De liefde is de vervulling van de wet

Het wordt verkeerd opgevat

Dit woord, liefde is de vervulling van de wet. wordt vandaag de dag verkeerd opgevat en onjuist ingevuld. Men denkt dan voornamelijk aan liefde in seksuele zin. En je kunt daarmee een totaal verkeerde kant opgaan. Dan worden verschrikkelijke zonden goed gepraat met het heilig Woord van God. Dat gebeurt. Die opvatting heeft echter met het bijbelwoord niets te maken.

Het heeft niets met de Bijbel te maken, niets met het ware geloof dat op de Bijbel rust. niets met de praktijk van de vrees des Heeren.

Paulus schrijft in Galaten 5:14: .Want de gehele wet wordt in één woord vervuld, namelijk in dit: ij zult uw naaste liefhebben als u zelf'. Maar in 1 Timotheüs 1:5 laat hij zien wat voor een liefde hij bedoelt: .Het einde van het gebod is liefde uit een rein hart. en uit een goed geweten, uit een ongeveinsd geloof'. Liefde uit een rein hart. Daar alleen moet je eens over nadenken. Heb jij dat? Een rein hart! Daar hoort vanzelf bij het goede geweten. Een geweten dat niet beschuldigt of aanklaagt. En er moet daaraan worden toegevoegd een ongeveinsd geloof. Dus een echt. ccn waar geloof. Je begrijpt dat dit nooit gepaard kan gaan met zondige praktijken.

Hoe het komt

Waar het op stuk loopt, is het begrip liefde. Dat begrip is in de moderne maatschappij verwaterd, uitgehold, vervlakt.

Het reine begrip liefde is vervuild. Het wordt een inhoud gegeven die het niet had. En zo komt het tot een vertekend beeld, een karikatuur van wat Paulus schreef: ..De liefde is de vervulling van de wet". Het is nu geen vervulling, het is vervuiling. Men denkt aan het vuile, het minderwaardige, het smerige.

Bovendien, wij mensen, zijn gevallen mensen die nooit meer kunnen wat God van ons eist. Wij hebben geen liefde meegebracht uit de hof van Eden. Onze Heidelbergcr Catechismus leert ons in zondag 2 dat wij van nature geneigd zijn God en onze

naaste te haten. God schiep ons zo niet. God schiep ons zo dat wij konden liefhebben, rein en zuiver. Maar wij zijn gevallen mensen. Wij zijn het beeld van God kwijt geraakt.

Wij kunnen niet meer liefhebben zoals God dat van ons vraagt. Wij zijn ook verduisterd in het verstand door de vijandschap die in ons is. Daardoor kunnen wij ook niet meer zuiver denken over de dingen van God en van onze naaste. Wij hebben niet meer lief, en dus vervullen wij de wet van God niet.

Ik moet hier aan toevoegen dat er een wonder kan gebeuren. Het wonder van Gods genade.

Het wonder dat wij van nieuws geboren worden. Dan komen er andere dingen in ons leven.

De Heilige Geest werkt dan in ons. Dat komt in het leven openbaar. De vrucht van de Geest wordt gezien en gekend: Maar de vrucht des Geestes is liefde (!), blijdschap, vrede, lankmoedigheid, goedertierenheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, matigheid" (Gal. 5:22). Indien iemand in

Christus is, die is een nieuw schepsel (2 Kor. 5:17). Dat is echter iets anders. Daar heeft de genade van God het wonder van vernieuwing gewerkt. Dan gaan wij ook begrijpen dat de liefde die God vraagt zo heel anders is dan waar men nu aan denkt en over praat. Dat heeft niets met elkaar tc maken.

Wat is liefde?

Het is goed en nuttig om ons te verdiepen in de vraag wat nu eigenlijk liefde is. Wij hebben in onze Nederlandse taal één woord liefde. Het Grieks waarin het Nieuwe Testament geschreven is niet. Dat kent een heleboel woorden voor liefde, die niet dezelfde betekenis hebben. Uit die rijke sortering lichten wij drie woorden die voor dit artikel van belang zijn. Het zijn de woorden agapè. philia. eros. De wiskunstenaren onder ons begrijpen me wanneer ik zeg, dat zij zo opgeschreven, een afdalende reeks vormen. Agapè staat bovenaan. Daarop volgt een stukje naar beneden het begrip philia. Op de grond gekomen vinden we eros. Het gaat van boven naar beneden.

De hoogste liefde

Wat is agapè? Laten wij maar bovenaan beginnen. Van de bovenste plank dus. Eigenlijk wordt in het Nieuwe Testament daarmee de liefde van God aangeduid. Het werd in het Grieks weinig gebruikt. De bijbelschrijvers gebruikten het wel maar dan om de hoogste en heiligste liefde mee aan te duiden. Die liefde kwam openbaar in de zending van Gods Zoon in deze wereld (Joh. 3:16; 1 Joh. 4:10). Christus Jezus is de openbaring van die liefde. Daarin is vergeving te vinden bij schuld, daarin is trouw te vinden ondanks alle tegenvallers (Petrus), daarin is zelfverloochening te vinden, deze liefde gaat verder, ook al zou er aanleiding zijn om te stoppen. Je begrijpt dat dit het hoogste is. God gaf Zijn Zoon uit liefde. Christus gaf zichzelf uit liefde. Mogelijk zal iemand nog voor een goede sterven, maar Christus stierf aan het kruis voor goddelozen. voor vijanden. Hoger maat van liefde is niet te denken.

In agapè vinden we duurzaamheid, volharding, dwars door al het negatieve heen. De gedachte van agapè is niet: wat kan ik krijgen? Maar agapè vraagt: wat kan ik geven?

Laten we tegelijk maar zeggen: deze liefde eist Christus. Als Hij Zijn discipelen beveelt om elkaar lief te hebben, dan gebruikt Jezus het Woord agapè. Zeer uitvoerig schrijft Paulus over deze liefde in 1

Korinthe 13. Dat hoofdstuk wordt het hooglied van de liefde genoemd. Deze liefde wordt daar in alle toonaarden bezongen. We komen alle elementen in dat lied tegen.

Deze liefde zoekt zichzelf niet. zij bedekt alle dingen, gelooft alle dingen, hoopt alle dingen, zij is niet afgunstig, zij denkt geen kwaad, zij verblijdt zich niet in de ongerechtigheid, zij verblijdt zich in de waarheid, zij handelt niet lichtvaardiglijk.

Lees dat hoofdstuk maar. Je komt onder de indruk van de zuiverheid en grootheid van deze liefde.

En - dat is het belangrijkste - zij is onmisbaar. Daar vangt dat hoofdstuk mee aan. Al zou ik nu allerlei dingen hebben en kunnen, maar ik had die liefde niet, dan is het allemaal niets.

Deze liefde is helemaal onmisbaar. Al zou ik mijn vermogen uitdelen aan de armen, al zou ik mijn lichaam

geven tot verbranding (!) en ik had deze liefde niet, dan zou het mij geen nuttigheid doen.

Zo is Paulus bezig in dat hooglied der liefde om de onmisbaarheid aan te tonen.

Deze liefde is er alleen wanneer God ze ons geeft. Uit genade om Christus' wil geeft door Zijn Heilige Geest. Het is duidelijk dat de Heere dit alles van ons eist in Zijn wet. God eist het volkomene, het volmaakte, het zuivere. Deze uitnemendste genadegave is ons nodig.

Houden van dingen of mensen

Het tweede woord in het grieks dat ik aan de orde stelde, is philia. Het is de gewone dagelijkse omgang met elkaar.

De zorgende liefde, de vertrouwde liefde van elke dag. Het duidt een wederzijdse genegenheid aan. Het gaat om kameraadschap, de waardering voor elkaar, het zorgen voor elkaar, elkaar aardig vinden. Het is duidelijk van een ander niveau. Het is meer te typeren met 'houden van', dan met 'liefde'. Het wordt echter vaak met liefde vertaald. En laten wij welzijn, zonder dit algemene zorgen voor elkaar en waardering hebben voor de ander zouden wij mensen niet kunnen leven. In het gezin niet. Als verloofde jonge mensen niet en als man en vrouw niet. Er zit het aandacht hebben voor eikaars wensen en verlangens in.

Tegen dit 'houden van' is niets te zeggen. Er is geen agapè zonder deze philia. Als het goed is, vloeit de philia voort uit de agapè.

Erotiek

Het derde woord dat wij tegenkomen, wij zijn dan op de grond terechtgekomen schreef ik, is eros. Dit woord herken je vast wel. Het woord erotiek is er van afgeleid. Met eros wordt aangeduid de aantrekkingskracht van de ander, maar dan een aantrekkingskracht die tot zelfbehagen en zelfbevrediging leidt. De seksuele aantrekkingskracht is daar een onderdeel van. Evenals verliefdheid... Je hebt die ander lief om hetgeen je in die ander ziet, om wat hij of zij voor jou betekent. Daarom heeft eros veel te maken met romantiek. Bij eros speelt het gevoel een geweldige rol.

Nu moeten we eros niet opzij schuiven, het is ook een gave van God. Het is een wezenlijk element in het huwelijk. Agapè en eros zijn geen vijanden. Het zijn geen tegenstellingen van elkaar. Zij horen bij elkaar. Zo is dat ook met philia en eros.

Eros moet namelijk de teugel aangelegd worden. Dat doet philia. de gewone dagelijkse zorgende liefde. Die legt de teugel aan. Dat doet agapè ook. Agapè neemt de eros in zich op en stelt de eros veilig. Zonder de teugels van philia en agapè richt de eros de mens te gronde, die van hem leven wil.

Liefde is de vervulling van de wet

Gaan wij uit van het huidige denken over liefde dan zien wij dat liefde bepaald niet de vervulling van de wet is. Eros vervult de wet niet. Eros is op zichzelf genomen een groot gevaar. Erotiek richt mensen en volken te gronde. Wij lezen dat in de krant. Het niet willen erkennen van de zondigheid die erotisch bedreven kan worden, leidt tot verschrikkelijke ziekten. Dat kan niet de bedoeling van de grote Wetgever zijn geweest. Waar de zelfverloochenende liefde, die wij zoeven tegenkwamen, ontbreekt, waar de zorgende aandacht voor elkaar niet aanwezig is, waar de eerbied voor God en Zijn Woord afwezig is. daar wordt eros een gevaarlijk beest. Erotiek zonder dit alles verslindt en verwoest levens. Ook jonge levens. De schone gave van God wordt bestiaal. Eros is er cn mag er zijn als gave van God. Binnen het huwelijk heeft de Heere de eros een plaats gegeven, mits er dan agapè en philia aanwezig is. Anders gaat ook het huwelijk te gronde.

De Wetsvervuller

Inderdaad is de wet vervuld. Maar niet door een erotisch mens. De wet is vervuld door de hoogste liefde die er is. Door de liefde van Christus Jezus. Hij heeft Zijn Vader liefgehad tot in de dood van het kruis. Dat is zelfovergevende liefde. Hij heeft de Zijnen liefgehad tot het einde. Dat is getrouwe liefde. Hij heeft elke daad die Hij deed. elk woord dat Hij sprak, elke gedachte die Hij dacht, afgemeten naar de wet van Zijn Vader. Hij heeft de wet vervuld. Hij heeft vijanden liefgehad. Toen zij Hem kruisten, bad Hij. terwijl de spijkers door Zijn handen en voeten geslagen werden: ..Vader, vergeef het hun want zij weten niet wat zij doen". Dat is liefde van het hoogste niveau. Door Zijn getrouwe liefde zocht Hij ontrouwe discipelen op. Zelfs een discipel die Hem op hoge toon verloochend had.

Onze liefde, ook de wederliefde. die door genade in ons is. is onvolmaakt. De liefde als vrucht van de Heilige Geest, ook die liefde is onvolkomen. Zeer gebrekkig. Daarom hebben de kinderen van God niets te roemen. Zij vervullen de wet niet. Zij zullen dat in dit leven nooit doen. Maar Christus heeft het voor hen gedaan. Hij heeft door Zijn liefde, die onze kennis te boven gaat, de wet voor Zijn volk vervuld. Daarom blijft de vraag voor ons liggen: ..Hebt gij Mij lief? " Simon bar Jona antwoordde onder tranen: „Heere. gij weet alle dingen, gij weet dat ik van u houd (philia)." Het was niet alles. Maar dat was er toch.

Zeg jij het Petrus na?

Moerkapelle ds. D. Rietdijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen