Spreken is goud, zwijgen is fout
vraaggesprek met drs. P. Eikelboom over voorbereiding op het huwelijk
Trouwen? '. „Ik moet er nog niet aan denken", zegje misschien. Trouwen? ! „We hebben het er net met elkaar over gehad, maar ik kan het me nog niet voorstellen". Trouwen? ! „Ik denk aan niets anders. Over twee maanden is het zover". Trouwen? ! „Het zit er voor mij niet in geloof ik..." Misschien herken je jezelf wel in een van deze reakties die het woord 'trouwen' op kan roepen. Totaal verschillende reakties. Waar we het echter allen over eens zullen zijn, is. dat er bijna geen belangrijker stap in ons leven denkbaar is. Ken stap die daarom meer dan andere om voorbereiding vraagt. Voorbereiding waarmee je niet vroeg genoeg kan beginnen. We spraken over deze voorbereiding met drs. P. Eikelboom, getrouwd en in het dagelijks leven psycholoog bij GLIAGG 'I)e Poort' en in zijn eigen praktijk te Ede. , \og niet zo lang geleden werkte bij mee aan een boekje over hetzelfde onderwerp, getiteld 'Samen bet huwelijk in'. Luister maar mee. ook al moet je nog niet aan trouwen denken.
Als je je voorbereidt op het huwelijk, waarop bereid je je dan precies voor?
Je kunt zeggen dat je je voorbereidt op een van de meest wezenlijke zaken die je in je leven tegenkomt. In het begin van de Bijbel lees je dat God zegt: het is niet goed dat de mens alleen zij. Daarna staat er dat de Heere uit Adam Eva maakte. Je ziet dan dat Hij zelf het eerste huwelijk tot stand brengt. Het is een vorm van samenleven die God zelf heeft ingesteld en die Christus later in Kana heeft geëerd, door aanwezig te zijn op een bruiloft en daar Zijn eerste wonder te verrichten. Als je nu konkreet vraagt waar je je op voorbereidt, dan kun je zeggen: je bereidt je voor op een levenslange relatie met iemand die je trouw wilt zijn. die je lief hebt. die je respekteert. waardeert en accepteert. Dat is alles bij elkaar heel wat. Maar ik denk dat het nodig is dat deze dingen aanwezig zijn tussen twee mensen die zo'n relatie beginnen, omdat er heel wat op je afkomt als je getrouwd bent. Je deelt lief en leed samen. En als ik dat zeg. dan zou ik graag beide willen onderstrepen. Er gebeuren heel veel fijne dingen, maar ook moeilijke. Ieder huwelijk krijgt ook met leed te maken. Daar moet je op berekend zijn.
Verder bereid je je voor op het verlaten van je ouderlijk huis en gezin. Met trouwen neem je daar afscheid van. Tenslotte moet je een zelfstandig gezin gaan vormen in de samenleving en in de gemeente. Dat betekent dat je ook verantwoordelijkheid draagt ten
opzichte van de maatschappij en de gemeente.
Het huwelijk bekender dan je denkt
Zoals u al aangaf is het huwelijk een relatie met mooie, maar ook met moeilijke momenten. Voor een ongetrouwd stel is dat allemaal nog nieuw, nog onbekend. Kunnen zij zich daar dan wel op voorbereiden?
In feite weten jongeren heel goed wal een huwelijk inhoudt. Bijna iedereen is in een gezin opgegroeid en heeft het huwelijk van ouders jaren van dichtbij ervaren. Als jongere heb je dus een schat aan herinneringen, beelden en gedachten over het huwelijk verzameld. Aan deze indrukken van het huwelijk van je ouders kun je je niet zomaar onttrekken.
Zelfstandig worden
Je kunt dus zeggen dat het samen een relatie aangaan en lief en leed delen, voor de trouwdag niet helemaal nieuw is voor een stel. Wat in veel gevallen wel nieuw is. is toch het zelfstandig worden?
Zeker. Het hangt er natuurlijk wel van af op welke leeftijd je trouwt. Maar het vormen van een zelfstandige eenheid is wel iets nieuws. Vanaf je huwelijksdag moet je alles samen gaan regelen. Je moet je eigen belastingformulier invullen, de telefoonaansluiting regelen, administratie doen en natuurlijk de eigen konflikten oplossen. Vooral over dat laatste kunnen jonge mensen zich zorgen maken. Houden we het straks uit met z'n tweeën?
Is liei nodig je op problemen voor te bereiden, of moet je meer denken in de tram van 'geen zorgen voor de dag van morgen? ' Als je een goede basis hebt gelegd, in de zin van elkaar trouw beloven, dan kan je huwelijk heel wat stootjes hebben. Bovendien, als je in afhankelijkheid van de Heere zo'n stap doet. dan mag je ook weten dat Hij je niet verlaat nadat je je ja-woord gegeven hebt. De kerkdienst op een bruiloft is daarom ook heel wezenlijk. Daarin vraag je om Gods zegen over je huwelijk. Overigens, als je het hebt over het oplossen van konflikten, dan wil ik er nog op wijzen dat de verkcringstijd ook op dat punt een belangrijke oefenperiode is. Je moet daarom niet trouwen als je niet voldoende geoefend bent. als je niet voldoende op elkaar ingespeeld bent. .Als mensen geen konflikten kunnen oplossen, geen moeilijke zaken aan kunnen snijden of daar geen oplossingen voor kunnen bedenken, dan moeten ze niet trouwen.
Niet zwijgen
Is het bij jezelf na le gaan of je daartoe in staat bent?
Ja. Iedereen wéét of hij zwijgt over heel belangrijke zaken. Of er zaken niet aan de orde gesteld worden. Wij sluiten daar liever onze ogen voor. Het is immers heel vervelend om jezelf op dat punt te onderzoeken. Maar het is wel erg belangrijk. Veel huwelijken gaan op een bepaald moment problemen opleveren als een van de twee het te zwaar vindt dat er zo eindeloos gezwegen wordt.
Tijdens de verkeringsperiode, vooral wanneer je een 'weekend'-verkering hebt. heb je in principe de gelegenheid om eventuele problemen in de rest van de week kwijt te raken. Maar ik vind het wezenlijk dal je ook dan alles bespreekt, dingen die je dwars zillen. ergernissen of besluiten waar je het niet mee eens bent. Door zwijgen is nog nooit een probleem opgelost.
Wanneer begint de voorbereiding op het huwelijk'?
Ik denk dat je clirekt. op de eerste dag van je verkering, al begint met het leggen van een basis voor een eventueel later huwelijk. Het is van belang dat er in het eerste kontakt al min of meer over wezenlijke dingen
gepraat wordt. Bijvoorbeeld over zaken als godsdienstige beleving, het leven met de Heeve. de kerkgang enzovoort. Je kunt dit wel uitstellen en denken dat het vanzelf wel aan de orde komt. maar waarom zou je dat doen? Het zijn toch de meest belangrijke dingen in je verkering en in het huwelijk straks. Beginnen aan een verkering is beginnen aan een diepe, intense relatie, waar de Heere niet buiten mag blijven.
Ik kan me voorstellen dal het voor veel mensen erg moeilijk is daar direkt over re beginnen? Dat kun je dan toch legen elkaar zeggen. Je moet niet zwijgen als je er tegen opziet
om ergens over le pralen. Snij dat dan maar aan. Bovendien is het zo dat hei praten over dit soort zaken een verkering beproeft, in de zin van: kunnen wij eigenlijk wel verder gaan. Aan de andere kant verdiept het heel snel de relatie.
Het huwelijk niet het enige levensdoel
Er is echter ook nog een andere kant. als we het hebben over het 'wanneer' van de h u we 1 ij ks v oorbe rei d i ng. Ik vind ook datje niet te vroeg moet beginnen met de voorbereiding op jc huwelijk. Je hoort wel eens dat meisjes van 13 en 14 jaar al bezig zijn met hun uitzet. Ik kan dat op zich wel begri jpen. Maar het huwelijk is natuurlijk niet het enige doel waar je voor leeft. Als je alleen maar gericht bent op het krijgen van verkering en op trouwen, dan is het risiko groot dat je je eigen ontwikkeling en ontplooiing helemaal laat zitten. Dat je niet woekert met dc talenten die de Heere je gaf.
Wij hebben allemaal als persoon een taak en een opdracht ten opzichte van de samenleving waarin we leven. Zeker als christenen. Naar mijn inschatting wordt het steeds belangrijker dal mensen uil onze gezindte een goede opleiding hebben, goed weten waarom ze bepaalde waarden en normen hebben en zelfstandig in deze maatschappij kunnen funktioneren. Er komt namelijk een steeds grotere kloof tussen mensen die leven vanuit de Bijbel en de samenleving om hen heen waarin God nauwelijks bekend is. Niet alleen een kloof, er ontstaan ook steeds meer tegenstellingen. In dat licht is het dan ook belangrijk dat we niet alleen in staat zijn te trouwen, maar dat we ook ons zelfstandig kunnen verantwoorden naar anderen. Trouwens, als je wilt kunnen voldoen aan de beschrijving van de deugdzame huisvrouw uit Spreuken 31. is een opleiding niet onbelangrijk. Dat vergelen wij wel eens. Een praktische beroepsopleiding is dan van veel waarde.
Ik zeg niet dat iedereen moet gaan studeren, maar je moet je wel afvragen: is de koers die ik kies een koers die waardevol is. voor mezelf maar vooral ten opzichte van de Heere en de opdracht die de Heere ons geeft. Het gaat erom of je in de wegen van de Heere gaat. En dan kan de Heere hele verschillende bedoelingen hebben met mensen. De apostel Paulus schrijft daar ook over cn stelt dan dat het ook heel goed kan zijn om niet te trouwen. Bijvoorbeeld omdat je dan meer kunt betekenen in het Koninkrijk van God.
Wat wil de Heere?
Hoe kunnen we er nu achterkomen wal de weg van de Heere is? We kunnen ons vaak afvragen: is deze verkering nu mijn weg of wil de Heere dat ik alleen blijf'
Wij mensen hopen nog wel eens dat we een heel duidelijk bericht uit de hemel krijgen wanneer we met deze vragen worstelen. Het kan zo zijn, als we dal biddend aan de Heere voorleggen, dat Hij door Zijn Woord, bijvoorbeeld tijdens een preek, tol ons zegt: dat is de weg. Maar dat gaat niet altijd zo. Vaak is het zo. dat wij uit de gang van ons leven op moeten maken: zó wil de Heere het blijkbaar. Toegespitst op het wel of niet trouwen, kun je dan zeggen: Als dc Hccrc geen man of vrouw geeft, dan is het blijkbaar niet Zijn bedoeling dat je trouwt. Dat wil niet zeggen datje hierin niet aktief mag zijn. maar het kan zijn dat je aktiviteiten niet leiden tot een relatie. Het is dan een zegen als je daar vrede mee mag hebben. Ik bedoel het niet als dooddoener als ik dit zo eenvoudigweg zeg. Het kan een kruis zijn als je geen man of vrouw uit de hand van de Heere krijgt. Maar je moet je ervoor wachten om je leven daartoe te verengen. Als je op dit punt een kruis krijgt, dan is het je opdracht om dit op te nemen, achter de Heere aan te
lopen en intussen goed op te letten hoe Elij je leven leidt. Dat geelt een afhankelijk vn gezegend K-ven. (Kerigens geldt dit voor alle knn-.cn die dc Heere oplegt en ook als 11 • j : c wel zegenl met een m.m ol v rouw
Praktische zaken
Hoe kun je je voorbereiden huwelijk? op het
Om deze vraag te beantwoorden is het goed eerst te bekijken waarom het huwelijk is ingesteld. Dus wat is het doel van het huwelijk?
In het huwelijksformulier lees je drie redenen. Als eerste wordt genoemd: ..Opdat de één de ander trouw zou helpen en bijstaan in alle dingen die tot het tijdelijke en eeuwige leven behoren".
Tweede reden is: „Opdat zij hun kinderen (die ze krijgen zullen), in dc waarachtige kennis en vreze Gods. Hem tot eer en lot hun zaligheid opvoeden". Het derde motief is: ..Opdat een iegelijk alle onkuisheid en boze lusten vermijdende, met goed en geruste consciëntie moge leven".
De eerste vraag is dus. hoe kun jc jc praktisch voorbereiden op het trouw bijstaan en helpen van de ander, dus op een goede relatie. Jc kunt denken aan: tijd voor elkaar hebben, respekt en waardering tonen, elkaar door dik en dun bijstaan, er aan wennen problemen te bespreken en steeds meer van jezelf bloot te geven. Het is ook belangrijk dat je leert tonen dat je van iemand houdt.
Kun je je duur aktief inzetten.' voor
Jazeker. Je kunt misschien nog niet alle konkrete zaken overzien, omdat het nog niet aan de orde i.s. Maar als je in de verkeringstijd geen belangstelling voor elkaar hebt. komt dat later ook niet.
Er zijn ook nog lal van praktische zaken die spelen. Je moet zorgen dat je een inkomen hebt en datje woonruimte hebt. Je moet bespreken hoe je het huis inricht en hoe je het huishouden runt. Je moet ook een goede verhouding met wederzijdse ouders opbouwen. Dat kan betekenen dat je ook problemen met hen moet oplossen.
De tweede reden uit het huwelijksformulier, de opvoeding van de kinderen, vraagt dat je gelijke normen en waarden hebt. Dat je van elkaar weet wat je wel en niet zou toelaten in je gezin, hoe je jc kinderen op zou voeden. Je moet het daarover eens zijn. Jc moet zo het huwelijk in dat je alles samen kunt doen.
Kinderen krijgen niet vanzelfsprekend
Wat ik ook belangrijk vind om hier te noemen, is dat stellen er op berekend moeien zijn dat niet iedereen kinderen krijgt. Je moet je afvragen: houden wij hel ook uit wanneer het anders gaat dan wij denken. Daar moet je over nadenken en praten. Wanneer je cr als vanzelfsprekend vanuit gaat dat je kinderen krijgt, kan het erg zwaar worden als dat later niet gebeurt.
Een ander aspekt dal bij het krijgen van kinderen genoemd wordt. is. dat je je kinderen moet opvoeden in 'de waarachtige kennis en vreze Gods". Dat is iets datje ook voor je huwelijk goed op je moet laten inwerken. Dat veronderstelt namelijk dal er inderdaad waarachtige kennis en vreze Gods is. Ik denk dat dat een zaak is die je zeker met elkaar moet bespreken, ook als je moet zeggen dat je die vreze Gods mist.
Seksuele relatie
De derde reden voor het huwelijk brengt ons bij de seksuele relatie. Nu. het werken aan een goede seksuele relatie binnen je huwelijk, begint ervóór. Daarbij is er een duidelijke en heldere grens: de gemeenschap. Die mag volgens de Heere pas plaatsvinden als jc getrouwd bent. als je relatie formeel tot een huwelijk gevormd i.s. In onze kuituur
gebeurt dat op bet stadhuis. Maar daarvóór leg je de basis. Dat betekent dat je intiem moet durven te zijn. Datje eraan went om elkaar aan te raken. Als je tijdens je verkering alleen eikaars hand vasthoudt, uren wandelt en praat met elkaar, dan zal het niet meevallen na je trouwdag de volledige lichamelijke eenwording te beleven. Dat lijkt extreem, maar hel komt voor.
Lichamelijkheid is iets dat etzeker bijhoort. Je moet daar dan ook voor je huwelijk al mee beginnen. En dan merk je dal cr voor de gemeenschap zo ontzettend veel anders zit. zoveel intimiteiten, dat iedereen daar wel genoeg aan kan hebben.
Is dal iels (lal ook ter sprake moel komen in de verkeringstijd: '
Ja. dat moet zeker. Je moet in ieder geval duidelijk stellen wal je grenzen zijn. Daarnaast moet je elkaar vertellen wat je graag wilt. wat je lijn vindt. Als je respekt voor elkaar hebt. vraagje ook wat de ander fijn vindt. Als je dat niet doet. is het gevaar aanwezig dat een van beide dingen laat gebeuren die hij of zij eigenlijk niet wil. Dat kan absoluut niet in een relatie. Als je echt niet aandurft te zeggen, dat jc bepaalde dingen niet wilt. dan moet jc jezelf loch eens nakijken. Ben ik bang dat de ander boos wordt? Dat hij mij laat zitten? Als jc dat onbesproken laat. leg je als het ware een tijdbom onder je relatie.
Het niet eens worden
Als je nu tijdens je verkeringstijd merkt dat er verschil van mening bestaal over een aantal zaken, kun je die dan laten bestaan, of moetje ernaar streven dal je samen over alles gelijk denkt?
Ik zeg niet snel dat bepaalde verschillen wel kunnen blijven bestaan. Over wezenlijke zaken als kerkgang, allerlei godsdienstige punten en opvoeding van kinderen mag er geen verschil van mening bestaan, vind ik. Je moet het daarover eens worden. Natuurlijk kun je wel verschillen hebben over hobby's. Als je hel van dc ander maar kunt aanvaarden cn respekleren.
Maar als het gaat over praktisch leven, over de manier van leven.
moei je hel dan altijd helemaal eens zijn met elkaar?
Je hoeft daar niet altijd gelijk over le gaan denken. Dal hangt af van de zaken waarover het gaat. Maar je moet wel tot een eensgezind besluit komen, waarbij misschien beiden wal moet inleveren. Dal kan betekenen dal je dingen laai waar je zelf niet zoveel moeite mee hebt. maar de ander wel.
U zegt niet, als je merkt dat er grote verschillen zijn. kun je beter direkt stoppen?
Nee. dat zeg ik niet... Het is wel zo dat je daarover heel goed moet spreken met elkaar cn jc moet het eens zijn over de koers die je daarin kiest en dat voor alles tegenover de Heere kunnen verantwoorden. Dat geldt heel duidelijk voor de keuze van de kerk. wanneer je uit verschillende kerken komt. Ik ken enkele echtparen die de gescheiden kerkgang redelijk 'overleven', om het zo maar tc zeggen, maar hel is eigenlijk een ramp. Je kunt niets van hetgeen je hoort, delen. En als je kinderen krijgt, worden diekinderen toch verdeeld. Daarover moet jc pralen. Met hel doel tol ccn oplossing te komen. Lukl dat niet. dan moet je jc ernstig afvragen: waarom niet. Dit kan tot de konklusic leiden, dat je een verkering beter kunt uitmaken.
Het huwelijk is vandaag door de vele andere relatievormen veel minder vanzelfsprekend dan vroeger. Maakt dat de voorbereiding op het huwelijk moeilijker?
Ik denk van niet. Het maakt de voorbereiding wel bewuster. Als jc er vandaag voor kiest om te trouwen en niet met elkaar naar bed te gaan voor je huwelijk dan is dat voor de mensen om je heen verre van vanzelfsprekend. Dat dwingt je na te denken over het waarom. Waarom trouw ik eigenlijk? Waarom heb ik met mijn vriend of vriendin geen gemeenschap? Wat dat betreft stappen veel mensen in deze tijd bewuster in het huwelijk dan vijftig jaar geleden. En dat is denk ik alleen maar goed. In deze wereld is het besef van trouw-zijn vaak ver te zoeken. Maar ik hoop dat toch veel jonge mensen hel huwelijk aangaan met deze bijbelse notie in het hoofd en hart. Het huwelijk is door God Zelf ingesteld en door Christus te Kana geëerd door Zijn aanwezigheid. Maar het is ook ccn beeld van de verhouding zoals die tussen Christus en Zijn gemeente bestaat. Als er één verhouding is waarin trouw en liefde centraal slaan, dan is het wel dit huwelijk. Het aardse huwelijk is daar een weerspiegeling van. Dan is het toch ook duidelijk dat een goede voorbereiding op je huwelijk voor een christen vanzelfsprekend is? !
Alberdien Polinder-Segers
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 februari 1993
Daniel | 32 Pagina's