Een nieuw begin

Met het hoofd in zijn fors ti i tgegroei d e j o nge n s h a n d e n zit Wim Pilkes gebogen over zijn opengeslagen boek. zonder ook maar iets van de Franse les te zien. Zijn rondgebogen rug en opgetrokken schouders tonen verzet. De anders open blauwe ogen staan hard en zijn donkere blik wijst ieder af. die hem door nieuwsgierig medelijden tracht te benaderen. Zelfs Neeltje. de trouwe dienstbode, die door extra lekkere hapjes zijn kamerarrest wil verzachten. ..Stakker", zegt ze vol medelijden. „M'n arme jongen."

Maar Wim zwijgt en met een korte hoofdknik bedankt hij haar voor haar goedbedoelde zorg.

Zo zit hij nu al een week lang. dag aan dag. en hij gaat van school direkt naar zijn kamertje, waarheen zij hem stuurde na die vreselijke avond, toen vader hem het heerlijke nieuws - zoals vader het noemde - verteld had en hij. Wim. in wanhoop van zijn gekrenkte liefde uitriep: ..O. ik haat u. ik haat dat menv' I n vader zijn eigen vader, had hem daarop m gezu hi geslagen...

Terwijl hij dil alles voor de zoveelste keer overdenkt, hooit hij beneden de voordeui dichtslaan Vader nu al ihuis' Maai - meteen weel hij het - het is de laatste avond: morgen, op nieuwjaarsdag. komt ze om hem en zijn zusje Petra te zien. De vreemde vrouw, die zij moeder zullen moeten noemen. En heftiger dan ooit verzekert hij het zichzelf: ik doe het niet. ik doe hel nooit! Nee. nooit noem ik haar moeder! Zijn verzet is hard. Zijn grote liefde, waarmee hij menig jongenspretje, met de blijde gedachte 'het is voor vader' had opgeofferd, is diep gekrenkt. Het gaat om zijn eigen gestorven moeder. De liefde, de toegewijde liefde waarmee hij de nagedachlenis van zijn eigen moeder eerde, had vader wreed geschonden. Vader, ach. die dacht niet meer aan moeder, dat stond bij hem vast. Hoe had vader, die anders meestal stroef en ernstig was. zo vrolijk kunnen zijn? En weer klinkt het zo gehate, heerlijke nieuws hem scherp in de oren: ..Wim. jongen, jij en je zusje krijgen een nieuwe moeder". Petra was blij geweest, maar zc is nog zo jong. wat zal ze er van begrijpen? Maar hoog laaide het op tegen zijn vader. Vader en hij. die toch samen het grote verdriet en dc eenzaamheid na het heengaan van moeder hadden gedragen. Hoe dikwijls had vader met hem gebeden om Gods hulp en zegen: ook voor Petra, die nog niet besefte wat ze verloren had. Was vaders bidden dan niet echt geweest?

Hij schrikt van deze gedachte en hij weet het: dit mag hij niet aanraken. Maar hoe kan vader dil doen? Deze vreemde vrouw zal als een moeder moeten wonen in dil huis van hun moeder. De vrouw zal al dat mooie van moeder en vader. Petra en hemzelf als haar eigendom beschouwen. Dat had die vrouw ook gedaan, die eerst na moeders heengaan voor hen gezord had. Maar daardoor waren zij haar eigendom nog niet geworden. Een vreemde vrouw moei iedere vrouw voor hem blijven. Ja zeker, dat is zijn strijd geworden, sinds de jongens op school hem toefluisterden, dal die hulp wel gauw de nieuwe vrouw van zijn vader zou worden. Zo ging het immers altijd? Met hardheid, die soms aan wreedheid grensde, had hij zich legen die vrouw verzet. Alle trouwe zorgen ten spijt. Het was bij hem niet uit te wissen, dat hij door deze houding alleen kon behouden wal hem lief was. En dc hulp was gegaan!

..Hei is alleen om Wims moeilijke karakter", had tegen vader gezegd. ze

Vader had het nog eens met een jongere hulp geprobeerd. Die zou de jongen beter begrijpen, dacht hij. Maar toen ook dat niet lukte, was vader er. na herhaaldelijk aandringen van Wim. loc overgegaan hel alleen met Neeltje tc proberen.

Wim hield veel van Neeltje. en /ij kende hem vanaf de lijd. dal hij in de wieg gelegd werd. Pas toen scheen het Wim goed te zijn: vader.

Petra en hij. met z'n drietjes en Neeltje. die ook zoveel van moeder gehouden had. En hij gaf zich met al dc liefde van zijn jonge hart. Met grote toewijding zorgde hij voor zijn zusje. Hij hielp haar trouw met haar huiswerk, dat voor het speelgrage meisje een strafwas, ook al moest hij daardoor zelf tol laat in de avond werken, 's Avonds zat hij rustig bij zijn vader in de huiskamer. Vader voor zijn bureau en hij voor de tafel, beiden ijverig aan het werk. Steeds meer gaf hij zich. Hij begreep niet, dat juist zijn opofferende liefde, die andere jongens van zijn leeftijd niet kenden, vaders zorg was. Vader zag hem als zijn zoon en niet als degene, die ook maar enigszins dc plaats van moeder zou kunnen of moeten vervullen.... En nu was het oudejaarsavond.... Straks zouden zc naar dc kerk gaan.

Kon hij maar thuisblijven. Beneden zit vader. Dezelfde rimpel, die Wims wenkbrauwen samentrekt, tekent zich - met nog diepere voren - op zijn voorhoofd. Iedere dag heeft hij gehoopt op een kleine toenadering van Wim. maar nu die ook vanavond niet komt. weet hij. dat als hij zelf niet ingrijpt. Wim zal volhouden. Het onverzettelijke. harde in Wim. kent hij. Achterafweet hij ook. dat dit de strijd van de jongen is geweest tegen de beide hulpen, die geweest zijn. En zijn boosheid slijgl! Maar dan is het hem vanavond wel in het bijzonder, of hij weer hoort die stem van Riet:

..Willem, jongen, zul je goed voor onze Wim zorgen? " Hij denkt terug aan dat wonderlijke gesprek, dat hij eens met haar had. Dc woorden klinken als hardop in de kamer door: ..Achter een onbegrijpelijke hardheid verbergen jullie een groot liefhebben. Beiden geven jullie je geheel aan dat. wat je liefhebt, maar jullie eisen daardoor ook alles voor jezelf. Het is zwaar voor jullie, los te laten wal je liefhebt. omdat jullie jezelf helemaal één maakt met hen. die jullie liefde bezitten". Wat was dat waar. Wat was zijn eigen strijd groot geweest om Riet los te laten. Om te aanvaarden, dat dit Gods weg was en daarom de enig goede. Zo stond Wim naast hem in de strijd en hij kon de jongen niet genoeg helpen. Wim. die zich zo gaf aan hem en zijn zusje. En nu dit. dit verzet tegen haar. die hij gevraagd had in deze nood bij te staan.... Zijn vreugde was. toen hij Agaat leerde kennen, toch niet allereerst om zichzelf geweest. Het tekort in de opvoeding van zijn kinderen werd hem in de laatste tijd steeds duidelijker. Petra werd brutaal en egoïstisch. Wim had toch zoveel leiding en steun nodig. Hij noch Neeltje kunnen hem daar genoeg in benaderen. Hoe ouwelijk werd zijn doen en welke vragen zullen er in dat jonge hoofd en hart rondwoelen? Alleen ccn moeder zou hier kunnen helpen. En de vrouw, die werkelijk een moeder ook voor Wim zou kunnen zijn. wist hij in Agaat.

Deze gedachte geeft hem steun. Daarom roep hij Wim. Even later staat de jongen voor hem. Een grote liefde voor de jongen welt in hem op.... het kind van hem en Riet. Kijk hem daar nu eens staan in zijn veel te korte shirt. Geen van zijn klasgenoten zal hel meer willen dragen. Bijna smekend steekt hij de hand naar Wim uil: ..Werkeli jk, m'n jongen, jij hebt haar ook nodig". Het klinki als een kreet.

Maar Wim. die zijn blik van vader naar hel bureau richt, waar altijd het portret van moeder staat, ziet opeens dat die plaats leeg is. Weg. het portret van moeder, wég! Voor haar natuurlijk. Hitst het door hem heen. En feller dan de vorige week schrééuwt hij zijn vader toe: ..Ik heb haar niet nodig, ik wil ze niet!" Dan stormt hij terug naar z'n kamertje, waar hij in snikken losbarst.... Als hij een uur later de voordeur hoort dichtslaan, weet hij. ze zijn naar de kerk.

Het is een bevrijding, dat ze hem hier laten zitten. Hij sluipt naar beneden en kijkt lang naar de lege plek op vaders bureau.... dan buigt hij zijn knieën en bidt om kracht en hulp van God om standvastig tc mogen blijven... in zijn verzet! Hij weet niet wat hij doet.

Dc zon straalt over de stad. Nieuwjaarsdag! Het is middag en Wim staat met zijn zusje in de huiskamer voor het raam. Petra in haar blauwe jurk met een

feestelijke, witte strik in haar blonde krullen. Wim in zijn te korte shirt van gisteren. Vanmorgen, voordat vader wegging, had hij kort maar streng Wim bevolen te zorgen, dat hij vanmiddag beneden was en zich had te gedragen als "n beschaafde jongen. En Wim gehoorzaamde. Petra is blij. dat haar grote broer weer bij haar is. Maar Wim is zichtbaar ontroerd als ze. onder de indruk van het komende, aan Wim vraagt: ..Zou ze wel lief zijn. Wim? "

..Natuurlijk, zusje", antwoordt hij vlug. Hij wil dit kleine kind niet beïnvloeden. Neeltje. die juist de kamer binnenkomt om voor de zoveelste maal het stof af te nemen, knikt hem op dit antwoord vriendelijk toe.

...Ie hebt allang afgestoft en mijn haar is nu wel goed", zegt Petra snibbig, en trekt haar hoofd terug als Neeltje opnieuw haar krullen borstelt. „Ja maar kind. ik ben ook zo zenuwachtig", zegt Neeltje. ..het is geen kleinigheid, een nieuwe mevrouw".

De claxon van een auto doet Neeltje naar de keuken vluchten en beneemt haar laatste scherpe uitval. Dan komt ze binnen, gevolgd door vader. De vrouw door niemand verwelkomd en die toch haar liefde wil geven aan deze moederloze kinderen.

„Kom Petra, geef eens een hand", zegt vader. Petra houdt krampachtig de hand van Wim vast en komt geen stap nader.

Zc lijkt niet op moeder, is het eerste dat Wim denkt, als een lange donkere gestalte op hem afkomt. En zelf beleefd groetend, duwt hij Petra zachtjes voor zich uit. Agaat doet vriendelijk, zonder overdreven liefdeblijken, cn ze prijst Petra's krullen. „Ja. 1 net als m'n " Moeder, wil Petra zeggen, maar ze weet niet of dit wel kan. „Vader heeft mij al verleid, dat jij zoveel op je moeder lijkt."

Wim weet niet wat hij hoort, maar zichzelf beheersend, merkt hij. dat niemand zijn kant uitkijkt. Dan wordt Neeltje binnengeroepen en deze krijgt als huisgenote ook haar deel in de begroeting. Onder het eten is het weer stil. Het stempel, dat Wim op dit samenzijn zet. drukt ieder. En toch. vader kan niet boos worden. Wims blik is raadselachtig, en er is een matheid over zijn wezen duidelijk geworden. Na het eten vraag Wim of hij naar boven mag gaan. Vader stemt dadelijk toe. Boven valt Wim gekleed op zijn bed.... dromend staart hij naar het plafond.... Vader heeft mij al verteld dat jij zoveel op je moeder lijkt, dat zei ze in aller bijzijn. Dus vader had haar van zijn moeder verteld. Zou dat kunnen? Zonder het te weten, had Agaat de gevoeligste snaar van Wims hart geraakt. Hoe anders was hel eigenlijk dan hij het zijn vrienden had horen voorspellen....

Dan hoort hij dat Neeltje Petra naar bed brengt. „Daag. daag", roept het vriendelijke stemmetje boven aan de trap. en van beneden hoort hij die innemende stem antwoorden: „Ga maar fijn slapen, daag".

Zo blijft Wim liggen in de duisternis, die zijn kamertje heeft ingenomen...

In de huiskamer zitten twee mensen in een ernstig gesprek over Wim.

„Maar hij is zo moeilijk", is het eind van vaders betoog, als Agaat gezegd heeft, even met hem te willen praten. gaan

„Dat geloof ik zeker", antwoordt ze. „maar hij hééft het ook moeilijk". Met deze gedachte vervuld, komt ze even later behoedzaam het kamertje binnen. Wim ligt nog gekleed te bed en beschaamd wil hij vlug opstaan.

Maar met een enkel handgebaar wijst ze hem dat hij moet blijven liggen. Ze gaat rustig bij hem zitten. „Wim. ik wil zo graag aan je vertellen, dat ik je zo goed begrijp."

Verwonderd slaat Wim even de blik naar haar op. maar slaat hem direkt weer naar beneden, alsof hij schrikt voor haar grote genegenheid, die hem uil haar ogen tegemoet straalt.

„Ja", knikt ze hem toe. En als ze merkt dat hij haar niel afwijst, gaal ze verder. „Op een klein dorp in het hoge noorden woont een oude dame. Die oude dame heb ik lief met heel mijn hart. En toch heb ik eens legen haar gezegd, dat ik haar haatte cn dal ik haar mijn leven lang zou blijven haten. Ik was toen nog een jong meisje, een jaar jonger dan jij nu. Ik had ook mijn moeder verloren. Toen kwam die vrouw en wilde haar liefde geven aan mijn vader en mij. Wim. door haar grole zorg en liefde ben

ik die ik nu ben. Ze heeft mij weer bidden geleerd, want ik bad niet meer. Ik was boos op God. omdat Hij mijn moeder afgenomen had. Wim. zoals zij een moeder voor mij geweest is. zo wil ik een moeder zijn voor jou en je zusje. F.en eigen moeder kan ik nooit worden en die plaats zal ik nooit proberen in te nemen. Die behoor! aan haar", fluistert zc met bewogen stem. Ze neemt de foto van de tafel, waarop Wims moeder is afgebeeld. ..Die kan ik nooit wegleggen", schokt Wims stem. die hij vergeefs tracht te beheersen. ..Dat mag niet. Wim". ..En vader dan? ", huilt Wim. zich nu helemaal overgevend aan zijn verdriet. „En vader dan? "

Agaat begrijpt ineens wat de laatste tijd vader cn zoon het meest van elkaar verwijderd heeft. De vader had. zonder te zeggen waarom, het portret weggenomen, cn dc jongen had alleen aan die éne mogelijkheid gedacht.

Dankbaar, dat ze dit nu wist. zegt ze: ..Je bedoelt, dat het portret van moeder niet meer op vaders bureau staat. Dacht je dan. dat vader en ik haar zouden kunnen missen? Nee Wim. dat behoudt de oude plaats. Maar mijn moeder wilde het graag zien cn daarom had vader het aan mij gegeven toen ik haar bezocht heb. Na het eten heeft vader het zelf weer op het bureau gezet en daar blijft het staan."

Wim schaamt zich opeens zijn tranen niet voor haar. Een ongekende rust. die hij zolang gemist heeft, daalt over zijn denken. Agaat ziet het en weet. dat ze hem nu alleen moet laten. Even buigt ze zich over hem heen en zegt: „Wim. zullen we voor elkaar bidden? Dan alleen kan het goed gaan."

Ja. knikt Wim. Een drukt ze zijn hand: ..Welterusten. Wim". ogenblik

„Welterusten, eh....". fluistert Wim. die niet weet hoe hij haar zal noemen.

Agaat doet net of zc het niet hoort cn zc kijkt naar hem. Zc zet de foto weer op tafel.... Moedertje, denk ze. jij moei de eerste in hun leven blijven, ze blijven jouw kinderen....

Twee jaar later. De zon staat nog laag aan de hemel, als een ratelende wekker dc stilte van dc morgen verbreekt. Wim zit voor zijn eindexamen. Hoeveel beter zal alles nu worden, had Neeltje die eerste avond gedacht. En hoeveel beter is het geworden. Agaat is een grote steun voor het hele gezin, maar niet liet minst voor Wim. Bij stukjes en beetjes is zijn verzet gebroken door haar onbaatzuchtige toewijding. Diepe sporen had die toewijding gezet in zijn jonge leven. ..Nee Wim. dat gaat te ver", heeft zc hem vermaand. ..het moet ons in ons leven in de eerste plaats gaan om God en niet om moeder. Haar mogen we niet vergeten, maar het meest nodig is voor ons. ccn nieuw hart. waarin dc Hccrc het middelpunt is."

En steeds dieper drongen deze woorden zijn jonge zielelevcn binnen. Hoe langer hoe meer begon hij van zijn nieuwe moeder te houden.... Hij begreep dat zij moeder haar plaats liet....

Half uit zijn vaste slaap gewekt door de wekker, hoort hij gestommel in de gang. Wat is dat? Is Neeltje al op? Heeft hij dan te lang geslapen? Of zou het.... zou nu gebeuren, wat hij vol vreugde mei de anderen tegemoet zag. maar dat hem toch met ccn vaag gevoel van vrees weerhield? Voor hij overeind is. klopt Neeltje op de deur en komt meteen binnen.

„Wim. wel gefeliciteerd, je hebt een zusje. Mevrouw heeft jouw wekker gehoord en vraagt of jc gauw even komt kijken."

Even later staat hij voor Agaats bed en ziet verlegen naar het wollige pakje, dat de verpleegster hem voorhoudt cn waaruit hij slechts een klein vuurrood gezichtje kan zien.

„Wim. mijn jongen", fluistert Agaat. „Zc is naar jouw moeder genoemd, ze heet Ria."

Even is het stil....

„Oh. moeder!" Het is het enige dat Wim antwoorden kan. en eerbiedig drukt hij ccn kus op haar voorhoofd. Dan vlucht hij de kamer uit.... Nu pas beseft hij het.... Ik heb een nieuwe moeder gekregen! Het verzet is vandaag voorgoed gebroken.

De vreemde verpleegster ziet hem hoofdschuddend na. Vreemd kunnen die jongens doen op die leeftijd. Wie rent nu zo pardoes de kamer weer uit?

„Wim. mijn fijne jongen, ik mocht ook jou winnen", denkt moeder. Een nieuw beain....

Bij uitgeverij Groen te Leiden verscheen voor de 26e keer hel bijbels dagboek 'Hart en huis'. Binnen de gereformeerde gezindte is 'Harl en huis' een bekend dagboek dat nogal eens als (kerst)geschenk wordt weggegeven. Hel dagboek voor 1993 is geïllustreerd met foto's van diverse kansels. De medewerkers aan dit bijbels dagboek zijn ds. D. J. Budding uit Elspeet. ds. A. van Heteren uit Werkendam, ds. Cï. S. A. de Knegl uit Barneveld en ds. D. Rietdijk uit Moerkapelle. Prijs ƒ 12.10.

Eveneens verscheen bij uitgeverij Groen te Leiden de 'Honigdroppels 1993' in blok en schild. Het schild is voorzien van een mooie kleurenillustratie van Reint de Jonge. Deze illustratie laat Daniël zien. knielend voor de open vensters. De gereformeerde scheurkalender teil al de 110e jaargang. Op de voorkant van elk scheurblaadje staat een meditatief stukje n.a.v. een bijbelgedeelte. Op de achterkant slaan verschillende verhalen/gebeurtenissen vanuit de kerkgeschiedenis of spreuken van iemand of gedichten/liederen c.d. Prijs ƒ 16.75.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen