Dementie

Psalm 90 zegt over de lengte van een mensenleven: „Zeventig jaren, en zo wij zeer sterk zijn tachtig jaren". Dit mogen wc ook heden nóg wel bedenken. De Bijbel leert ons dat bij het ouder worden vaak gebreken komen, en dat tenslotte ons leven wordt afgebroken. Het is dan ook van het allergrootste belang dat we de Heere zoeken in onze gezonde dagen. Lees maar de eerste verzen van Prediker 12: „Gedenk aan uw Schepper in de dagen uwer jongelingschap". Een van de ingrijpendste aftakelingsprocessen is het dement worden.

Wat is dementie?

Kort gezegd is dementie: vergeten wat geleerd is, en hoe meer men vergeten is, hoe erger de dementie is.

Dingen die het laatst geleerd zijn. worden eerst weer vergeten. het

Mensen met een beginnende dementie weten bijvoorbeeld niet meer wat ze gisteren gegeten hebben of wie ze 's morgens op bezoek gehad hebben.

Echter niet iedere oudere die iets vergeet, mag direkt het stempel van dement opgeplakt worden, want vergeetachtig worden we allemaal. Bij dementie wordt het uitgesproken ziekelijk.

Men vergeet iets al twee keer verteld te hebben, het wordt rustig na vijf minuten weer herhaald, soms wel tien keer achter elkaar. Vrienden cn kennissen worden niet meer herkend, vooral als ze nog niet zo heel lang tot de kennissenkring behoren.

Naarmate de dementie verder gaat. worden meer dingen vergeten. Erg pijnlijk is altijd wanneer de familie tot de ontdekking komt dat kinderen, en later zelfs de eigen man of vrouw niet meer herkend worden.

Wat demente mensen ook sterk kunnen is: verzinnen. Als hen iets gevraagd wordt waar ze geen antwoord op weten, wordt ter plekke iets verzonnen, het zogenaamde konfabulcren. Dit gebeurt met name als mensen zich deels bewust zijn dat ze het antwoord vergeten zijn. Voor omstanders is het niet altijd even duidelijk: is het antwoord juist, ja of nee? Er moet soms worden gezocht om dementie te herkennen.

In de beginfase van dementie is het heel goed mogelijk dat de patiënten zich geheel of gedeeltelijk van hun geestelijke achteruitgang bewust zijn. Dit kan leiden tot woede en boosheid of juist tot depressieve gevoelens, die er op hun beurt weer voor zorgen dat de dementie erger lijkt, dan ze in werkelijkheid is. Dementie kan op depressiviteit lijken of andersom.

Een ander aspekt van het dement worden is het dekorumverlies: het verlies van het gevoel voor netjes gekleed gaan. Een man die vroeger altijd als heer gekleed ging. loopt nu met zijn hemd uit de broek cn een bemorst overhemd zonder dat hij zich, als voorheen, er voor schaamt.

Lastig wordt het wanneer vergeten wordt hoe met bepaalde gebruiksvoorwerpen moet worden omgegaan zoals bijvoorbeeld: niet weten waar een kam voor dient of hoe ccn mes en vork gebruikt moet worden. De familie gaat duidelijk opvallen dat er iets ernstigs aan de hand is.

Ook het karakter kan sterk gaan veranderen, het aktievc gaat verloren. Er worden geen initiatieven meer genomen, men wordt apathischer. Dit kan tot echtelijke problemen lijden als: „Zij zit dc hele dag maar in de stoel" of „Z'n hobbies, daar doet hij niets meer aan!"

De schoolvaardigheden gaan langzaam maar zeker verloren, zoals lezen, rekenen, klok kijken, terwijl andere dingen, bijvoorbeeld het zingen van psalmen die men op school geleerd heeft, heel lang behouden blijven.

Het spreken raakt ernstig verstoord. Eerst klopt de zinsopbouw niet, later worden zelfs lettergrepen samengevoegd tot niet bestaande woorden.

Bij de familie komt het vaak heel hard over als zij tot de ontdekking komen dat man of vrouw en kinderen niet meer herkend worden; hef is moeilijk te accepteren en te verwerken. Sommigen zijn 's nachts onrustig en gaan steeds uit bed om te kijken of de deuren wel gesloten zijn en of de lampen niet meer branden. Voor de huisgenoten een bron van te weinig nachtrust! Anderen zijn konstant op zoek naar de geborgenheid van vroeger cn naar de tijd dat ze zelf nog kind waren, of naar de plaats waar ze als kind woonden en ze dwalen onrustig heel de dag rond tot ze er letterlijk bij neervallen en grote kans lopen iets te breken.

Verpleeghuis

Dementie op zich is niet te genezen, maar voor een goede begeleiding moet vaak een verplecghuisopname volgen. Dat kan problemen in de familie geven. Degene die 24 uur per dag met de patiënt omgaat, voelt zich vaak niet door de kinderen en familie begrepen.

Wie eens een paar uur op bezoek komt, valt het helemaal nog niet zo erg op dat vader of moeder verstandelijk veel minder geworden is. Maar wanneer eten of drinken niet meer gaat en mensen inkontinent worden van urine en/ of ontlasting wordt opname noodzakelijk, hoe graag men het ook anders zou willen.

De achterblijvende partner moet bij een opname zeker zoveel aandacht krijgen als degene die opgenomen is.

Hij/zij voelt het vaak als een persoonlijk tekortschieten en falen van de verzorging omdat het nu toch zover heeft moeten komen.

Eenmaaf in het verpleegtehuis kan het lichaam zo aftakelen dat het slikken moeilijk wordt en demente mensen zich gaan verslikken. Dit. samen met het lang op bed liggen geeft vaak aanleiding tot longontsteking. Zo nadert dan langzaam het einde waarbij we niet moeten verwachten dat er voor het sterven nog goede momenten zullen zijn waar helder en duidelijk over geestelijke dingen gesproken zal worden. Dat kan wel (bij de Heere zijn alle dingen mogelijk) maar het is zeker geen regel.

Herderlijke zorg

We kunnen niet oordelen wat een demente bejaarde nog 'oppikt' bij het bezoek van predikant of ouderling. Ze kunnen vaak nog goede momenten hebben als zc herderlijk worden aangesproken. Wanneer ze zich tijdens de kerkdienst goed kunnen gedragen of wanneer er speciale kerkdiensten worden gehouden, komen ze in de beleefwereld zoals hij/zij zich dat van vroeger wee! te herinneren. Door het doen van een gebed, het zingen van een psalmvers kunnen zc nog veel aan een dienst hebben, zonder dat jc er mei hen over kunt praten. Het is zeker nodig dat mensen in een tehuis, ook demente mensen, ambtelijk bezoek krijgen.

Het is niet altijd mogelijk de mensen te plaatsen in een tehuis van eigen signatuur. De afstand is vaak een grool probleem in verband met familiebezoek. Het is van belang hoe men in het tehuis denkt over de laatste fase van iemands leven. Hierover moet de familie juist vooraf met elkaar en met het door hen gekozen tehuis voor vader/moeder praten, zodat het standpunt van de familie met betrekking tot de zorgen die bij levensbeëindiging zich kunnen voordoen, bekend is. Zo zijn er vele zorgen, zorgen over demente bejaarden. We mogen alle zorgen aan de Heere voorleggen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen