Eenzaamheid bij jongeren

Eenzaamheid wordt niet alleen door jongeren in dit soort extreme omstandigheden beleefd. Eenzaamheid is iets dat hoort bij het proces van volwassen worden - al is er verschil in de mate waarin dc eenzaamheid als een last wordt ervaren.

Eenzaamheid

Eenzaamheid is een gevoelskwestie. Het is het gevoel cr alleen voor te staan, zonder dat er iemand is die werkelijk om je geeft, je begrijpt of met je meeleeft. Het meest indringend zien we dit uitgebeeld in het lijden van Christus in Gethsémané en aan het kruis. Ook eerder in Zijn leven was Christus eenzaam. Soms zocht Hij de eenzaamheid op, wanneer Hij in de stilte van de nacht Zich afzonderde van Zijn discipelen om tc bidden tot Zijn hemelse Vader. Echter aan het kruis werd Hij door Zijn discipelen in de steek gelaten, en vooral werd Hij door Zijn Vader verlaten. Hier heeft Christus de meest ingrijpende vorm van eenzaamheid doorgemaakt. Erger dan welk mens op aarde mee kan maken.

Iedereen maakt wel eens tijden mee waarin men zich eenzaam voelt. Er zijn echter n n e zij ook mensen die zich vaak langdurig eenzaam voelen. Eenzaamheid wordt vooral ervaren tijdens of na kontakt met andere het cn mensen! Juist dan kan het pijnlijke besef zich aan je opdringen dat ieder voor zich leeft, en dat jouw bestaan niemand wezenlijk ter harte gaat. Bij eenzaamheid gaat het niet zozeer om het aantal kontakten dat men heeft, maar vooral om dc kwaliteit van deze kontakten. Een relatie is kwalitatief goed wanneer men de ander en daardoor zichzelf beter leert kennen. Het wezenlijk kennen van dc ander, en het gekend worden door de ander, verkleint de kans op het ontstaan van eenzaamhcidsgevoelens.

Sociaal wezen

De mens is een sociaal wezen. Dat zien wc al in het

Paradijs. De Heere gaf aan Adam 'een hulpe die als tegen hem over' zou zijn. De mens kon zich nu richten op cn hechten aan een ander. F.r was iemand om rekening mee te houden, om mee tc kommuniceren. De behoefte aan wezenlijk kontakt. aan gemeenschap met anderen, leeft in ieder mens. Wanneer die behoefte niet voldoende bevredigd wordt, wordt dit als een pijnlijk gemis ervaren.

Dit gevoel is des te intenser wanneer iemand wegvalt met wie men langere tijd heeft geleefd en met wie er ccn liefdesband is gegroeid.

Jongeren

Kinderen kunnen zich al op heel jonge leeftijd alleen voelen. Zodra een baby er erg in krijgt dat hij een zelfstandig wezen is. roept de dreiging dat hij alleen komt tc staan angst op. De geruststellende stem van moeder, vader of een andere verzorger kan deze dreiging snel wegnemen. Hoe verder het kind zich ontwikkelt, des te meer is het in staat het zonder de direkte aanwezigheid van de ouders te doen.

De wetenschap dat één van de ouders beschikbaar is is al voldoende om de wereld verder tc durven verkennen en dingen te ondernemen zonder dc aanwezigheid van deze ouder.

Schoolkinderen

Zolang kinderen op de basisschool zitten hebben zij gewoonlijk weinig last van eenzaamheidsgevoelens. In b ij zo n de re omst a 11 dighede n komt het echter wel voor dat zij zich ongelukkig en alleen voelen, zoals bij veel ruzies in het gezin, bij echtscheiding, maar ook bij eigen innerlijke problemen of bij problemen van (één van) de ouders, of wanneer zij op school of op straat veel worden geplaagd.

Verder lopen kinderen die van nature schuchter zijn een verhoogd risiko op eenzaamheid doordat zij gemakkelijk over het hoofd worden gezien. Dit geldt trouwens ook voor agressieve kinderen, die bij dc ouders en bij andere kinderen afwijzing oproepen. Het gevoel afgewezen tc worden door belangrijke anderen maakt een kind angstig en kan er toe leiden dat het zich gaat terugtrekken. Zo wordt de basis gelegd voor een eenzaam leven.

Tieners

In de tienerjaren komt een kind steeds meer op eigen benen te staan. De ouders nemen een minder belangrijke plaats in. en men ontwikkelt meer en meer een eigen visie. Voor een deel kunnen leeftijdgenoten een belangrijker plaats in hun leven gaan innemen. Er kunnen hechte vriendschappen ontstaan waarbij veel persoonlijke vragen worden besproken. Ook kan men een volwassene als vertrouwenspersoon hebben bij wie men van tijd tot tijd dingen kwijt kan. Niet zelden ontbreken echter dergelijke nauwe kontakten met leeftijdgenoten of ouderen. Men voelt zich onbegrepen door de mensen uit hun omgeving, terwijl men aan een vaste relatie nog niet toe is. Op deze wijze kan er bij jongeren een sterke mate van eenzaamheid worden gevoeld. F.cn aanzienlijk percentage krijgt te maken met depressieve gevoelens.

Het gevaar is groot dat men bij herhaalde teleurstelling zijn heil zoekt in overmatig gebruik van middelen die de eenzaamheid even doen vergeten. Het meest rigoureuze middel waarmee men denkt de eenzaamheid te ontvluchten, namelijk door zich van het leven te beroven, komt ook onder jongeren meer en meer voor.

Identiteit

Na het zo belangrijke 'erbij horen' in de puberteit begint zich geleidelijk aan de behoefte aan verdieping van het kontakt met leeftijdgenoten te ontplooien. Een nauwe relatie kan men echter alleen aan wanneer men een zekere mate van identiteit heeft ontwikkeld. De psycholoog Erikson heeft erop gewezen dat identiteitsvorming noodzakelijk is alvorens men in staat is tot intieme relaties te komen. Het beleven van intimiteit (niet in de eerste plaats in lichamelijk maar in geestelijke opzicht) kan pas lot stand komen wanneer men zich vrij aan de ander durft over te geven. Dit kan niet wanneer men niet een zekere mate van identiteit heeft ontwikkeld. Dan leidt al te dichte nabijheid tot de angst dat men teveel door de ander in bezit wordt genomen en niet meer voldoende zichzelf kan blijven. Wanneer de identiteitsontwikkeling stagneert, is het moeilijk tot intieme relaties te komen. In dat geval bestaat het gevaar dat men zich meer en meer in zichzelf terugtrekt. Ook komt het voor dat men wel tot intieme kontakten komt. maar dan alleen vluchtig, dc diepgang wordt erin gemist.

Tegengaan van eenzaamheid

Kan en mag je iets tegen dat verstikkende gevoel van eenzaamheid doen?

Er kunnen omstandigheden zijn dat de Heere berusting vraagt, ook in de eenzaamheid. ..Hij zitte eenzaam en

zwijge stil. omdat Hij het hem opgelegd heeft", zo staat er in Klaagliederen 3:28. De Heere spitst dat in het voorgaande vers bij monde van Jeremia toe op jonge mensen, wanneer Hij zegt dat het goed is dat ccn man zijn juk in zijn jeugd draagt. De Heere kan ons er iets mee willen leren wanneer Hij ons in moeilijke omstandigheden brengt. Eenzaamheid cn berusting kunnen heilzaam zijn.

Daarmee wordt niet bedoeld dat je er nooit naar zou mogen streven de eenzaamheid te verminderen. Met name in dc apostolische brieven wordl het gemeenschapsleven in de gemeente hoog gewaardeerd. In l Korinthc 12 wijst Paulus de gedachte van de hand dat de gemeente zou bestaan uit een verzameling van losse individuen die niets met elkaar te maken hebben. Het zijn wel vele leden, maar één lichaam.

De leden van dit lichaam zijn organisch en funktioneel met elkaar verbonden. Denk ook aan Genesis 2, waar de Heere tc kennen gegeven heeft dat Hij dc band tussen twee mensen gewild heeft, en gesproken heeft dat het niet goed is dat de mens alleen is.

Aktieve houding

Bij het tegengaan van eenzaamheid is vooral van belang een aklicve houding. Op verschillende manieren kan worden geprobeerd eenzaamheid te verminderen.

Door zelf te proberen kontakten te leggen cn belangstelling voor dc ander te tonen, kun je eraan bijdragen dat dc ander ook in jou geïnteresseerd raakt. Dit vereist wel heel wat van jezelf. Wanneer je echter in de spiraal terecht komt van jezelf beklagen en afwachten of de ander zich nog eens met jou zal gaan bemoeien, is de kans op zinvolle relaties gering.

Bij jongeren die met bepaalde problemen worstelen komt het nogal eens voor dat zij het idee hebben dat zij de enige zijn die met zo'n probleem te maken hebben.

Vaak schamen zij zich ervoor, cn pralen er met niemand over. Toch is dit een onjuiste gedachtengang. In werkelijkheid zal je probleem veel minder uniek zijn dan je denkt. Er met iemand in vertrouwen over praten kan al ccn stuk van dit isolement wegnemen. Een voorbeeld hiervan is onzekerheid of men toch niet homofiel is.

Het kan verwarrend zijn wanneer er op een bepaalde leeftijd een bepaalde belangstelling voor jongeren van hetzelfde geslacht ontstaat. De twijfel kan dan opkomen of men wel ooit lot een huwelijk zal komen, of dat men eenzaam door het leven zal moeten gaan. Het kan dan bevrijdend zijn te horen dat in een bepaalde levensfase dit soort vragen en twijfels vaker voorkomen, en een stadium kunnen vormen dat overgaat in een groeiende belangstelling voor personen van het andere geslacht. In je eentje is het een stuk moeilijker ccn dergelijk isolement tc doorbreken dan wanneer je erover kunt praten met iemand die jc in vertrouwen kunt nemen.

Eenzaamheid tot nut

Om eenzaamheid tegen te gaan kan het ook helpen je aktief op te stellen. Sommige mensen vinden het erg moeilijk iets aardigs voor zichzelf tc doen. Toch kan dat helpen het knagende gevoel van triestheid en eenzaamheid minder sterk te beleven. Wellicht kun je ook de positieve kanten van eenzaamheid meer tot je laten doordringen. Wanneer je alleen bent kun je aan dingen toekomen waar je anders niet gauw toe zou komen. Het kan ook zijn dat je bepaalde taken beter kunt uitvoeren omdat je alleen bent.

In het bijzonder wanneer de Heere iemand geestelijk levend maakt, kan er een bijzonder eenzaamheidsgevoel ervaren worden, maar daarin wordt dan een verlangen naar de Heere gewerkt. Dan zal men wel eens bewust eenzaam willen zijn om te bidden. Ten diepste kun je dan ook wel eens tot nut van anderen zijn. zodat in geestelijke zin geldt: e kinderen der eenzame zijn meer dan de kinderen der getrouwde. De Heere kan juist een moeilijke periode van eenzaamheid gebruiken om je aan Hem te verbinden. David kende ook de ervaring van eenzaamheid. Zijn gebed is ons tot voorbeeld nagelaten: .Wend U tol mij. en wees mij genadig, want ik ben eenzaam cn ellendig" (Psalm 25:16). Hij kende ook de uitkomst die God kan geven, wanneer hij Hem in een andere psalm noemt: een God. Die de eenzamen zet in een huisgezin' (Psalm 68:7).

Papend recht

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen