„Niet schrappen, maar worstelen !”

Betrokkenheid

De SGP-polilicus moet betrokken zijn met wat er gebeurt in de samenleving. Wc mogen niet alleen betrokken zijn als het gaat om ethische zaken, maar moeten dat ook zijn als het gaat over de inrichting van de samenleving. In alle eerlijkheid moet je zeggen of je voor ccn zaak bent. of tegen een zaak. We hebben ook tc beoordelen of de overheid rechtvaardig handelt. Neem bijvoorbeeld de WAO-problematiek. Ir. Van der Vlies neemt het in deze zaak terecht op voor de mensen die van dc WAO afhankelijk zijn. In liefde hebben betrokken te zijn.

Hoe bent u precies bij de SGP betrokken geraakt?

Het was in de roerige jaren rond 'Onderling Kontakt". ik was geloof ik een jaar of 16 of 18, het is in ieder geval lang geleden, toen ik lid werd van de SGP-kicsvereniging in Gouda. De plaatselijke overheid heeft me altijd al geboeid, de gemeentelijke politiek staat het dichtst bij de burger. Heel lang, van 1968 tol 1982. ben ik sekretaris van dc kiesvereniging geweest. Dan ga je dus ook naar statenkringen en partijdagen, cn zo wordt die partij een deel van je leven. Omdat ik in Gouda ambtenaar was, mocht ik daar niet in de plaatselijke gemeenteraad, maar dat veranderde toen ik in Leiden ambtenaar werd. In 1980 ging dus het licht op groen voor mij. In 1982 ben ik in de raad van Gouda gekozen, en daar heb ik tot 1991 in gezeten. Zo heb ik de bestuurlijke problematiek ook van binnenuit leren kennen. F.en periode heb ik samen met een GPV-er in de raad gezeten, daarna samen met een SGP-cr cn nu heeft de kombinatie SGP/RPF/GPV drie zetels. Omdat jc als fraktie zo klein bent. moetje andere aspekten belichten dan de andere fraktics. je moet dan een beetje kreatief zijn en de zaak net even van een andere kant bekijken. Als kleine fraktic moet je wat je in de kwantiteit te kort komt in de kwaliteit kompenscren.

Was de samenwerking met GPV en RPF goed?

Over die samenwerking ben ik niet negatief. Jc moet sommige zaken kontraktuecl vastleggen, en elkaar dc vrijheid geven om eigen aksenten te leggen. Wc hebben maar incidenteel anders gestemd. Zonder die samenwerking zou de SGP maar een zetel hebben en de andere twee partijen geen zelel. De andere twee zetels zouden dan naar de PvdA en/of CDA gaan. denk ik. Toch vonden sommige mensen die samenwerking niet alles. Ik herinner me nog dat verkiezingsposters van diverse partijlogo's moesten worden voorzien. De één wilde wel alle drie dc partijen en de ander wilde maar één van de drie partijen op zijn poster.

De Bijbel in het openbare leven

De SGP heeft als een van haar uitgangspunten de zogenaamde theokratiegedaehte. Deze gedachte komt voort uit de Bijbel en vanuit artikel 36 NGB. Kunt u in het kon toelichten wat iw hieronder verslaan'.'

Eigenlijk is theokratie geen goed begrip, de vlag dekt dc lading niet. Dc SGP wil Gods geboden in het openbare leven gestalte geven, dat wilden ds. Kersten en ds. Zandt al, en dat willen we nu nog. Theokratie is een oudtestamentisch begrip. Onder theokratie zou ik veel liever willen verstaan dat Gods regering gaat over alle dingen. Als je dan zo graag een term wilt. noem het dan 'bibliokratie'. dus een samenleving die staat onder het gezag van Gods geboden. Natuurlijk regeert God ook nu nog! Dat is heel bemoedigend voor jc raadswerk. Soms lijkt de macht van satan zo sterk, maar dan weet je toch: 'God regeert'. Je moet het raadswerk niet doen in de zin van dat modieuze van 'Gods Koninkrijk oprichten'. Daar kan ik niks mee. wc kunnen dat Koninkrijk helemaal niet oprichten. De mensen die daar de mond vol van hebben, moeten maar eens vier jaar raadslid zijn. dan zijn zc wel genezen. Je kunt toch niet met al die theorie aankomen wanneer je konkrete plannen hebt te beoordelen?

Bibliokratie

Maar waar gaat het dan om bij 'hibliokratische politiek'?

Het gaat om de konkrete vertaling van het Evangelie dat eist om in Jezus Christus te geloven cn de naaste lief tc hebben. Dat Evangelie moet je in de praktische politiek konkreet vertalen in het beoordelen van voorstellen. Dan moeten wc gewoon zeggen wat we willen, en wat de bijbelse normen van ons vragen. Konkreet komt het bij hibliokratische politiek onder andere hier op neer dat wc erop moeten toezien dat de overheid rechtvaardig en eerlijk oordeelt in de belangenafweging, wal helaas niet altijd van de politiek van vandaag kan worden gezegd. Het mag bijvoorbeeld niet zo zijn dat een fraktie bij een bepaald voorstel een zeker standpunt inneemt met het doel ccn andere fraktie bij een ander voorstel daarmee over de streep tc kunnen trekken. Dit is geen eerlijke b el a nge n a fwcgi n g.

Is de demokraiie strijdig met die 'hibliokratische politiek".'

Dc Bijbel heeft geen duidelijk voorschrift over de staatsvorm. De Bijbel zegt dat de overheid gehoorzaamd moet worden, en dat we voor de overheid moeten bidden. In elk geval kunnen we wel zeggen dat de overheid, welke vorm zij ook heeft, staat

onder hel gezag van de grondwet. Daaraan ontleent zij ook haar gezag. Uileindelijk ontleent de overheid natuurlijk haar gezag aan God. Door de SGP wordt een verklaring voorafgaande aan de grondwet, waarin lol uitdrukking komt dat de overheid Gods dienares is. dan ook node gemist.

De reformatoren waren ook niet eenduidig over de staatsvorm. Zelf denk ik dat een hoog ontwikkeld volk - en ons volk is hoog ontwikkeld - nauwelijks om de demokratie heen kan. Een regering die door het volk is gekozen, is ook de beste garantie dat we in uitwendige zin een stil en gerust leven kunnen leiden, en als wc dat kunnen, is dat een vorm van algemene genade. Ook kan zo'n overheid door zo'n slil en gerust leven te bieden dienstbaar zijn aan de bijzondere genade. Denk maar aan wat er in Nederlang mogelijk is op het gebied van onderwijs cn kerk.

Er wordt weieens gezegd dat de demokratie de vorm is, terwijl Gods Woord de norm moet zijn. Het is mogelijk dat de vorm 'demokratie' zieh stelt onder de norm van Gods Woord, maar in een demokratie is altijd datgene waar. wat de helft plus één vindt. Het is dan niet automatisch meer zo dat datgene wat de meerderheid vindt ook overeenkomt met de norm van Gods Woord. Is dan niet de vorm. dus de demokratie. tegelijkertijd ook de norm?

Ja. dat is een spanningsveld.... ik heb daar niet echt een antwoord op.

Het komt natuurlijk omdat de huidige demokratie zich niel door Gods Woord wil laten gezeggen. Toch moeten wc de overheid wel gehoorzamen. Het is typerend dat bij ons ook nooit wordt opgeroepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid. tenzij de overheid in onze privcsfecr tc ver gaat. Daar uit zich toch een stuk akseptatie van de demokratische besluitvorming in.

Eed op de grondwet

Hoe kan een SGP-er eigenlijk de eed op de grondwet afleggen? Er staan in de grondwet toch ook zaken die met de Bijbel strijdig zijn?

Als je dat probleem niet wilt. dan moetje niet meedoen aan het demokratische bestel, maar dat vind ik geen oplossing. De demokratie biedt ons de mogelijkheid om te laten horen wat ons beweegt, je kunt in de politiek zelfs over zonde en genade spreken. Wij hebben een woord voor de wereld, en als we niet aan de politiek meedoen, dan trekken we ons terug in ons isolement, en ik wil me niet terugtrekken, maar worstelen voor Gods genadetroon.

In de Tweede Kamer speelt het probleem van de eed niet zo, daar ben je vrij om de grondwet te veranderen, als je de meerderheid achter je krijgt. In de gemeenteraad ligl i dat moeilijker. Soms moet je ondanks je eed op de grondwet zeggen dat je zaken niet met je geweien in overeenstemming kunt brengen. Als je maar laat merken dat je ermee worstelt, dan pakt niemand jc daarop. De eed op de grondwet is voornamelijk bedoeld tegen het revolutiebeginscl. maar de spanning helemaal oplossen lukt niel.

Artikel 36

In artikel 36 NGB komt de zin 'Om ie weren en uit te roeien, etc.' voor. Kun je dan zeggen dal de overheid mag heersen over de godsdienst van haar onderdanen?

Nee, het betekent niet dat de overheid heersl over de godsdienst van haar onderdanen. De overheid moet goddeloze uitingen in hel openbare leven tegengaan en het is de taak van de overheid om voor de geestelijke volksgezondheid te zorgen.

De overheid moet dan ook de zondagsrust bevorderen, maar kan natuurlijk niet zien of mensen op zondag 'Suske en Wiske' lezen of goede lektuur.

Zo is er ook verschil tussen gewetensvrijheid, wat de SGP voluit erkent, en godsdienstvrijheid. Bij het ene gaat het om het privélcvcn. en bij het andere gaat het om het openbare leven. Hieruit is het ook te begrijpen dat de SGP bijvoorbeeld tegen verplichte inenting, maar voor het sluiten van een moskee zal stemmen.

Het is natuurlijk vreselijk moeilijk om uit te maken wat je wel of watje niet toelaat. Alles kontroleren door middel van een politiestaat kan niet. en om nu uit te maken wat een goede en wat een slechte kerk is. is ook niet eenvoudig. Bovendien maken wij. als SGP-ers. nu gebruik van allerlei uitzonderingssituaties. denk aan de bijzondere scholen, en dan zouden we dat, als we in meerderheid zijn, anderen ontzeggen. Maar toch moeten we artikel 36 laten staan, ik zou zeggen niet schrappen, maar worstelen. En daar moeten anderen begrip voor hebben, als we de reikwijdte van Gods Woord in ogenschouw nemen, dan staat iedereen schuldig voor God. dus hef niet te snel de vinger naar de worstelende SGP-er. als hij een besluit neemt dat je niet helemaal kunt delen.

U heeft eens voor een vergunning voor een Rooms-Katholieke school gestemd. Hoe heeft u dat als 'bibliokratische SGP-er' kunnen doen?

Kijk. ook scholen moeten helpen bi j de opbouw van Christus' Kerk. en dat doen RK-scholcn niet. omdat ze Christus niet als enige Middelaar erkennen. Maar toch brengen RK-scholcn meer normen en waarden bij dan dc openbare scholen. Op de RK-scholen wordt Gods Naam nog genoemd, de Bi jbel gaat nog open en ze noemen daar de naam van Christus nog. Toen ik dit allemaal had overwogen en uitgezet tegen de grondwettelijke vrijheid van onderwijs, gaf dat mij geen vrijmoedigheid om tegen een RK-school te stemmen. Het zou anders liggen als het om een islamitische school ging. Trouwens, in onze kring zet men zich toch ook in voor Joodse scholen, terwijl daar de Naam van Christus helemaal niet wordt genoemd. Maar goed. ik heb de afweging zo gemaakt, andere SGP-ers maken die afweging anders, en dal mag.

Kompromis

Maar wat zijn voor tt nu de grenzen van het kompromis'?

Ik wil geen kompromis sluiten over misbruik van Gods Naam in het openbaar, ik wil dat Gods dag geheiligd wordt en dat de overheid rechtvaardig handelt, dus dat mensen niet verdwijnen onder het 'tapijt van de overheid'.

Wal vindt tt van de stelling: 'Theokratisch denken is niet alleen een theoretische aangelegenheid, het vereist realiteitszin "?

Ik zou het dan bibliokratisch denken noemen. Dat denken moet je fundament zijn. je moet dat denken beheersen voor je de politiek ingaat. Helaas worden de gewetens tegenwoordig veel te weinig politiek gevormd. Het mag echter ook niet w ; eer zo zijn dat. ais je dat fundament hebt. je dan zegt: ..En nu zullen ze het weten ook!". Nee. dan moet jc ook meehelpen om de samenleving vorm te geven. Dat is het mooie van politiek, dat jc daar aan mee mag helpen. Dus als jullie de kans krijgen...

Wie weet. Tot slot. het is een beetje afgezaagd om te vragen naar een slotopmerking, maar is er nog wal blijven liggen'?

Ja. er wordt wel gezegd dat we tegenwoordig zulke donkere tijden beleven. Ik denk dat we de tijd juist typeren wanneer wc zeggen dat het zo stil is. Maar er is ook nog nooit een tijd geweest waarin we als christenen zoveel ruimte kregen om te getuigen. En dan zou ik zo graag willen zien dat men wat minder klaagt over dc donkere tijd. en wat meer de hand in eigen boezem zou steken. Want hoe komt het dat nu de randvoorwaarden zo goed zijn, er zich zo weinig mensen bekeren? Er zijn voor ons mogelijkheden om in het openbare leven te laten horen wat God wil. en wat de waarde is van het leven naar Zijn geboden. Laat het ons tot schuld worden als wc daarin tekort schieten.

Mijnheer Van der Hoeven, hartelijk bedankt voor uw medewerking aan het interview.

Jan de Wildt

Gert-Jan Segcrs

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen