kerkverlating

Kerkverlating... wat valt ons op?

Vroeger

Als we over vroeger praten, hebben we allemaal de neiging die tijd te idealiseren. Daarvoor moeten wc oppassen. Er is sinds de zondeval nog nooit een ideale lijd geweest. Wel zijn er verschillen aan te geven, als je twee perioden met elkaar vergelijkt.

Ongeveer dertig jaar geleden vormde het gezin meer dan nu de belangrijkste kern van de samenleving. Als kind groeide je op in een omgeving waarin de bijbelse waarden en normen vanzelfsprekend waren. Er werd niet of nauwelijks over gediskussieerd. Je vond het heel gewoon. Trouwens, ook degenen die niet bij je kerk hoorden, leefden ingetogen en gingen nauwelijks anders gekleed.

Je hielp mee in het gezin. Kinderen die wat ouder waren en ergens anders gingen werken, gaven hun loon vaak af en zorgden daardoor voor een welkome aanvulling op het gezinsinkomen.

Je had in het algemeen respekt voor gezagsdragers, omdat het accent op gezag en gehoorzamen lag. Je leven speelde zich hoofdzakelijk afin de plaats waar je woonde. De mobiliteit was gering: je had

een fiets, hoogstens een brommer, maar een auto lag buiten vrijwel ieders bereik. Mede daardoor leefde je sterk mee met de gemeenschap. Als iemand een ernstig ongeluk moest meemaken of als iemand overleed, maakte dat diepe indruk op iedereen. Daarover werd dan ook dagenlang gesproken.

Mensen waarin dc Heere het nieuwe leven gewerkt had, genoten hoge achting. Het aantal mensen dat wel eens uit dat nieuwe leven had horen vertellen, was groot. Mede daardoor droeg het dagelijks leven een ingetogen karakter. Fatsoen in gedrag en kleding stond bij iedereen hoog aangeschreven.

In het maatschappelijk leven had dit alles zijn weerspiegeling. In de politiek hield men duidelijk rekening met mensen die naar de normen van Gods Woord wensten te leven. In de Staten-Generaal. in de Staten en Raden werden we nog begrepen en in elk geval met respekt bejegend.

Ontwikkelingen

Vanaf het begin van de zestiger jaren hebben tal van ontwikkelingen het proces van sekularisatie versneld. Voordat we daarop ingaan, willen we eerst duidelijk stellen wat we onder sekularisatie verstaan. Het woord betekent letterlijk verwereldlijking. Wij denken daarbij vaak aan opvallende kenmerken, zoals het bezit van t.v.. wereldse kleding en haardracht, ongeoorloofde zondagsbesteding. enzovoort. Het houdt natuurlijk veel meer in. De wortel ligt dieper. Sekularisatie is een proces waarbij de mens wordt losgeweekt van God en Zijn Woord. De diepe en wezenlijke inhoud van Gods Woord als enige norm voor leer en leven wordt miskend en langzaam maar zeker over boord gezet. Sekularisatie is de keerzijde van kerstening. Het wordt gevoed door het geloof in de mens en zijn mogelijkheden.

De bekende provoleider uit de zestiger jaren. Rod van Duyn, bracht het als volgt onder woorden: „Dat was volstrekt nieuw: mensen die het recht wilden hebben op hun eigen manier te leven". En dit gevoelen nu heeft zich van velen meester gemaakt: zelf willen weten hoe te leven.

Hoe heeft het zover kunnen komen? Welke ontwikkelingen hebben daartoe geleid? We dienen dan eerst te wijzen op de hoge vlucht die de techniek en de wetenschap genomen hebben. Het is op zich verbazingwekkend waartoe de mens onder Gods toelating in staat is gebleken. Men maakt vluchten naar hemellichamen en landt daar zelfs. Op medisch gebied grenst het menselijk kunnen aan het ongelofelijke. Oorlogen worden niet zozeer beheerst door mankracht als wel door de komt te staan." techniek. In de landbouw en de veeteelt hebben de mechanisering en dc automatisering een ware revolutie teweeggebracht. Het zijn deze ontwikkelingen die de mens het gevoel hebben gegeven machtig te zijn. Het gevoel van afhankelijkheid dat de mens eeuwenlang gekenmerkt heeft, maakt plaats voor het gevoel van zelfstandigheid.

Dit gevoel van onafhankelijkheid wordt sterk bevorderd door dc welvaart die op haar beurt weer rechtstreeks gevolg is van de vergevorderde techniek en wetenschap. De mens die onophoudelijk op zoek is naar het volmaakte geluk, denkt dit ooit tc zullen vinden in het vervullen van al zijn materiöle behoeften. Hij jaaat zich voort en moet erkennen geestelijk steeds armer te worden.

Groot is de sekulariserende invloed van de media op en in onze gezinnen: de pers. de radio, de televisie en niet te vergeten de video. Met name dc televisie heeft dc sekularisatie in een stroomversnelling gebracht. De vroegere bescherming van gezin en woonplaats is volledig doorbroken.

Gevolgen en gevaren

In de inleiding stelden we dat iedereen kind van zijn tijd is.

We ondergaan dus allen de invloeden van bovengenoemde ontwikkelingen. Het zijn deze invloeden die de kerkverlating bevorderen.

Laten we nu eens eerlijk in de spiegel kijken en trachten te onderkennen hoever we zelf al geïnfekteerd zijn door de geest van de tijd. Waarden en normen zijn lang niet vanzelfsprekend meer. Ze moeten meer opzettelijk worden aangebracht. Veel vaker dan vroeger moeten ouders cn opvoeders duidelijk maken waarom dit wel en dat niet.

Het gezag wordt niet zonder meer erkend. Een gezagsdrager wordt niet meer als zodanig met respekt bejegend, omdat hij gezagsdrager is. maar omdat hij zich dat respekt waard maakt: een omkering van het Bijbels begrip gezag.

Ekonomisch gezien zijn de kinderen sneller onafhankelijk van hun ouders. Door de toegenomen welvaart behoeven ze niet of nauwelijks bij te

dragen aan het gezinsinkomen. Ze hebben vaak een ruime studiekostenvergoeding en verdienen in vrije tijd er nog wat bij. Je staat er soms van te kijken wat jonge mensen zich al kunnen veroorloven.

Door de verhoging van de mobiliteit komt men in aanraking met andere mensen en dus ook met andere meningen, andere opvattingen. Bovendien wordt door de moderne vervoermiddelen de jacht in de samenleving bevorderd. Het vroegere rustige klimaat waarin het geestelijk leven meer openbaar kwam, is totaal veranderd. Het schijnt wel of er nauwelijks ruimte meer voor is.

In vergelijking met dertig jaar geleden genieten de jongeren een grotere mate van ontwikkeling. Juist daardoor wordt de jeugd veel meer gekonfronteerd met indringende vragen. In een samenleving die zich steeds verder verwijderd van de normen in Gods Woord vervat, zal een studerende jongere vaak in botsing komen met de christelijke opvoeding die hij heeft genoten. Als hij dan ook nog zelfstandig woont, wordt het spanningsveld nog groter.

De verleiding is vele malen groter dan vroeger. Doordat de jeugd geld heeft, zijn tal van trekpleisters ontstaan die de jeugd lokken. De wereld biedt meer dan ooit. Geen wonder dat een christelijke levensstijl onder hoge druk komt te staan.

De gevolgen in onze samenleving komen steeds schrijnender openbaar. Als iedereen eigen normen en inzichten volgt, viert het individualisme hoogtij, verkillen de verhoudingen en verruwt het leefklimaat. Vandalisme, diefstal. onverschilligheid zijn dc bittere vruchten. Vandaar de oproep van dc overheid aan dc scholen onze jeugd weer normen en waarden bij te brengen. En dan bedoelt men niet bijbelse normen en waarden, maar algemene, zoals algemeen fatsoen, het besef van verschil tussen mijn en dijn. verantwoordelijkheidsgevoel, plichtsbesef, enzovoort.

De overheid is overigens steeds minder bereid rekening te houden met Gods Woord als richtsnoer voor het publieke leven. December 1980 is de wet op de abortus aangenomen. In 1983 is dc nieuwe grondwet aangenomen die begint met het anti-diskriminatie-artikel. Een nadere uitwerking ervan vindt zijn neerslag in de Algemene Wet Gelijke Behandeling die 16 februari jl. in de Tweede Kamer is aangenomen. Geen duidelijker bewijs dat het sekularisatieproces is voltooid: de norm ligt in de mens! Dit ligt ook ten grondslag aan de verruiming van de mogelijkheden tot euthanasie.

Er is geen tijd geweest waarin de mens de zondeval zo uitleeft als in onze tijd. En wat de wereld biedt, vindt aansluiting in ons aller hart. Het 'Gij zult als God wezen' spreekt ons allen aan. We willen het liefst volkomen vrij zijn. Niets en niemand boven ons: ni Dieu ni maitrc, geen God en geen meester! Hier ligt de hoofdoorzaak van de toenemende kerkverlating. Alle andere bovengenoemde ontwikkelingen zijn bijkomende oorzaken. Maar wat gelukkig dat we hier geen punt behoeven tc zetten!

Houvast

De Heere heeft na de zondeval de mens niet aan zichzelf overgelaten, ook jou niet. Paulus geeft heel duidelijk aan wat het voorrecht is dat we mogen hebben boven de wereldling: ons zijn dc Woorden Gods toebetrouwd.

De Heere heeft ons doen geboren worden op het erf van Zijn verbond. Hij heeft ons als het ware apart gezet. Nu geldt Gods Woord voor alle tijden.

Dus ook voor onze door en door gesekulariseerde tijd. In het houden van Gods geboden ligt grote loon. Deze geboden zijn heilzaam. „Een mens in volledige vrijheid is als een schip zonder roer", zegt professor Bavink. Deze mens is de koers kwijt. Gods Woord perkt die vrijheid in tot ons welzijn. Het dient ons kompas te zijn.

Hoe betekenisvol zijn in dit verband niet dc woorden van Paulus uit Romeinen 12 vers 2: „En wordt dezer wereld niet gelijkvormig", dat wil zeggen, leef niet zoals de wereld leeft. 'maar wordt veranderd door de vernieuwing uws gemoeds. opdat gij moogt beproeven, welke de goede en welbehagelijke en volmaakte wil van God zij’.

In deze woorden ligt dc waarachtige bekering uitgedrukt die de Heere zonder ons in ons werkt. Neem dan Gods Woord zelf ter hand waarin we 'een grote wolk van getuigen' rondom ons hebben (Hebr. 12:1).

In de jongste zoon vinden we de kerkverlater bij uitstek. Hij wilde er niets meer van weten. Hij wilde vrij zijn. doen wat hij zelf wilde. Eerst leek het wel wat. maar al gauw kwam hij erachter dat het allemaal schoonschijn was. Als een waardeloze ging hij naar zijn vader temg. En hij is niet beschaamd uitgekomen. Het geheim ligt niet in hem: „En zijn Vader zag hem van verre". Jongelui, laat je niet verleiden door de glitter en de schijnwereld van deze tijd.

Waardeer dat je niet op jezelf bent aangewezen, maar dat je bij een gezin behoort en in een kerkverband bent opgenomen. Probeer een positieve bijdrage te leveren zowel aan het gezin waarin je leeft als de kerkelijke gemeente waartoe je behoort. Als je zilver geeft, krijg je goud terug!

Houd op met het diskussiëren over allerlei uiterlijke dingen.

Het werkt een heilloze polarisatie en verstarring in de hand. Het gaat uiteindelijk om de innerlijke doorwerking van de opvoeding naar Gods Woord. Laat je geweten eerlijk spreken en je zult moeten erkennen dat die vormen een natuurlijk gevolg zijn van de rijke inhoud van Gods getuigenis. Op die wijze beteken je een welkome steun voor andere jongeren.

Weet dat er een God is Die leeft. Dc Heere heelt jc niet alleen geschapen, maar onderhoudt jc elke dag. Weet dat Gods Woord waar is. Geven mensen wel eens reden om te twijfelen. Gods Woord nooit!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen