Moslims in Nederland
Vraaggesprek met mevrouw T. C. Yürümez-Kroon
In de loop van de jaren zestig zijn duizenden buitenlanders als gastarbeiders in ons land komen wonen en werken, met name Turken en Marokkanen. De meesten van hen zijn moslim, aanhangers van de islam. Je komt ze tegen op straat, in de bus of de trein, op het werk... 7.o komen we ook in aanraking met hun godsdienst. Met mevrouw Yürümez-Kroon hadden we een vraaggesprek over de omgang met moslims in Nederland. Mevrouw Yürümez is werkzaam bij de stichting 'Evangelie en Moslims' die ten doe! heeft het getuigenis en de dienst onder moslims in Nederland te stimuleren.
Mevrouw Yürümez kunt u iets vertellen over u zelf. uw Jünktie en uw motivatie voor het werk? Tijdens mijn studie engels en turks kwam ik in kontakt met de stichting 'Evangelie en Moslims". Ik gat" toen al Nederlandse taalles aan buitenlanders in een fabriek, op een vormingscentrum en bij mensen thuis. Ook leidde ik ccn jongerenreis naar Turkije. Toen er bij de stichting een vakature ontstond. heb ik gesolliciteerd.
Momenteel geef ik voorlichting en instruktie aan gemeenten en individuele christenen. Samen met mijn kollega bereid ik elk najaar een konferentie voor. Via het kursus-en voorlichtingswerk willen we christenen wijzen op hun taak en verantwoordelijkheid naar moslims toe. We vervaardigen ook toerustingsmateriaal en stellen lektuur in het turks en arabisch beschikbaar (onder andere de Bijbel, het Nieuwe Testament, afzonderlijke Evangeliën en boeken die uitleg geven over het christelijke geloof zoals de christenreis van Bunyan). Op ons kantoor hebben we een eigen bibliotheek met boeken over de islam, zending, verhouding islam-christelijk geloof en de sociale problematiek van buitenlanders in Nederland. We onderhouden kontakt met andere organisaties die min of meer dezelfde doelstelling hebben. Mijn kollega heeft vooral kontakt met arabischsprekende moslims, terwijl ik zelf het meest met Turken en soms ook met Iraniërs omga. Doordat ik met een Turkse christen getrouwd ben. die een islamitische achtergrond heeft, leer ik van binnenuit steeds veel over de islam en de verhouding islam-christelijk geloof. Dat draagt ook veel bij aan mijn motivatie voor het werk dat ik doe.
Als we kijken naar de vijf zuilen van de islam, kunnen moslims deze in Nederland dan net zo naleven als in hun eigen land? Voor een deel is dat toch anders, omdat Nederland geen islamitische omgeving is.
In de grote steden waar de koncentratie van moslims groter is. kan hun religie meer lunktioneren. Je ziet verschillende stromingen. Er zijn groepen die zich strak opstellen en zich afschermen voor invloeden van buitenaf en groepen die zich meer aan 'de Nederlandse samenleving' proberen aan te passen. Innerlijk geeft dat voor hen konflikten. omdat ze in hun wezen toch moslim blijven.
Kunt u konkreet maken hoe moslims hun verplichtingen in Nederland nakomen?
- Bij veel werkgevers is tijd en ruimte voor gebed. Bidden hoeft niet persé in de moskee plaats te vinden. - Op vrijdag wordt er een preek gehouden in dc moskee en is er uitleg van de Koran.
- De gastvrijheid funktioneert hier ook. Dat komt tot uitdrukking in overdadig voedsel, het aanbieden van slaapgelegenheid en dergelijke. Maar dit is niet echt islamitisch, het is meer oosters. Vergelijk maar eens andere kuituren en kijk eens ten tijde van het Oude Testament.
De islam is niet alleen een kwestie van godsdienst, ook van kuituur! Wat onder andere tot uitdrukking komt in de omgang tussen man en vrouw en de taal bijvoorbeeld.
Hoe ziet u de integratie moslims in Nederland? van
Ik vind het moeilijk heel het maatschappelijk spektrum te overzien. De aanwezigheid van moslims is in Nederland een relatief nieuw verschijnsel. Vanaf de jaren zestig is het aantal moslims in Nederland langzaam toegenomen (denk ook aan dc gezinshereniging). Ik merk dat moslims wel naar wegen zoeken, maar dat dat voor
hen niet eenvoudig is. Enerzijds willen ze trouw blijven aan hun traditie, anderzijds zoeken ze aansluiting bij dc Nederlandse maatschappij. Daarbij stuiten ze nogal eens op vooroordelen en weerstand van de kant van de Nederlanders. Velen zijn al veel meer geïntegreerd dan wij kunnen zien, omdat we hun achtergronden niet kennen.
Voor mij is integratie dan ook iets dat van twee kanten moet komen. Natuurlijk zijn er regels waar moslims zich aan moeten houden. Ik denk aan onderwijs dat hier verplicht is, kennis van onze taal, op tijd op het werk verschijnen enzovoorts. Maar moslims moeten zichzelf kunnen blijven. Dat zouden wij ook willen. Daarom kunnen we nooit volledige assimilatie eisen. Daarvoor liggen de kuituren te ver uiteen en zijn de geloofsverschillen te groot. Hoezeer men er ook westers uitziet, innerlijk blijft men ten diepste toch Turk of Marokkaan. Zelfs als men tot Nederlander genaturaliseerd is. dat wil zeggen dc Nederlandse nationaliteit heeft aangenomen.
Vervult de overheid rol in? hier nog een
Ik vind het moeilijk te zeggen wat de overheid moet doen of hoe Nederland hier tegenover moet staan. De situatie ligt er. De aanwezigheid van grote koncentraties buitenlanders in dc (grote) steden leidt nog al eens tot spanningen.
Vooral omdat de autochtone bevolking daar ook vaak onder aan de maatschappelijke ladder staat. Maar terug naar hun geboorteland gaat ook niet meer. Daarvoor zijn buitenlanders te veel hun eigen kuituur ontgroeid.
Hoe zou onze houding zijn? moeten
Ik krijg nogal eens negatieve reakties wanneer ik voorlichting geef.
Mensen die het minst met moslims in aanraking komen, hebben vaak het meest negatieve beeld en staan skeptisch ten opzichte van hun godsdienst. Ook kerkelijke mensen! Nog altijd is waar: onbekend maakt onbemind.
Hoe zouden we hier verandering in aan kunnen brengen?
Door onze visie te veranderen. Kennis van de lcefen denkwereld van moslims is heel belangrijk. Vaak zijn we druk met onze eigen organisaties en sterk binnenkerkelijk gericht. Maar door onze handelwijze en manier van leven zullen we moeten laten zien wat het betekent in God te geloven. Andersdenkenden letten daarop. We mogen ons zelf best de vraag stellen of we wel dc leesbare brief van Christus zijn.
Zit er geen beïnvloedingsgevaar in wanneer we ons op hen richten?
Dat mag geen exkuus zijn! De beschermende funktie voor de eigen groepering moet geen afstand kreëren. We moeten juist in eigen kring toegerust worden om met anderen om te gaan. In onze kursus 'Bijbel en islam" is dat ook uitgangspunt. In zes avonden gaan we in op de overeenkomsten en verschillen tussen islam en christelijk geloof.
Hoe probeert u vanuit uw organisatie moslims te bereiken met het Evangelie?
Vooral door persoonlijke kontakten. Wij houden niet van een agressieve benadering, die bij mensen vaak alleen maar weerstand oproept. Kontakten krijgen we op allerlei manieren: via taallessen, via het buurthuis, binnen asielzoekerscentra of vluchtelingenwerk, als tolkvertaler enzovoorts. Onlangs had ik kontakt met een gezin via de VBOK.
Het is echter niet de bedoeling dat wij als fulltimers al het werk doen. maar dat christenen overal in het land ook op langere termijn omgaan met moslims cn daar tijd in investeren.
Kunt u dit verduidelijken?
Ook moslims zal de toestand van de mens verleid moeten worden en waarom Gods Zoon in de wereld is gekomen. Ik zeg dit. omdat (ook) moslims de noodzakelijkheid van verlossing niet zien. Moslims kennen het begrip zonde wel. maar spreken vaak alleen over
konkrete en zichtbare zonden als stelen, liegen, moord en dergelijke. Op zich wordt volgens de islam elk mens goed en rein geboren. Als men zonde begaat, moet men ook zelf de eventuele konsekwenties dragen. Door goede werken proberen ze zichzelf daarvan te verlossen cn weer in de gunst te komen bij Allah. Voor een moslim is het nauwelijks denkbaar dat iemand anders, een Verlosser zoals Christus, je straf zou dragen. Hem zien ze als een profeet die door God werd gezonden cn beschermd.
Maar ze belijden niet dat Hij Gods eniggeboren Zoon is. Het woordje zoon vat men dikwijls op in de fysieke betekenis. We hopen en bidden dat moslims ook zullen gaan zien wie Christus werkelijk is. Daarin mag ik een schakel zijn zonder mensen te kunnen dwingen. Ik mag hen vertellen over Gods liefde, maar ook dat wc tc doen hebben met Zijn rechtvaardigheid.
Bent u wel eens met ex-moslims in aanraking gekomen?
Ja. zij hebben de fundamentele zaken van het christelijk geloof leren kennen. Het is vaak moeilijk voor hen om afstand tc nemen van de islam. Binnen hun familie worden ze soms als een schandvlek gezien. Hoe strenger en aktievcr men zelf als moslim is geweest, des te ingrijpender wordt ook de breuk ervaren.
Hoe kunnen wij moslims in aanraking brengen met het Evangelie?
Door kerkleden te stimuleren met moslims in kontakt tc treden. Niet op een geforceerde wijze, maar op een natuurlijke manier; net als met andere vrienden of kennissen. Ga gewoon met hen om als ze op je weg komen, 'loon vanuit een open houding belangstelling voor hun woon-cn leefsituatie, hun gewoonten en dergelijke. Weet wat de islam is!
Het is onmogelijk om het Evangelie onder moslims bekend te maken als we niet bereid zijn om hen beter te leren kennen. Zoek gelegenheden voor die kontakten: in bezoekjes, hulp op allerlei praktische terreinen, een reis naar Marokko of Turkije... het meeste leer je in dc persoonlijke ontmoeting.
Heeft u een bepaalde strategie voor het opbouwen van kontakten?
Allereerst onze houding! Dan hebben wc nog niet direkt woorden nodig. Door middel van onze daden moet zichtbaar worden wie we zijn.
Als basis voor een goede relatie is nodig dal moslims ons kunnen vertrouwen. Onze benadering moet spontaan zijn (vaak voor alledaagse dingen) en niet opgelegd of gedwongen. Het vraagt veel inlevingsvermogen en geduld. Denk niet al te snel dat moslims ons begrijpen. Dc pluriformiteit onder christenen is voor hen nauwelijks te onderscheiden.
Zij scheren ons vaak over één kam met 'ongelovigen'. In het westen leven de christenen volgens hen als heidenen. Dat wil zeggen: volop in de dingen van de wereld. We moeten ervoor waken hen niet in de rol van slachtoffer te plaatsen. Zij hebben namelijk ook te geven!
Welke aanknopingspunten er voor gesprek? zijn
In de ontmoeting tussen moslims en christenen ontstaan gemakkelijk gesprekken over het geloof. Voor moslims heeft het hele leven met god te maken. Als je zou vragen: „Kom je morgen bij mij op de koffie? " dan zouden zij kunnen antwoorden: „Ja. ik kom Inshallah (zo God hel wil)".
Als je bij een kennis over de vloer komt, onidek je dat er koranspreuken aan de muur hangen. Ofje ziet dat hij in zijn auto amuletten of stickers heeft, waarop de naam van Allah voorkomt. Kortom, een moslim kun je erop aanspreken dat hij in
een god gelooft, iets dat bij veel Nederlanders niet meer het geval is.
Om de wereld van de moslims van dichterbij te leren kennen, kun je als christen reageren op hun feesten, besnijdenis, huwelijk, overlijden cn dergelijke. Of het vasten in de maand Ramadan.
Welke vragen kunnen moslims verwachten? wij van
Moslims die merken dat jij christen bent. zullen ook vragen stellen, bijvoorbeeld wanneer je bidt en dankt bij de maaltijd. Of men kan je vragen: „Komen jullie alleen op zondag in de kerk? Wat moeten jullie doen voor je geloof en wat is de Bijbel voor ccn boek? " Schroom dan niet met hen in gesprek tc gaan over de Bijbel of hen uit te nodigen voor een kerkdienst.
Hebt it nog een laatste slotopmerking die u onze jongeren mee will geven?
Sta eens stil bij jezelf: oe denk jij over moslims? Waaróm denk jc zo cn waar baseer je dat op? Heb je ervaring met moslims of zijn het eerder vooroordelen? Wc zijn nog al snel geneigd te denken: Ik hoor bij dc kerk cn dus ben ik goed". Maatlaten we ons niet verheffen boven een ander. Probeer je eens voor tc stellen hoe het zou zijn wanneer jij uit armoe vertrekt naar ccn ander land en in die kuituur 'moet' komen tot integratie en telkens stuit op weerstand? ! Ik zou willen zeggen: Alle dingen dan. die gij wilt. dat u de mensen zouden doen. doet gij hun ook alzo: ant dat is de wet en de profeten" (Matth. 7:12).
Ga met hen om en probeer iets van het Evangelie door te laten schijnen. Wees een leesbare brief van Christus.
Kamerik/Voorschoten .J. H. Mauiïtz/M. Sollic
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 31 juli 1992
Daniel | 32 Pagina's