Zaterdagavond...

Dat zegt dc onderwijzer Johannes de Swaef in zijn bekende boek 'De geestelijke kwekerij - over de opvoeding van kinderen'. Laten we eens kijken naar dc vraag die hij stelt. Hij ziet vaders en moeders de hele week door werken, ijverig werken. Ze zijn bezig voor zichzelf en hun kinderen en dat is zeker nodig. Maar... deze ouders vergeten toch het belangrijkste. ..Waarom maakt u niet net zoveel werk van de godsdienstige opvoeding? " Deze vraag stelt Johannes dc Swaef ook aan u. aan mij! Dc tijd. waarop wij de godsdienstige opvoeding ter hand moeten nemen, is niet aan dag. uur. plaats of leeftijd gebonden. David was van de baarmoeder af op de Heere geworpen. Alle dagen van de weck, tot de volwassenheid toe. hebben wij ..onze kinderen tot God te brengen en hen te leren, hoe ze Hem dienen moeten in hun gehele leven", aldus ds. Koelman in 1679.

De ouders moeten hun kinderen opwekken lot hel doen van het goede en het betrachten van godzaligheid, als daartoe dc gelegenheid voor dc hand ligt. Bijvoorbeeld als dc sabbat nadert. De ouders moeten dan hun kinderen vermanen, de sabbat te gedenken, opdat ze er aan zullen denken, als het sabbat is. dat zc deze moeten heiligen en op die dag rusten van hun arbeid (De Swaef). Laat hen van jongsaf aan de rustdag heiligen, zodat zij in plaats van te spelen of overal heen te gaan en over allerlei wereldse dingen te praten of te luisteren, juist naar cle kerk gaan en daar God dienen, iels uit hel Woord van God onthouden, naar cle catechisatie gaan. cn thuis lezen, zingen of over dc zaken van het geloof spreken, enzovoort (Koelman).

Wat doen wij op zaterdagavond?

Lazen wc dc vorige maal over de voorbereiding op de dag des Heeren. cn in het bijzonder over ons doen en l-uen op zaterdagavond, ditmaal . ik .tan u willen vragen: „Wal doet u met uw .j kinderen op deze avond.'"

Ik hoor een moedei zeggen ..Dc hele dag ben ik in dc weer om alles kl.i.n te krijgen voor de zondag Hel gebeurt wel. dal ik om negen uur nog bezif ben Nu. dan ben ik blo. dat de oudsten na.11 vrienden ga.m cn dc longMcn op bed liggen..." Een ander zegt: „t Is de enige avond die we weg kunnen. We gaan op verjaarsvisite, of we bezoeken kennissen. We zorgen wel altijd, dat we voor twaalven thuis zijn. "t Goede voorbeeld moet je als ouders wel geven. En als wc niet weg zijn. krijgen we zelf visite. De kinderen? Och, cle oudsten zoeken hun weg wel. U begrijpt, zc hebben niet altijd zin om mee te gaan. dus..."

..Nee", zegt weer ccn ander. ..wij zijn niet zulke uitvliegers. Er zijn zoveel interessante krantenartikelen. die we willen lcz.cn. en ook dc diverse week-en maandbladen worden op die avond door mijn man en mij gelezen. We hebben maar het liefst, dat onze kinderen ook iets cloen. Vooral komputerspelletjes zijn in trek. Zodoende hebben wij onze rust! Ja. we zorgen natuurlijk wel voor een beetje gezelligheid: iets lekkers bij cle koffie en wat hapjes bij het glaasje fris..." En u. wat doet u?

Is dit een goede voorbereiding op de dag des Heeren? Staat deze avond bij u en mij al in het teken van de zondag? Gaat het - ook clan - om de Heere. Zijn eer cn Zijn dienst? Gaat óns werk, ónze rust. óns genoegen nog steeds voorop? Bij mij? Bij u ook?

Maar: ..Dit is mijn ernstig verzoek en mijn bede, dat u toch uw kinderen voor de Heere zult opvoeden, en geen arbeid noch moeite daarvoor zult ontzien. U hebt hen vroeg en het allereerst bij u. om hen het goede in te drukken, als zij het meest teer. buigzaam en handelbaar zijn en het minst uw onderwijs zullen tegenstreven. (Begin daarom met zingen, voorlezen, en dergelijke als uw kinderen nog jong zijn. Een gewoonte handhaven is gemakkelijker, dan met iets te beginnen, als kinderen pubers zijn geworden:

AT). Breng uw kinderen tol God. U hebt hen in de doop aan God gewijd: daar hebt u een plechtige belofte gedaan dat u hen als Zijn eigendom zou opvoeden, niet voor het vlees, dc wereld en dc duivel, maar voor Hem. om Hem te dienen en voor Hem te leven" (Koelman). Dat geldt voor alle dagen van dc week: dat geldt ook voor de zaterdagavond.

U vraagt en zegt wellicht: „Maar hoe moet ik mijn kinderen dan opvoeden? Is het niet genoeg, dat ze op zondag tweemaal naar de kerk gaan. trouw de catechisatielessen volgen, een reformatorische school bezoeken, naar zang. jeugdvereniging en wellicht ook naar refoavonden gaan? Ze horen daar toch wel genoeg over cle dienst des Heeren? Wel zorgen we er voor. dat onze kinderen hun vragen leren. We overhoren clie trouw! De jongeren leren een psalmversje. En toen ze klein waren, hebben we ze leren bidden. Ook lezen wc bij de maaltijd altijd uit de Bijbel".

Spreken en luisteren, voorlezen, vertellen, zingen...

Ik laat u luisteren naar ds. Koelman: ..Spreek veel met uw kinderen over God. Spreek met hen ook dikwijls over de zonden. Spreek met hen veel over Christus, de Zaligmaker. Spreek met hen ook veel over het goede dat ze moeten doen en over het kwade dat ze moeten nalaten. Spreek veel met hen over goede kinderen die God vrezen. Spreek ook dikwijls over de dood en over het graf en over de hel en over de hemel. Spreek wel dikwijls over goede dingen, maar niet te veel achtereen. Laat de ijdelheden en de beuzelingen hun liart en zinnen dan niet eerst geheel in bezit nemen.

Wen uw kinderen er vroeg aan. om stil en eerbiedig te zijn. wanneer er in het gezin gebeden of gezongen of uit Gods Woord gelezen wordt. Spreek op voorbeeldige wijze ernstig en eerbiedig over God en goddelijke zaken. Spreek met groot respekt. liefde en achting over godvrezende mensen. Doe uw kinderen de zonde zeer haten. Laat hun menigmaal duidelijk zien. in wat voor een ellende en rampzaligheid de zonde alle mensen gebracht heeft. Geef hun te kennen dat zij zich elke dag moeten voorbereiden op hun dood. Lees hun soms een sterk overtuigend boek voor. dat over de godzaligheid handelt en zeg daar dan iets over.

Vertel hun met grote ernst de bijbelse geschiedenissen. de geschiedenis van kerk en land. Het is tevens nodig dat de kinderen psalmen zingen. Laat hen vooral ook enkele boeken lezen, die vertellen over het leven en sterven van vrome mensen, die als voorbeelden dienen.

Beveel hun goed gezelschap van vrome kinderen aan en houd hen niet af van enig verantwoord vermaak en van enige goede, geoorloofde spelen. Laat hen voor het spel niet te veel tijd gebruiken en laat hel spel niet dienen om hun hart af te leiden van hun leren en van andere plichten. Neem meermalen elk kind apart en v raag hun dan zeer ernstig en vriendelijk ol ze God wel liefhebben..."

Het gebed

Het bidden kan in de godsdienstige opvoeding niet gemist worden. Ook Matthew Henty schrijft daarover. ..Bidt onophoudelijk voor uw kinderen. Noemt hen bij name in al uw gebeden: weest persoonlijk in uw gebed, bidt voor ieder afzonderlijk. Zorg ervoor, dat gij kunt zeggen.

zoals Hanna: ..Voor dit kind heb ik U gebeden". Laat ons ertegen waken, dat onze gebeden ontaarden in een formaliteit. dal wij eigenlijk alleen uit gewoonte voor hen bidden. Dan geven wij hun een slecht voorbeeld. Laat ons voor hen bidden met het oog op het heil van hun kostbare ziel. want daarin ligt hun ware geluk besloten en ónze troost".

Hoe moeten ouders hun kinderen zélf leren bidden en wat moet de inhoud zijn van het gebed?

Om antwoord op deze vragen te geven gebruikt Koelman meer dan dertig bladzijden!

Het goede voorbeeld

De godsdienstige opvoeding duurt de hele week. De voorbereiding op de zondag is er een onderdeel van. En niet óns genoegen, ónze rusl. óns gemak, óns zwoegen en staven moet in het middelpunt staan. (Zie het artikel 'De Heere door Zijn Geest in mij werken late' van ds. G. A. van Dieren in het vorige nummer). Een voorbeeld moeten we zijn voor onze kinderen! ..Wees een voorbeeld in uw gehele wandel, met woorden en werken, zowel binnens-als buitenshuis. opdat uw kinderen door uw voorbeeld de heiligheid cn de onberispelijkheid van spreken cn leven kunnen leren, waarvan u wilt. dat ook zij die zullen leren en in praktijk brengen" (Koelman).

„Vaders en moeders, vergeel niet dal kinderen méér leren door hun ogen dan door hun oren. Het nadoen is bij kinderen een veel krachtiger beginsel dan het onthouden. Wat zij zien. heefi een grotere invloed op hen dan wat hen gezegd wordl. Daarom, let op wat u doet terwille van hel kind! Wees een voorbeeld van eerbied voor Gods Woord: van eerbied in hel bidden: van eerbied voor de genademiddelen: voor Gods dag. Wees een voorbeeld in woorden, in matigheid, in ijver, in temperament, in geloot", in milddadigheid, in vriendelijkheid.

De opvoeder, die bezig is zonder een goed voorbeeld te geven, bouwt met de ene hand. en breekt met de andere hand af!" (.!. C. Rvle in: De Plichten der Ouders).

Sta naar Gods zegen

Wat denkt u. als u dit leest? Denkt u: ..Zo kan ik mijn kinderen niet opvoeden. Ik ben onmachtig en mijn kinderen zijn onwillig..." Deze klacht kende Dc Swaet ook. Hij zegt: „Ouders moeten met eigen noden en met de behoeften van hun kinderen tol de Heere gaan om een zegen over dc opvoeding van hun kinderen tc vragen.

Hieraan hapert veel: daarom slaagt de opvoeding van vele ouders zeer slecht; zij leven niet zo. dat het de Heere behaagt: zij onderhouden 's Heeren geboden, als het hun past. Is het dan een wonder, dat hun kinderen in het geheel niet op Gods geboden passen? Wilt ge uw kinderen christelijk opvoeden, dan moet ge staan naar Gods zegen, dan moei ge zelf godzalig leven, dan moet ge de Heere bidden en alle plichten, die ge hebt tegen God en uw kinderen, biddend zoeken te vervullen".

En J. C. Ryle: ..Voed uw kinderen op mei in uw hart een voortdurend gebed om zegen over uw arbeid. Zonder de zegen des Heeren zullen uw beste voornemens geen goed doen. De Heere is veel gewilliger om tc horen, dan wij om tc bidden. Ik weel heel goed dat God alle dingen doel naar Zijn wil en raadsbesluit. Maar ik weel óók dal dc Heere middellijk werkt. Moge God u leren wat de waarde van uw eigen zielen is. Want hel ontbreken van die kennis is de oorzaak waarom hel dopen maar al tc vaak slechts een vorm is. en een christelijke opvoeding veracht en genegeerd wordl.

Ik weel. dal u uw kind niet kunt begeren. Maar ik weel ook heel goed. dal de Heere uitdrukkelijk zegt: ..Voed uw kind op in de weg die hij moei gaan" en dat Hij nooit een bevel aan een mens gegeven heeft, zonder dat Hij ook genade verleent om dat uit te voeren".

Wees niet moedeloos

..Wees in alle onderwijs voor en opvoeding van uw kinderen niet verdrietig en ook niet moedeloos, maar houd aan totdat de Heere hen zal zegenen.

Meng uw tranen met uw onderwijs en uw waarschuwingen.

Houd deze inspanning vol. niet alleen tot hun achtste of tiende jaar. maar ook daarna. En als u alles gedaan hebt. wat u kunt. ween dan over hen en bid voor hen lot God. opdal Hij alles zal bekrachtigen" (Koelman).

Ik raadpleegde de volgende boeken:

1. De geestelijke kwekerij - Joh. de Swaef 2. De Plichten der Ouders - Ds. Jac. Koelman 3. De Plichten der Ouders - J. C. Rvle 4. Christus en dc kinderen - Matthew Henrv

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen