Zuid-Afrika, een stil en gerust leven?

Afscheid van apartheid

Het is bijna clichématig, maar daarom niet minder waar. te stellen dat Zuid-Afrika een land is van veel volken, talen en kuituren. Vooral het grote verschil in kuituur heeft vroeger geleid tot de instelling van het nu beruchte apartheidssysteem door de engelse koloniale overheid, verder gevoerd en verideologiseerd door de sinds 1948 aan het bewind zijnde Nasionale Party (NP).

Aan het genoemde systeem komt nu onherroepelijk een eind. De Wet op die Verbod op Gemengde Huwelike van 1949. artikel 16 van de Ontugwet van 1957. de Wet op die Aanwysing van Afsonderluke Geriewe van 1953. de Groepsgebiedewet van 1966 en andere op grond van ras diskriminerende wetten zijn reeds herroepen. Ieder kan nu onroerend goed kopen waar hij of zij wil. plaatselijke overheden mogen geen openbare gelegenheden (bijvoorbeeld zwembaden, bibliotheken en bussen) meer voor verschillende rassen reserveren en huwelijken tussen zwart en blank zijn al enige tijd geoorloofd.

Codesa

Op 2 februari 1990 zette president De Klerk de eerste stap op de weg van konstitutionele onderhandelingen (onderhandelingen over een nieuwe grondwet). Het kiesrecht berustte en berust namelijk nog steeds uitsluitend bij de blanke burgers van Zuid-Afrika. Op de genoemde datum werd het verbod op de buiten-parlementaire oppositie opgeheven. De belangrijkste beweging in dit verband, het African National Congress (ANC), staakte hierop haar terreur van voornamelijk bomaanslagen op burgerlijke doelen. De hierna op dreef gekomen onderhandelingen hebben geleid tot de totstandkoming van het forum Codesa: Convent ion for a Democratie South Africa (Konventie voor een Demokratisch Zuid-Afrika). In een referendum bleek dat bijna 70% van de huidige kiezers ten gunste van deze onderhandelingen is.

Bloedige handen

De belangrijkste deelnemers aan Codesa zijn de regering/NP (De Klerk), het ANC (Mandcla) en de Inkatha Freedom Party (IFP of Inkatha: Buthelezi). Gevechten tussen aanhangers van het ANC en Inkatha zijn echter aan de orde van de dag en er zijn ook geluiden van de betrokkenheid van de politie en het leger hierbij. Er zijn trouwens al leden van de veiligheidsmachten schuldig bevonden aan moord op politieke tegenstanders van de regering. Zoals reeds vermeld heeft het ANC een geschiedenis van

terreur. Uit hel recent verschenen Douglas-verslag (de Douglas-kommissie is aangcsteld door de International Freedom Foundation) blijkt dat hoge ANC-ambtenaren (Hani: Slovo) tegenwoordig waren bij martelingen en moord in ANCkampen. Geen van de genoemde partijen komt met schone handen naar de onderhandelingstafel.

Markt van meningen

Inkalha irekt zijn ondersteuners vooral uit de Zoeloe bevolking (een van de verschillende zwarte stammen); het ANC vertegenwoordigt waarschijnlijk de meerderheid van de zwarte bevolking.

Begrijpelijk beijveren dc NP en Inkalha zich vooral voor minderheidsbescherming en het ANC voor onvoorwaardelijke meerderheidsbesluitneming.

Inkatha en de NP ondersteunen het vrije marktstelsel. Het ANC onderhoudt echter sterke banden met de South African Communist Party (SACP: Hani). Het grootste deel van hun bestuur is ook lid van deze SACP. Opmerkelijk is echter dat ook heel gematigde ANCleden (wat betreft hun standpunten over de ekonomie) lid van de SACP zijn (Thabo Mbeki). De goede verhouding tussen de twee partijen is afkomstig uit de tijd dat zij kameraden waren in de strijd tegen apartheid. De verhouding tussen dc twee groepen en de betekenis van het SACPlidmaatschap is echter niet erg duidelijk, met name omdat de SACP een redelijk geheime organisatie is. Er is echter hoop dat de nict-radikale vleugel in het ANC de overhand zal hebben. Volgens de Freedom Charter, een reeds oud program van beginselen van hel ANC. moeten onder meer mijnen en banken genationaliseerd worden. Vandaag valt waarschijnlijk tc denken aan een gemengde ekonomie met veel ruimte voor openbare bedrijven.

Hogere belastingen dan nu gebruikelijk zijn en de afdwinging van positieve diskriminatie (diskriminatie ten gunste van de groepen waar vroeger tegen gediskrimineerd werd) zijn te verwachten. Alle drie de partijen zijn voor het invoeren van een afdwingbare akte van mensenrechten (fundamentele vrijheden) en onderschrijven onder meer de godsdienstvrijheid. Het is niet duidelijk of dit ook voor de SACP geld.

Twee-derde of drie-vierde

De deelnemers aan Codesa zijn het eens geworden over een algemeen kiesrecht maar dc samensprekingen braken af over het benodigde percentage goedkeuring voor een nieuwe konstitutie (grondwet) door een daartoe te verkiezen grondwetgevende vergadering (ANC:2/3; NP:3/4). Het genoemde gebeuren werd gevolgd door een veldtocht van massademonstraties en stakingen georganiseerd door het ANC.

Aan de andere kant zijn Inkatha en de meeste leiders van de zogenaamde thuislanden ontevreden omdat de regering en het ANC Codesa overheersen.

Nieuwe onderhandelingen

Op het moment dat ik dit schrijf, lijkt hel erop dat de onderhandelingen binnenkort weer zullen beginnen. Er is zelfs kans dal de Konservatieve Party (KP). een partij die politiek behoudende blanken vertegenwoordigt en die zich eerder verzette tegen een verandering in de huidige politiek opzet, mee zal doen aan het proces. De Afrikaner Volksunie, niet lang geleden afgescheiden van de KP. zal zeker van de partij zijn. Zij staan onder meer een blank thuisland voor.

Terreur

Hel lijkt niet waarschijnlijk dat het Pan Afriean Congress (PAC) mee zal doen. Dc militaire vleugel van deze partij. Apla. was waarschijnlijk verantwoordelijk voor recente aanvallen op blanke boeren. Hel PAC weigerde dil optreden tc veroordelen. De parïij is uit het ANC voortgekomen en staat als ultra-links en rassistisch bekend. Apla wordt ook vera n t woo rd el i j k gc houde n voor de moord op grote antallen politie-agenten.

ok rassistisch. maar dan anuit blanke en ultra-rechtse hoek. is dc wat neo-nazistisch andoende groep de Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB). Een ndere groepering, dc Wit Wolwe. was verantwoordelijk oor verschillende daden van erreur tegen de zwarte evolking.

Verkiezingen in 1993 of 1994

aarschijnlijk zal er aan het ind van dit jaar of aan het egin van 1994 een algemene erkiezing gehouden worden oor een grondwetgevende ergadering die ook een vergangsregering zal aanijzen.

Reformatorische opinie

Vanuit dc leden van dc Gereformeerde Gemeente te Randburg wordt er heel verschillend over de plaatselijke politiek gedacht. Ik heb de indruk dat veel leden de konstitutioncle veranderingen niet ondersteunen. Zij wijzen op andere Afrika-staten waar korruptie en onderdrukking hoogtij vieren en waar de ekonomie slecht is. Het voornemen van de belangrijkste partijen tot handhaving van de fundamentele vrijheden en het vermogen om dc staat op een behoorlijke manier te besturen, betwijfelen zij. waarbij ze wijzen op de grote invloed van de leden van de kommunistische partij in hel ANC. Er wordt ook gewezen op de grote verschillen in kuituur, opvoedingspeil en sociaal-ekonomische positie tussen de verschillende bevolkingsgroepen in het algemeen, die ccn demokratie onwerkbaar zouden maken. Hierbij komt dat de huidige regering een min of meer christelijk gezicht verloont en dat dit in een toekomstige bedeling nog minder het geval kan zijn.

Tegen diskriminatie

Deze en soortgelijke bezwaren kunnen niet zomaar van tafel geveegd worden. Ik ontken niet de risiko's van de komende politieke veranderingen en daarbij denk ik voornamelijk aan een onbekende faktor als de invloed van het kommunisme binnen het ANC. Toch ben ik overtuigd dat dc weg van konstitutionele onderhandeling. uitlopend in een demokratie. de juiste is. Een politiek stelsel dat op grond van ras diskriminccrt. is volgens mij moreel niet houdbaar en praktisch leidt het vrijwel zeker tot de onderdrukking van de stemlozen.

Ook denk ik dat er onder een demokratische regering meer kans is dat de belangen van de armen in de samenleving grotere prioriteit krijgen. In ieder geval is burgeroorlog het enige alternatief tot de instelling van een demokratie.

Stil en gerust

Ondertussen heeft dit land te kampen met een uiterst slechte ckonomische toestand, enorme werkloosheid, een schrikbarend hoog misdaadcijfer (veel moorden op bejaarde mensen). grootscheepse korruptie in de huidige administratie en chronisch politiek geweld. Verlangen wij hier ccn stil en gerust leven in vrede en gerechtigheid, dan is dringend dit gebed nodig:

Seën ons, Here; God, seën A/rika. tuuü haar horing oorloop met u seën. Hoor ons os ons in gehede urn dut IJ ons sul seën, kinders van Afrika. Bring U ti wind. Laat waai u wind, Heilige Cees, dat ons, almal van ons, kinders van U sal kan wees.

Seën ook, Here, seën ons nasie ook. Werp oorloë weg, wis onheile uit. Maak ons harte en ons oë oop vir vrede en gerechtigheid. Seën ons dan. God. Skenk ons tog gou wat ons U vra. Gee ons vrede en rus, kinders van Suid-AJrika.

(Vertaling van Nkosi Sekeleli Afriea in het Afrikaans door Fanic Olivier - misschien het nieuwe volkslied voor Zuid-Afrika.)

Hurst Hill. Johannesburg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen