Deze ontvangen elk jaar een brief waarin wordt gevraagd om een bijdrage. De opbrengsten van kerken bedragen ongeveer ƒ 100.000.-per jaar. Verder krijgen we nog wat gemeentelijke en provinciale overheidssubsidies. Dit zijn vaak heel kleine waarderingssubsidies van ƒ 25.-. soms maar ƒ 10.-. Vooral de morele ondersteuning die door deze bijdrage wordt uitgedrukt, vinden wij erg belangrijk. Verder is er nog de groep sponsors. Dit zijn bedrijven, die eveneens jaarlijks worden aangeschreven met het verzoek om een bijdrage. Over het algemeen kan worden gesteld dat de Bond vrij veel inspanning moet leveren om de inkomsten op peil te houden.

Het lijkt, vanuit onze tijd gezien, vreemd dat er in 1917 al behoefte was aan een Bond tegen het Vloeken. Was dat toen al echt nodig?

Meneer Baas. de initiatiefnemer, was als oud-marineman

zeer geschokt over de omvang van het vloeken in Nederland. Hij vond dat het de hoogste tijd werd om iets aan deze 'nationale zonde', zoals het in die tijd wel genoemd werd. te doen. Verder was 1917 ook het jaar van de kommunistische revolutie in Rusland. De opkomst van hel kommunisme ging gepaard met een golf van atheïsme, dat zich over heel Europa uitbreidde. Hierdoor kwamen in Nederland vreselijke leuzen in omloop, zoals bijvoorbeeld 'God is het kwaad'. Een en ander leidde er toe dat in 1932 de toenmalige minister van justitie een wet tegen de smadelijke godslastering door het parlement loodste. Deze staat lot op de huidige dag in het Wetboek van Strafrecht, artikel 147.

Wat zijn de doelstellingen van de Bond?

De doelstelling van de Bond is eigenlijk al opgesloten in de volledige naam: Bond tegen het schenden door hel vloeken van Gods heilige Naam.

De Bond heeft een positief uitgangspunt: de heiliging van Gods Naam. In de uitwerking richt hij zich echter op de keerzijde daarvan: de ontheiliging van Zijn heilige Naam door het vloeken. De kritiek is wel eens dat de Bond zich meer moet richten op het positieve en zich moet bezighouden met evangelisatie. Hiervan heeft de Bond altijd gezegd dat hij dit overlaat aan de kerken en andere organisaties. Andersom kunnen de kerken het landelijk bestrijden van het vloeken overlaten aan de Bond. die deze taak mede namens de kerken verricht. Het is immers vrijwel onmogelijk voor een plaatselijke gemeente om landelijke rekJamekampagnes te voeren op stations. In de uitvoering van zijn taak verricht de Bond een soort gewetensfunktie voor ons land.

Er is sprake geweest van een aanpassing van de doelstelling. Is deze er gekomen?

Het is al weer twee jaar geleden dat wij ons in toenemende mate bezig hielden met reklame-uitingen. De eerste waarop wij reageerden, was die van de Belgische drukkerij Hecht. Deze verspreidde affiches met de tekst: 'Waar laat de duivel het drukken? '.

Hierbij stond de afbeelding van Eva. die een appel van de boom plukte. Dit verwees naar de zondeval. Wij hebben hiertegen geprotesteerd, omdat in deze reklame de Naam van God in het geding was en Hem hierdoor oneer werd aangedaan. Van journalisten kregen wij al direkt de vraag: Waarom protesteren jullie, het | gaat hier toch niet om een vloek? " Toen voelden wij al de spanning met onze doelstelling, die uitsluitend spreekt over de bestrijding van het vloeken.

Wel is het zo. dat we op grond van de volledige naam van de Bond kunnen reageren wanneer de Naam van God geschonden wordt.

Wij hebben in het begin van dit jaar nagedacht over aanpassing van de statuten. Dat is weliswaar nog niet rond. maar in het bestuur is het al in voorbereiding.

Hoe zijn de taken binnen de Bond? verdeeld

Hier in Veenendaal staal het landelijk bureau, waar ik de funktie van adjunkt-sekretaris vervul. Ik heb de verantwoording voor het uitvoerende werk van de Bond. zoals het houden van spreekbeurten, het geven van voorlichting, enzovoort.

Verder werken er nog twee dames op het kantoor voor alle administratieve werkzaamheden.

De Bond is eigenlijk net een klein bedrijfje, waar de post klaargemaakt moet worden, bestellingen voor alle materialen afgehandeld worden en het ledenbestand en de financiële administratie worden bijgehouden.

De Bond heeft een elfkoppig bestuur, dat ongeveer één keer per maand vergadert. De bestuursleden hebben een verschillende kerkelijke achtergrond. We besteden sommige zaken, zoals het ontwerpen van een folder, uit aan een reklamebureau.

De laatste tijd zijn we ook bezig om werkgroepen op te zetten, die regionaal te werk gaan. Ze kunnen aan donateurwerving doen. op een braderie staan met een stand en voorlichtingsavonden houden.

Daarnaast hebben zij meer mogelijkheden voor het plaatsen van affiches (langs een drukke weg bijvoorbeeld) en het uitdelen van stickers. Hierdoor kunnen veel meer mensen bereikt worden dan alleen met de openbaar vervoersakties.

Inmiddels zijn er drie

werkgroepen (Gocree-Overflakkee 1991. Tholen-Sint Philipsland 1992 en de Wcstbommelerwaard 1992) en op 11 oktober zal de vierde (Den Haag) er bij komen.

Wat is uw persoonlijke om bij de Bond te werken? drijfveer

Ik vind dat je als christen allemaal de plicht hebt om voor de Naam van God op te komen. Als er gesold wordt met iets. dat je lief en dierbaar is. dan kom je daar voor op. Dat zou ik ook hebben als ik niet bij de Bond werkte.

Er zijn ook andere dingen in het leven, waar je voor opkomt. Zaken die je christelijke fundament raken. Wat dat betreft zou ik ook wel bij een andere organisatie kunnen werken. Er zijn immers zoveel goede doelen die onze aandacht verdienen.

Wat zijn de belangrijkste akliviteiten van de Bond? Een belangrijk deel van het geld dat binnenkomt wordt gebruikt voor het houden van kampagnes op dc stations. Door middel van een pakkende tekst proberen wij het nietvloeken onder de aandacht te brengen.

Daarnaast protesteert de Bond regelmatig richting de omroepen. We geven echter ook protestkaartcn uit. die door onze donateurs gebruikt kunnen worden om zelf te protesteren. Als mensen horen dat cr in een bepaalde uitzending gevloekt wordt, kunnen ze zo'n kaart versturen.

Wat de reklame betreft, als daarin iets stuitends voorkomt, zoeken wij nu vaak onze toevlucht tot de Reclame Code Commissie, omdat die nogal eens geneigd is te luisteren naar onze argumenten. Verder is ook het houden van spreekbeurten, het geven van voorlichtingsavonden en het te woord staan van de pers een belangrijk onderdeel van dit werk.

Wat voor soort reakties krijgt u op uw aktiviteilen?

De meeste reakties zijn positief. Zc komen vaak van mensen die informatie, stickers, folders of affiches aanvragen. Ook jongeren, die een skriptie over dc Bond willen schrijven, vragen ons om materiaal.

Soms krijgen we een rcaktie uit een totaal onverwachte hoek.

Kortgeleden maakte ik het volgende mee: het gebeurt nogal eens dat de Bond voor een kort gesprekje in een uitzending van een lokale of regionale omroep gevraagd wordt. Eind augustus was ik voor radio 3. De presentator, die mij introduceerde, vroeg zich af wat nu eigenlijk vloeken zijn. Hij noemde er daarna een hele rij op. Mijn oren gingen gelijk dichtzitten.

Je bent life in de uitzending. dus ik zeg: ..Ik ga niet aangeven wat een vloek is. want dat weet u zelf wel".

Een half uur na dit gesprek belde cr een mevrouw uit Amsterdam. Zc zei dat ze woedend was op de presentatoren van radio 3 en dat ze een brief ging faxen. Zc heeft mij daarvan een kopie gestuurd. De brief was ondertekend door twee dames die verder niet gelovig zijn. Ze schreven het ook: ..We zijn niet christelijk en vloeken bovendien te veel". Ik heb deze fax. omdat die uit zo'n onverwachte hoek kwam. in de publiciteit neergelegd. In Trouw, het Nederlands Dagblad en het Reformatorisch Dagblad is er de volgende dag aandacht aan besteed.

We krijgen ook wel eens puur negatieve reakties. In de meeste gevallen betreft het dan personen die allerlei vloeken op het antwoordapparaat inspreken.

Welke uitwerking heeft de openbaar vervoersreklame?

Onze kampagnes hebben vaak een veel bredere uitwerking dan wij beogen. Dat komt. doordat men vloeken, als gevolg van de sekularisatie. veel breder is gaan interpreteren. Als je aan onkerkelijke mensen vraagt wat vloeken zijn. dan denken ze aan schuttingtaai en andere grove woorden.

Bij de affiche 'Trein gemist?

Vloek niet!' hebben we een hele uitleg gegeven: 'Vloeken is lelijk taalgebruik, bovendien kunt u er anderen mee kwetsen, maar bovenal schendt u met vloeken Gods heilige Naam'. Er wordt naar gekegen en op gereageerd.

De precieze uitwerking van onze reklamekampagnes is echter moeilijk te meten. We hopen daarnaar in de toekomst nog eens een speciaal onderzoek in te stellen.

Roept de tekst 'Trein gemist'? Vloek niet!' niet juist agressie en vloeken op?

Dat is per persoon verschillend.

Ik vroeg aan een journalist van Panorama, die mij interviewde, wat deze affiche bij hem oproept. Hij antwoordde: „Stel dat ik hollend het perron opkom, ik mis de trein en ik ga vloekend te keer en ik kom tot stilstand voor dat affiche, dan schaam ik mij een ongeluk".

Dit meende hij echt. Een ander reageert door middel van een brief en schrijft dat we daar agressie mee oproepen. Daar heb je het nu: zoveel hoofden, zoveel zinnen. Wat bij de een negatief uitwerkt, is voor de ander korrigerend. Dit heeft met iemands achtergrond te maken.

Drs. J. A. van Delden sprak op de jaarvergadering van de Bond over 'vroom misbruik van Gods Naam'. Hij zei: „Ook in onze tijd zijn er velen die zich christenen noemen, maar die het oordeel van God over zich roepen door hun leer of leven. God rekent dat zwaar aan ". Doet de Bond hier iets tegen?

Als iemand heel mooie woorden over zijn lippen laat komen, maar zijn leven daarmee in tegenspraak is. dan vloekt dat eigenlijk ook. Daar is wel aandacht aan besteed in lezingen cn publikaties. Maar verder hoort dit meer thuis op het terrein van dc kerk. Daar wordt in de prediking bij de behandeling van het derde gebod veel meer behandeld dan alleen het vloeken. Het derde gebod gaat immers veel verder dan alleen het verbale vloeken. Er is weieens gezegd dat alle geboden samenvloeien in het derde gebod.

Welke raad zou u willen geven aan jongeren, die in hun naaste omgeving (dagelijks) te maken krijgen mei mensen, die vloeken?

Het is zeer persoonlijk hoe je reageert. Het beste resultaat bereik je met een persoonlijk gesprek, waarin je uitlegt dat jc er moeite mee hebt dat de ander vloekt en waarom. Wat je daarmee bereiken kunt. is dat mensen meer gaan letten op hun taalgebruik.

Als je mensen erop wi jst, is het wel heel belangrijk hoe je verder bent op je werk. Ben je op tijd? Doe je je werk wel goed? Je moet in je werk respekt afdwingen.

Ik sprak onlangs een jonge vrouw van in de twintig, die bij een bedrijf werkt, waar tamelijk veel werd gevloekt. Zij had daar grote moeite mee cn heeft dat ook eerlijk verteld. Toen ik haar sprak, werkte ze er anderhalfjaar. Ze vertelde, dat er nu bijna nie! meer word! gevloekt. De mensen van haar werk zeggen: ..Doordat jij hier bent komen werken, hebben we veel geleerd, al is het alleen maar op het gebied van ons taalgebruik". Als er nu iemand solliciteert die vloekt, dan is dat voor hen een teken dat ze die persoon niet als kollega moeten hebben.

Vind je het zelf heel moeilijk om iemand aan te spreken of krijg je voor je opmerkingen geen luisterend oor. dan kun je een sticker of folders aanvragen en die bijvoorbeeld op het publikatiebord hangen.

Door iemand op zijn vloeken te wijzen, zet je hem of haar aan het denken. Het kan zijn dat iemand daardoor meer wil weten van God en de Bijbel. En dat is uiteindelijk de kern van het opkomen van Gods Naam: dat mensen in aanraking komen met Gods Wezen.

Meneer Van de Poll. graag willen wij u heel hartelijk danken voor de bereidheid om iets over de Bond te vertellen. We wensen u veel sterkte en wijsheid toe bij uw werk.

M. Hasselaar

J. Verloop-Hasselaar

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen