Werken in 'Ontmoeting'

Wie heeft het initiatief genomen voor de stichting 'Ontmoeting' en wat beoogt deze?

Ria: Dominee Van der Meij las destijds in de krant over 'Het Anker' waar men probeerde de nood le lenigen van dak-en thuislozen. Dat greep hem erg aan. Hij heeft toen zelf een stukje in de krant geschreven over het feit dat in de Gereformeerde Gezindte wel oog was voor zending ver buiten de grenzen, maar dat er in onze steden ook zo ontzettend veel nood is. Cn toen is hij gaan zoeken naar mensen die samen met hem dc stichting 'Ontmoeting' wilden oprichten.

In de stichting participeren de reformatorische kerken, zoals de Hervormde kerk. de C h ri s te 1 i j ke G e re fo rm ee rde Kerk. dc Gereformeerde Gemeenten cn de Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Vanaf het begin is de onderlinge samenwerking heel goed geweest.

Zijn er nog meer van zulke opvanghuizen in Nederland? Cova: Vanuit de kerken is daar weinig over bekend, alleen de Pauluskerk hier in Rotterdam, en verder is er door dominee Boiten op de Oudezijdsc Voorburgwal in Amsterdam ook zoiets opgericht. Daar is dominee Van der Meij ook een paar keer gaan kijken. Buiten de kerk zijn ook voorzieningen, zoals 'Het Anker", maar daar is geen akkomodatie zoals hier (douches en dergelijke).

Ria: Het werk van de stichting is eigenlijk uniek, omdat het een reformatorische stichting voor thuislozen is. Heel lang heeft de Gereformeerde Gezindte zich bezig gehouden met hulp op allerlei gebied, maar niet op dat van thuislozen.

Wat voor mensen werken er bij 'Ontmoeting'?

Ria: Allereerst vaste medewerkers: een projektleider, een koördinator dagaktiviteiten (da is Cova's funktie). een begeleider hulpverlening/dagaktiviteiten, een maatschappelijk werkster (mijn funktie) en tenslotte een administratieve kracht. Verder zijn er twee stagiaires (van de MDGO van het Planciuskollege en een van de sociaaldienstverlenende opleiding in Rotterdam), die overal inzetbaar zijn. Dan is er nog een bestand van veeitig vrijwilligers, waarvan er twintig regelmatig hier een dagdeel meedraaien: de andere helfl is oproepkracht bij bijzondere gelegenheden zoals bijvoorbeeld met kerst.

Cova: Iedereen die interesse voor dit werk heeft, is welkom, alleen voor de dagaktiviteiten zou je meer kunnen eisen, kreatieve vaardigheid en dergelijke. Bij de dagaktiviteiten zouden we nog wel meer mensen kunnen gebruiken. Zo is cr momenteel iemand die Nederlandse les geeft, maar we

zoeken nog iemand die kan geven. naailes

Hebben de bezoekers aan zoiets? behoefte

Ria: Dal is heel verschillend. De mensen die de dagakliviteiten bijwonen, komen duidelijk omdat zc iets willen doen. Maar er zijn ook mensen die alleen komen voor een douche of een kopje koffie en de sociale kontakten. Tot op zekere hoogte hebben zc ook kontakt met elkaar, maar zc gaan niet echt als vrienden met elkaar om. We vragen wel eens naar dc kontakten met familie, maar dal is meestal minimaal. Cova: Zc komen vaak uit gebroken gezinnen, waarin de onderlinge band ontbrak.

Hoe ziet een dagindeling eruit?

Ria: De dagindeling bij de hulpverlening is als volgt: de hulpverlening is voor de bezoekers geopend op maandag en donderdag, en op dinsdag en vrijdag. Die dagen horen bij elkaar, en daar krijgen de mensen een pasje voor. Daar is voor gekozen, omdat wc ten eerste de mensen hier niet elke dag willen laten rondhangen, en ten tweede ook omdat we de groepen klein willen houden, zodat hel persoonlijk kontakt mogelijk blijft.

Er komen nog steeds nieuwe bezoekers cn die krijgen steeds nog een pasje. Maar je ziel wel. nu we ruim anderhalf jaar bezig zijn. dat degenen die van het begin afgekomen zijn. hun weg in de maatschappij toch weer gevonden hebben, of naar een andere stad zijn gegaan. Ze staan nog wel bij ons in het bestand, maar we zien ze gewoon niet meer.

Buiten die twee dagen kunnen de mensen hier niet terecht, tenzij er iets ernstigs is. dan kunnen ze altijd even langskomen. Maar als men daar misbruik van maakt, wordt dat niet gcaksepteerd.

Hoe ziet de hulpverlening er uit? Ria: Sommige mensen komen binnen en zeggen bijvoorbeeld: ..Ik stink, ik heb geen zin in praten, ik zwerf buiten rond. ik heb geen uitkering, maar ik wil wel graag een douche". Nou. dan krijgen ze handdoeken, scheermesjes en dergelijke. Dat is allemaal gratis. Alleen eten. dat moeten ze wel zelf betalen, bijvoorbeeld dertig cent per boterham. Als je alles gratis geeft, leer je hen geen verantwoordelijkheid om voor diensten te betalen. Ze kunnen ook hun was komen doen. Anderen komen bij het maatschappelijk werk om iets te regelen, over bijvoorbeeld een ziekenhuisopname of voor een uitkering, soms ook omdat ze verslaafd zijn en af willen kicken. Soms zitje een ochtend met iemand te praten, soms ben je na tien minuten al klaar. Sommigen zullen je nooit iets komen vragen, dan moet je zelf wel eens proberen om een gesprek te beginnen, bijvoorbeeld: ..Joh. wat zie je er slecht uit. kan ik iets voor je doen? " Als ik in gesprek ben met een bezoeker, zijn dc vrijwilligers ondertussen bij de anderen. Cova: De dagindeling bij de dagaktiviteiten is als volgt: om half tien komen we als team bij elkaar. We beginnen met bijbellezen en gebed, daarna houden we werkbespreking. Om tien uur mogen de bezoekers binnenkomen en krijgen ze een glas melk. De aktiviteiten per bezoeker variëren. Ze kunnen bijvoorbeeld met een begeleider boodschappen doen voor het middageten. Het is de bedoeling dat ze alles zelf doen: inkopen betalen, tas dragen. Het gaat erom dat ze de sociale vaardigheden weer leren. Om elf uur wordt er door degene die de boodschappen heeft gedaan koffie gezet, daarna wordt er eten gekookt (met handschoenen aan met hel oog op de hygiëne). De andere personen hebben dan allerlei bezigheden: handenarbeid. textielbewerking of Nederlandse les.

Om ccn uur wordt er gegeten. We beginnen altijd met gebed, we lezen aan tafel (soms laat ik dal een bezoeker doen) en danken daarna. De mensen welen de regels (die zijn afgesproken bij het intakegesprek) en zijn dan stil. Daarna ruimt degene die gekookt heeft op en wast de vaat. Om drie uur mag men weg. maar men mag ook nog bij de dagsluiting blijven. Daarin wordt de dag geëvalueerd. er wordt nog wal gedronken en er wordt afgesloten met dankgebed. De bezoekers mogen dus niet eerder vertrekken dan om drie uur "s middags, uitgezonderd dc

drugsverslaafden die methadon verstrek! krijgen. Die moeien tussendoor wel eens even weg, maar dat is vlakbij.

Zijn er kosten aan zo'n dag verbonden?

Nee. ailes is gratis. Alleen moeten ze voor de produkten clie ze gemaakt hebben en die ze mee willen nemen, wel iets betalen. Maar dat is meestal niet veel. Het is wel leuk 0111 te vertellen dat het geld voor de keukenuitzet (potten, pannen enzovoort) door leerlingen van het Planciuskollege bij elkaar is gebracht. Dc leerlingen zijn mccgeweest om alles te kopen, dat was een erg leuke aktic.

In hei oude Israël mochten geen bedelaars en daklozen zijn. Is hel niet een schande voor onze natie dat we zoveel daklozen hebben en in hoeverre ligt de schuld daarvan hij de maatschappij?

Ria: Dc schuld ligt meestal duidelijk bij de mensen zelf. hoewel het 'Heb uw naaste lief als uzelf bij ons voor deze doelgroep vaak wel minder leeft. Mensen die gokken, drinken en drugs gebruiken, zijn vaak door hun leefwijze aan lager wal geraakt. Natuurlijk is er ook vaak sprake geweest van ccn slechte jeugd of opvoeding in een kindertehuis. Maar dat is geen regel.

Als je vijf of tien jaar gezworven hebt, zijn de kansen om weer een normaal leven te gaan leiden erg klein. De mensen beheersen de meest gewone sociale vaardigheden dan niel meer. Als ik zie hoe ze bij mij aan het buro opbellen, hoe ze hun naam zeggen, dan kijken ze je aan met een blik: doe jij het maar.... En dat moeten ze zelfleren!

Heeft de Gereformeerde Gezindte niel lang ie weinig oog gehad voor deze problematiek?

We kunnen onze ogen voor de realiteit sluiten, ook omdat we denken dat dat in onze kringen niet voorkomt (en dat is te lang zo geweest). Maar toch: de kans dat kinderen die nu opgroeien binnen de Gereformeerde Gezindte ook in situaties terecht komen, waar ze misschien nooit aan gedacht hadden, is niet ondenkbaar. Hel feit dat je daar niet inzit of inkomt, wil niet zeggen dat je beter bent.

Maar het is heel moeilijk om tc vragen naar de schuldvraag, cn dat is ook wat ik met kliënten weieens bespreek, dan zeggen ze: ..Waarom gebeurt dit nou. hoe moet ik eruit komen. God bestaat toch niet". Dan probeer ik uit te leggen wat een oorzaak kan zijn van de ellende, van de gebrokenheid in de wereld.

Je kunt nooit zeggen dat het de schuld v an dc maatschappij is: het is de zonde waar ie niet omheen kunt. Dat wil niel zeggen dat je het daarmee afdoet, dan kun je in passiviteit vervallen. Het is juist de barmhartigheid waar je op kunl wijzen. Dal moe! leven - en niet alleen binnen een stichting, ook onder jongeren - dat je niet neerkijkt op je naaste die in zo'n situatie terecht is gekomen. Je houding ten opzichte van de naaste moet uil een stuk bewogenheid bestaan, niet uit arrogantie of afkeer!

Wordt de stichting gesubsidieerd? Cova: Nee. alles dat er binnenkomt is van giften uil de kerken en via de voorlichting. Ria: We proberen de gemeente Rotterdam tc laten zien dat we met onze kleinschaligheid en de veelzijdigheid van dc hulpverlening op alle terreinen uniek zijn.

Heeft dal er mee le maken dat de nachtopvang niet gerealiseerd kan worden.'

Ria: Het bestuur is zich aan het oriënteren en is met diverse mensen in gesprek over twee dingen: een tweede dienstencentrum of een woonprojekl. Afgezien van het geld dat dit kost is dat best een hele slap. Zoiets kan ook pas gerealiseerd worden als er enige ervaring is en we zouden dan meer werkers aan moeten stellen. Cova: Ik ervaar het wel als beperkend dal de mensen na half vier 's middags weer op straat staan. Soms bemiddelen we als mensen om onderdak vragen, zodat ze bij een andere instelling onderdak vinden. Ria: Vaak word! gedacht dal resocialisatie zonder nachtopvang moeilijk te realiseren is.

We hebben echter wel voorbeelden van mensen van wie je zegl: nou. die hebben we in de huisvesting kunnen plaatsen en waar ik verwonderd van ben dat hel zo goed gaat en waar we nog steeds kontakt mee hebben. Kijk. al zouden wij tegen iedereen kunnen zeggen: wc stoppen je 's nachts in een bed en overdag kom je bij ons. dan bestaat er toch de kans dat het

die persoon op een gegeven moment teveel wordt doordat er teveel aan hem getrokken wordt. Hn dan vlucht hij weg. Uiteraard hebben we als jonge instelling onze beperkingen. We hebben gemerkt dat resocialisatie een moeilijk proces is waar heel veel aan vast zit. Maar toch hebben we. zoals ik al zei. enkele voorbeelden waaruit duidelijk blijkt dat resocialisatie toch mogelijk is.

Hebben jullie nu al een bepaalde band mei de bezoekers die regelmatig komen?

Cova: Ja. zeer zeker. Er zijn daklozen die regelmatig komen en die we heel goed kennen. Je ziet wel vaak dat mensen vaak eerst met heel praktische vragen komen. Na verloop van tijd ontstaat een vertrouwensband. Als die band er is, komen dc bezoekers met wezenlijke vragen. Ze durven meer van zichzelf te tonen.

Wordt er dan wel aan het verwachtingspatroon van de achterban voldaan?

Ria: Ik ben blij dat je dat vraagt. Er wordt vaak gevraagd naar de resultaten en de suksessen die we boeken. Het gaat echter niet om resultaten, dat moet steeds benadrukt worden. Is het jc er om te doen dat zc allemaal in ccn huisje kunnen wonen en hun boodschappen bij Alberl Heijn kunnen doen? Het gaat om het plafond van de mensen zelf. van dit is hun kunnen cn daarmee moeten wij ook tevreden kunnen zijn.

Hiermee komen vee tot een belangrijke vraag: is de prioriteit niet da! de mensen ook bekend worden gemaakt met her Evangelie?

Ria: Voor onszeiI en de stichting is het Evangelie de basis waar we uit werken, méér dan alle praktische kennis. Maar daarvoor is niet altijd plaats bij iemand die komt omdat hij honger heeft of stinkt. Anderzijds welen de meesten dat we ccn christelijke instelling zijn. wc bidden en lezen uil dc Bijbel, cn daar stellen zc wel eens \ ragen over. I ii wc hebben momenteel ook een vrijwilliger die bijbelse les geeft. Hel gebeurt wel dat een enkeling eens meegaat naar de kerk.

Hoe gaan jullie met om? verslaafden

Ria: Men mag hier absoluut niets gebruiken. Als ze toch spuiten, worden ze geschorst. En als er personen af willen kicken, verwijzen we ze naar 'De Hoop' in Dordrecht of elders, soms gaan we zelf mee voor een gesprek. Er komen hier heel veel verslaafden, het grootste deel zelfs (ook alkohol en gokverslaving).

Zijn jullie ook aktief in het werven van bezoekers, bij het Centraal Station of zo?

Ria: Zeker, en het is niet alleen het werven op zich. het is ook het kontakt houden. En eigenlijk komen er elke week wel mensen op ons af. niet dezelfde dag. maar wat later, met het foldertje dat ze gekregen hebben. Maar sommigen komen nooit, die gooien de folder gelijk weg.

En hoe is het met de illegalen? Moet iedereen zich legitimeren die binnenkomt?

Cova: Bij de Pauluskerk zijn ze gespecialiseerd in de opvang van illegalen, maar wijzelf hebben indertijd een standpunt ingenomen dat we in principe geen illegalen toelaten.

Ria: We vragen altijd naar het paspoort, en dan ligt dat bijvoorbeeld net op het arbeidsburo of op school of op het Consulaat. Daar doen we dan navraag naar of we nemen kontakt op met de Vreemdelingendienst. waar we dan

nogal eens horen: ..O die. die is al vijf keer het land uitgezet". .Dan moet zo'n persoon ook ; . : echt weg. Maar soms zijn er ' uitzonderingen, onze arts krijgt wel eens iemand binnen die erg ziek is. die wordt dan wel geholpen. De regel is echter: konsekwent weigeren. Dat moet wel. want anders worden we overspoeld door illegalen.

Volgens professor Van der Ploeg is er een samenhang tussen affektieve verwaarlozing en thuisloos worden. Herkennen jullie dat in de praktijk'.'

Die link kun je inderdaad leggen. Er is in de jeugd vaak weinig liefde ervaren. Maar al te vaak echter wordt de schuld ten onrechte alleen op de omstandigheden geschoven, op de mislukte relaties.

De oudere daklozen zouden vaker te maken hebben met psychiatrische problemen. Is da! zo?

Ook jongeren hebben daar mee te maken. Bij beiden is het soms gewoon een volledig doordraaien van het leven dat ze leiden, dan kunnen ze ontzettend verward en onsamenhangend zijn. Deze mensen hebben ook vaak veel angsten voor van alles en nog wat. wat versterkt kan worden door drugsgebruik. Wat ook heel erg kenmerkend is. is vluchtgedrag als afweermechanisme. Als er teveel aan je getrokken wordt, ga je naar een andere stad.

Dat vluchtgedrag funktioncert bij sommigen zo: ze gaan van Rotterdam naar Den Haag. van Den Haag naar Dordt. dan naar Eindhoven en weer verder, en dan zie je ze na een maand weer hier terug. Er zijn de zogenaamde passante huizen van het Leger des Heils. waar men niet langer dan vijf nachten mag logeren. Als je geen vast woonadres hebt. kun je geen uitkering krijgen. Nu worden die passante huizen vaak opgegeven als postadres. Wij kunnen alleen postadres zijn voor mensen die via het GAK een uitkering krijgen. Van die uitkering (ongeveer ƒ 1.100.per maand) betalen ze de overnachtingen (j'5 - per nacht) en de rest gaat meestal op aan drank, drugs of andere vormen van verslaving. Al met al kunnen de meeste dak-en thuislozen een afwijkend gedrag vertonen.

Wordt dit ook niet verergerd doordat ze nooit gekorrigeerd worden?

Cova: Dat is het inderdaad. Wij worden gekorrigeerd als dal nodig is. door mensen met wie we een relatie hebben. Bij hen ontbreekt dat vaak.

Is zo 'n levenspatroon dan nog wel te doorbreken?

Ria: We moeten er niel vanuit gaan wat wij kunnen bereiken. Het gaat erom wat wij moeten doen op grond van Gods Woord. Dat moet hel uitgangspunt van ons handelen zijn. Vanuit Gods Woord wordt van ons verwacht dat we hen die terugvallen weer mei barmhartigheid tegemoet treden. Wanneer mensen echt los willen komen van hun leefwijze dan moeten ze mijns inziens hogere waarden in het leven leren kennen.

Cova: Het is onbijbels om le zeggen dat God zo'n leven niet radikaal veranderen kan. Ik heb persoonlijk ervaren dat dit wel mogelijk is. Ik weet cn geloof dat jouw leven cn hun leven helemaal veranderd kan worden....

Willen jullie tenslotte nog iets kwijl aan de 'Daniël'-lezers?

Ria: Laten we niet vergeten dat ook van ons persoonlijk leven de vraag gesteld moet worden: is ons leven al radikaal veranderd door het werk van Gods Geest?

Cova: Als wij niet belijden dal de Heere Jezus Christus onze Koning is. dan is er volgens mij geen verschil tussen onze bezoekers en wijzelf!

Rogelio en Ria. Iieel hartelijk bedankt voor dit gesprek!

Krimpen aan den IJssel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen