JBGG cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van JBGG te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van JBGG.

Bekijk het origineel

Als woorden niet vanzelf komen

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Als woorden niet vanzelf komen

7 minuten leestijd

Martin ts een jongen die bijna nooit praat, omdat hij zo erg stottert, maar die wel triomfantelijk 'Schaakmat!' zegt aan het eind van een spannend spel. Als je zelf stottert, herken je dit waarschijnlijk. Je snapt zelf niet waarom het de ene keer wel lukt om vlot iets te zeggen en het dc andere keren niet lukt. Dat kun je juist zo naar vinden. Als je iemand kent die gewoonlijk stottert, kun je cr versteld van staan als je hoort dat cr even zonder stotteren gesproken wordt. Het is juist een kenmerk van stotteren, dat iedereen die stottert onder bepaalde omstandigheden ook gewoon kan praten en daarom is stotteren geen spraakgebrek. Wat is stotteren dan wel? Iemand die zelf heel erg heeft gestotterd, noemde het zo: „Stotteren is wat de stotteraar doet om niet tc stotteren". Eigenlijk ben je als jc stottert in een voortdurend gevecht met jezelf om alle stotters en hapers maar tegen te houden en het vooral goed te zeggen. Als je zelf niet stottert, merk je vaak vooral de herhalingen, pauzes en het haperen. Er is al veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van die stotters en hapers. Tegenwoordig gaat men er veelal vanuit dat het stotteren te maken heeft met dc onvoldoende beheersing van de middenrifspier. Wat de oorzaken hiervan zijn. is nog de vraag. Er wordt zowel aan de omstandigheden tijdens het spreken gedacht, als aan biologische cn erfelijke faktoren.

In gesprek

Als je in gesprek met iemand bent die zo'n gevecht met zichzelf tegen hel stotleren voert, kan dat het gevoel geven naar iets te kijken wat eigenlijk helemaal niet voor jou bedoeld is: je schaamt je en kijkt maar snel een andere kant uit of naar de vloer. ..Ik kreeg het er zelf warm van", zegje achteraf. Misschien voel je vooral medelijden met iemand die stottert. Je reageert extra vriendelijk en geruslslellend zonder dat je nu eigenlijk goed oplet wat er nu al stotterend precies gezegd wordt. Zelf dacht ik dc stotteraar te helpen door maar vlug le zeggen waar de ander niet uil kon komen. Alleen.... ik raadde ook wel eens mis en dat werd dan dubbel vervelend, want dan moest de ander dit ook nog eerst rechtzetten. Eigenlijk is het een gekke gewoonte om alvast maar wal in le vullen voor iemand die slotlerl; je valt iemand in de rede en doet dus net of je allang weel wat de ander wil vertellen. Hel is dus niet belangrijk meer wat hij of zij vertellen wilde. F.n dat is nu nel precies wal zo vervelend is voor de stotteraar!

Niet alle stotteraars schamen zieh ervoor dat ze zo moeilijk spreken, maar er zijn er wel die soms hel liefsl hard weg zouden ! lopen als ze moeten spreken en 1 het lukt hen niel. Raad jij maar wat het dan bctekcnl als mensen je niel aankijken, snel het gesprek afkappen of zelf achler elkaar hel woord voeren. Soms is het een opluchting, maar achteraf bevestig! hel voor de mensen die stotteren vaak alleen maar de gedachte dal het er niel toe doet wat ze le zeggen hebben en daarmee lijken ze zelfs als persoon ook minder van belang.

Gevaarlijke cirkel

Er bestaat een gevaar voor stotterende mensen om in een cirkel le komen. En hel vervelende van cirkels is dat ze geen duidelijk begin en eind hebben. De enige manier om uit zo'n cirkel le ontsnappen is: eruit springen. Hoe ziet de cirkel die ik bedoel eruit? Probeer jc eens in te denken dat iels wal je juist vlot wilt zeggen er stotend uilkoml. Je vindt dat ontzettend vervelend en als je even later iels wilt zeggen, denk je: ..Zal hel nu wel lukken? " Je gaat er alvast wat rechtop voor zitten, een beetje bang dat er om je gelachen zal worden. Je spieren spannen zich daardoor wat en je gaal ongemerkt wat onregelmatiger ademhalen. Hel gevolg is dat de ademdruk, je stembanden en de spieren waarmee je je mond vormt niet goed op elkaar afgestemd zijn: je slottert weer! Allerlei gevoelens buitelen door je heen: je benl kwaad op jezelf, je schaamt je voor de anderen, je voelt je verdrietig cn nog veel meer. Het gevolg is dat je erover blijft piekeren, want het is nu al een paar keer misgegaan! Je benl dc volgend keer extra ongerust als je weer wat moet zeggen en ook weer gespannen.

Snap je hoe die cirkel cruil ziet? Iedere mislukking maakt je weer

ongerust voor de volgende keer en daardoor lukt het weer niet en dat maakt je weer ongerust en zenuwachtig en dan lukt het weer niet.

Verbergen van het probleem

Als je stottert, doe je vaak t; rg je best om het stotteren te voorkomen, uit te stellen of te verbergen, zodat je geen angst, schaamte of schuld voelt. Sommige mensen die stotteren, proberen zoveel mogelijk in een adem. Anderen beginnen hun zinnen altijd met dezelfde stopwoorden of geluiden. Grimassen en lichaamsbewegingen bij het stotteren kunnen soms een heel lachwekkende indruk maken op jou als luisteraar, terwijl je als je stottert er soms weinig aan kunt doen dat je zulke bewegingen maakt. Als je een slimme stotteraar bent. kun jc alsof je een plotselinge inval krijgt, snel op een ander onderwerp overstappen als het moeilijk wordt en proberen de ander aan het praten te krijgen, bijvoorbeeld door midden in een zin te vragen: ..Maar hoe gaat het met jou? "

Sommige mensen met een stotterprobleem lijken met een gezicht zonder uitdrukking af te wachten tot het woord er 'goed' uitkomt.

Het enige dat je als stotteraar op het moment van een blokkade vaak bezighoudt, is de zorg om het goed te zeggen. Als je luistert, lijkt het een wachten zonder eind. omdat je niet weet of en wanneer de ander uit zijn woorden zal komen.

Het is geen wonder dat cr mensen zijn die hun stotterproblemen proberen te verbergen. door bijna niets te zeggen. Zij proberen op hun manier uit de negatieve cirkel te ontsnappen.

Probleem zonder eind?

Is stotteren het ergste clat je kan overkomen? Nee. dat is het niet. al kan het best een groot probleem voor je zijn dal je stottert. Hoe groot het probleem is. kan van persoon tot persoon verschillen. Hel hangt er bijvoorbeeld vanaf wat je van jezelf vindt. Het belangrijkste is echter of je je problemen met hel spreken en vooral met het stotteren over mag geven in de hand van je Schepper. Mag je door genade weten en vertrouwen dal deze tegenspoed geen toeval is. maar door Gods hand wordt geleid?

Bid je vaak of je problemen mogen verdwijnen en doe je je best als je logopedie-of therapieoefeningen moet doen? Of eis je van jezelf of van God dal de problemen (snel) overgaan? Juist als je alleen maar wilt dat hel stotteren overgaat, wat ik best kan begrijpen, bli jf je zo gemakkelijk in de cirkel van angst, spanning en stotteren. Dat is heel erg jammer, want er zijn ook ontsnappingsmogelijkheden uit die cirkel! Angst heeft vaak te maken met angstige gedachten, maar juist als je vanuit overgave leeft, hoeven die angstige gedachten niet meer de boventoon te blijven voeren. Ontspanningsoefeningen kunnen helpen om onnodige spierspanningen te verminderen en er zijn ook therapieën die zich juist richten op een goed gebruik van je spieren. Let je ook op dc dingen die je wel goed kunt?

Gelukkig vroeg de heer (Matth. 25) aan zijn dienstknechten niet om de talenten die ze niet hadden gekregen. Wat hij vroeg, is wat ze met de talenten die ze wél hadden gekregen, gedaan hadden.

Tot hand en voet

Ook voor de omstanders is het belangrijk dal ze zonder het probleem te overschatten, het ook niet onderschatten. Wal kun je als niet-stotteraar doen voor degene die wel stottert? Het is belangrijk gewoon te doen. zonder steeds te doen of er niet gestotterd wordt. Dat betekent bijvoorbeeld de spreker aankijken en hem uit laten praten. Wal te doen als je echt geen tijd hebt om tc luisteren of je je lachen niet kunt bedwingen? Leg kort uit dat je deze keer echt geen tijd hebt of wat je zo grappig vindt. Per ongeluk even haperen in gesprek met iemand die stotterend spreekt, kan gebeuren, maar spotten met stotteren is uit de boze.

Laat het in elk geval je algemene gewoonte zijn. dat je luistert naar datgene dal je verteld wordt en reageer daarop. Je kunt proberen zelf ontspannen te zijn en de ander duidelijk te maken dat hij rustig kan vertellen.

Praat met dc stotteraar over het stotteren en wal er zo moeilijk aan is. als je onzeker blijft of je het wel goed doet. Dat lijkt heel erg moeilijk, maar die voortdurende spanning is ook heel vervelend. Bovendien is het vaak een opluchting voor allebei als je samen met de stotteraar over het stotteren kunt praten. Misschien is de ander blij dat er iemand is die met hem meeleeft, - denkt en - bidt!

Tenslotte is het belangrijk dat je in dc omgang met iemand die stottert niet alleen op het stotteren let. Juist daardoor kan degene die stottert merken dat hij of zij als persoon helemaal meetelt.

Gouda J. A. de Jong-Vonk Noordegraaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 september 1992

Daniel | 32 Pagina's

Als woorden niet vanzelf komen

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 september 1992

Daniel | 32 Pagina's