kenmerkenprediking

De prediking

Toen de Heere Zijn kerk op deze aarde ging bouwen, is ook de prediking gekomen. Hel hele Oude en Nieuwe Testament door lezen we van profeten en apostelen die gepredikt hebben. In de eerste wereld is vooral Noaeh. als de prediker der gerechtigheid bekend geworden. Velen zijn hem later in zijn werk gevolgd. En nog wordt er waar een christelijke kerk bestaat, gepreekt, al gebeurt en gebeurde dat niet altijd op dezelfde manier. In dal opzicht vertoont de geschiedenis van de prediking een eindeloze variëteit.

Dat er altijd de prediking is geweest, komt omdat de Heere dat bevolen heeft. De prediking heeft Christus Zijn kerk opgedragen en hel is met name de laak van de dienaren, door God Zelf daartoe afgezonderd en gezonden. Gods Woord te verkondigen. Hel gepredikte Woord is toch bij uilstck het genademiddel, waardoor de Heere Zijn gemeente bouwt. Hij vergadert Zijn Kerk door Woord en Geesl. Hij gebruikt daartoe de prediking, alhoewel dat in de ogen van de wereld dwaasheid is. ..Want nadcmaal in de wijsheid Gods dc wereld God niet heef! gekend door de wijsheid, zo heeft het Gode behaagd, door de dwaasheid der prediking zalig te maken die geloven" (1 Kor. 1:21).

In de Heidelbcrgse Catechismus. één van onze belijdenisgeschriften. wordt beleden dal de Heilige Geest het geloof in de harten werkl door de verkondiging van het heilig Evangelie (zondag 25). Ook de Dordtse Leerregels spreken ervan (hfdst. 3/4. 17).

De grote reformator Calvijn heeft de prediking de hoofdzenuw of wel de ziel van de kerk genoemd. ..Er is in de kerk niets voortreffelijker of heerlijker dan de dienst van het Evangelie, omdat die de bediening is van de Geest en van de gerechtigheid en van het eeuwige leven" (Calvijn). Hel woord 'prediken' is afgeleid van 'predicare'. laten uitroepen door een heraut. Vroeger trokken de herauten door steden en dorpen om koninklijke besluiten af tc kondigen, bekend te maken, te proklameren. Zo'n heraut kwam niet op eigen gezag. Nee. hij was een gezondene en sprak uit naam van dc koning of andere hooggeplaatste. Hij riep de mensen op te komen luisteren, wachtte tot ze zich rondom hem verzameld hadden en bracht dan zijn boodschap duidelijk en luid. zodat een ieder het horen kon. Het was een boodschap van de koning die bestemd was voor die mensen. Hel was dus een gerichte boodschap. Hij mocht niel naast zich neer gelegd worden. Dat zou de toorn van de koning opwekken. Zó is het óók met de prediking. Het is de boodschap van de allerhoogste Koning, de Schepper en Regeerder over de ganse aarde. En wee. degene die Zijn boodschap negeert of naast zich neerlegt. Dat kan alleen maar tot

eeuwige schade zijn. Maar nu willen we nagaan wat dc boodschap inhoudt.

De boodschap

We hebben gezien dat elke preek geschiedt in opdracht. Dc prediker komt met een hem opgedragen boodschap. Daarom is prediken zonder roeping en zending eigenlijk niet mogelijk. Maar wat moet een predikant, een door Cïod geroepen en gezonden heraut prediken? Het antwoord is niet zo moeilijk als we letten op de inhoud van Christus' prediking. Hij is immers de hoogste Profeet en Leraar. Hij is in de hoogste zin van het woord de Gezondene. Wc lezen in Mattheüs 4:17 ..Van toen aan heeft Jezus begonnen tc prediken en te zeggen: ekeert u. want het Koninkrijk der hemelen is nabij gekomen". Christus predikte de noodzaak en de mogelijkheid van dc bekering. Wij moeten bekeerd worden. Is dat in je jonge leven al gebeurd? Als hel antwoord op deze vraag ontkennend is. moet ik je liefdevol en ernstig waarschuwen. Dan wordt het de hoogste tijd. want je weet het uur van je dood niet. En stel je voor dat je onbekeerd zou moeten sterven! Dat zou ontzettend zijn!

Maar als die nieuwe geboorte, de wedergeboorte, heeft plaatsgevonden, moet dat nieuwe leven ook gevoed worden. Dat is in het natuurlijke leven ook zo. Een baby die geen voedsel krijgt, zal spoedig sterven. Maar het is niet alleen belangrijk dat het voeding ontvangt, ook de juiste voeding is nodig.

Enkele kenmerken van het nieuwe leven

Alhoewel het woord "kenmerken' in de Bijbel niet voorkomt, wordt er toch op veel plaatsen over de vruchten van het nieuwe leven gesproken. Vruchten zijn bijvoorbeeld droefheid naar de Heere. honger cn dorst naar dc gerechtigheid. verlangen om de Heere te mogen leren kennen, heimwee naar God. De Psalmen staan van deze vruchten vol. Ook de profeten spreken erover, maar vooral de Heere Jezus. In de Bergrede noemt Hij het ene kenmerk van het nieuwe leven na het andere. Hij spreekt over armen van geest aan wie de toegang tot het Koninkrijk Gods gepredikt wordt. Maar ook spreekt Hij over treurenden, over zachtmoedigen. over hen die hongeren en dorsten naar dc gerechtigheid, over barmhartigen cn reincn van hart enzovoort. Ook in dc zendbrieven van dc apostelen worden vruchten van hel nieuwe leven aangewezen. Paulus spreekt over een droefheid die zich naar God uitstrekt. Johannes heeft het over de vrucht van de liefde lot Gods volk en dienst. Petrus spreekt over de vrucht van de ware vernedering. Jakobus wijst op de vrucht van het werkzame geloof.

Bedoeling van de kenmerken

De aanwijzing van de kenmerken, de vruchten in dc prediking heeft een tweeërlei doel.

Wij zijn allemaal op reis naaide eeuwigheid. Er komt een ogenblik dat we dit leven moeten verlaten en voor de Rechter van hemel en aarde verschijnen, om van ons leven verantwoording af te leggen. Maar hoe moet dat als we geen Borg hebben voor onze schuld en geen God voor ons hart? Wij hebben God vanwege onze zonden vertoornd. Wij missen uit onszelf het ware leven en zaligmakende geloof. Maar dat betekent dat de toorn Gods nog op ons rust. Wie deze dingen gaat zien. kan niet meer rustig verder leven. Een heilige onrust wordt dan in het hart geboren. Dc vraag wordt gesteld: ..Hoe zal ik rechtvaardig verschijnen voor God? "

We komen dan anders tegenover God te staan, maar ook tegenover de prediking. Wc gaan anders luisteren. We worden cr bij betrokken. Omdat we zulk een boos hart hebben, worden we bang ons tc bedriegen. Vanwege de grolc waarde van onze ziel. is het nodig onszelf te onderzoeken of we geloof hebben of niet.

De Bijbel roept ons daartoe op: ..Onderzoekt uzelf, of gij in het geloof zijt. beproeft uzelf'. In het hart van een jongere of oudere die met deze zaken worstelt, kunnen zoveel vragen zijn. Is het wel waar in mijn leven? Heb ik de Heere wei echt nodig? Gaat hel om dc Heere of om uit de hel tc blijven? Zoek ik wel echt dc eer des Heeren. of gaat het ten diepste om eigen naam cn eer? Is mijn schuld door de Heere vergeven of heeft de duivel dat mij wijsgemaakt? Zo zijn er veel vragen die om een antwoord verlegen zijn. Ik hoop dat velen van onze jongren deze vragen kennen. Maar wat kan het dan welcens tot diepe verwondering zijn als we in de prediking dc kenmerken horen en onszelf daarin herkennen. Dat juist op de weg naar de hemel zulke zaken ondervonden en zulke vragen gekend worden. Als we horen van de vragen cn raadselen die leefden in de harten van Gods kinderen uit het Oude en Nieuwe Testament, dan dienen de kenmerken van het waren leven tot bemoediging en vertroosting van zulke heilbegerige harten. In de Dordtse Leerregels hfdst. 1. art. 12 kun je lezen: „Van deze hun eeuwige en onveranderlijke verkiezing ter zaligheid worden de uitverkorenen te zijner tijd. hoewel bij onderscheiden trappen en met ongelijke mate. verzekerd: niet als zij de verborgenheden Gods cuHeuselijk doorzoeken, maar als ze de onfeilbare vruchten der verkiezing, in het Woord

Gods aangewezen (als daar zijn: het waar geloof in Christus, kinderlijke vreze Gods. droefheid die naar God is over de zonde, honger en dorst naar de gerechtigheid. enzovoort) in zichzelf met een geestelijke blijdschap cn heilige vermaking waarnemen". Zo kunnen we zeggen dat de kenmerken in de prediking ten doel hebben om het ware leven aan le duiden, waardoor tegelijk het werk van de mens wordt blootgelegd.

Maar als je nu eens overeenstemming in je hart voelt met wat in de prediking aangewezen wordl als behorende tol het genadewerk des Heeren. heb je dan rust? Ben jc er dan? Heb je dan niets meer nodig? Ik hoop dal het zo niet bij je ligt. Immers, de kenmerken worden niel gegeven om rust te geven, want alleen in Christus is de ware rusl. Ze mogen dienen tot bemoediging dal onze ervaringen terug te vinden zijn in de Heilige Schrift en het leven van Gods kerk. om zoveel te meer verlegen le zijn om Christus en te hongeren en te dorsten naar Zijn gerechtigheid. Kenmerken zijn weieens wegwijzers genoemd. Op een wegwijzer lezen we waar we ons bevinden, maar we zijn nog niet bij het doel van de reis. Buiten Christus is hel ware leven cn de vrede niet le vinden. Daarom vroeg de dichter: ..Zeg Gij tot mijn ziel: Ik ben uw Heil alleen". Het gaat erom dal wc als arme zondaren in Christus geborgen zijn.

Hoofdinhoud van de prediking

Als de kenmerken niel de bedoeling hebben om de christen met zijn ervaringen en ondervindingen centraal te stellen, maar lot doel hebben tot Christus uit te drijven, begrijp je wel dat de kenmerkenprediking nooit doel in zichzelf kan zijn. Het gaat in de prediking om Christus en Die gekruist. En dan gaal hel er niel alleen om dal Hij voorwerpelijk genoemd en getekend wordt. Maar het gaat er vooral om dat in de prediking getekend wordt hoe Hij in de geloofsworsteling persoonlijk gekend wordt. En die gekruiste Zaligmaker krijgl juist dc hoogste waarde voor een arm gemaakt zondaar, die hel leven bij zichzelf en in zijn ervaringen niet vinden kan. Van der Groc schrijft: ..De oprechle gelovigen kunnen zich niel tevreden slellen. voordat zij mei hun hart waarlijk kunnen geloven, dal hetgeen God in Zijn beloften in het algemeen schenkt aan de arme. verlegen zondaren, ook persoonlijk aan hen is geschonken en ook hun toebehoort en zij dat alles als hun eigendom mogen omhelzen en aannemen en daar een waarachtig vertrouwen op stellen".

Samenvattend kunnen we stellen dat kenmerkenprediking tegelijk en ten volle trinitarisch van karakter is. Hel gaat om de prediking van de Vader in Zijn verkiezend welbehagen, om het werk van de Zoon in Zijn verlossende liefde en om het werk van dc Heilige Geest als de grote Toepasser in harten van verloren zondaren. In die prediking van een rijke Christus en een arme. verloren zondaar én hoe deze twee partijen bij elkaar worden gebracht heeft de aanwijzing van de vruchten van het nieuwe leven een plaats.

Groot belang van de rechte prediking

Dit alles overziend, voelen we. hoop ik. de grote waarde èn de verantwoordelijkheid die er rusl op dc schouders van de predikers èn van de hoorders. Hel gaal immers in de prediking om eeuwigheidszaken. Christus, de Koning van de Kerk. roepl en zendt Zijn dienaren mei een grote en verantwoordelijke opdracht, terwijl ze in en van zichzelf daarloe onbekwaam zijn. Hoe nodig is dan ook het gebed van de gemeente. Zij moeien de Woorden Gods verkondigen en zielen leiden. Er is soms veel kritiek op predikanten en de prediking en helaas niet altijd onterecht, maar is er ook gebed voor hen? Hoe ligt dat in jullie leven? Draag je de dominee of dc ouderling die voor moet gaan op in je gebed? Maar zal je vooral jezelf niet vergelen? Hoe ga je op en zit je in Gods huis? Met een hart vol onverschilligheid en wrevel of een slil heimwee en verlangen? Ik hoop dal de begeerte van de dichter van Psalm 42 veel in je leven gevonden mag worden: „Gelijk een hert schreeuwt naar de waterstromen, alzo schreeuwt mijn ziel tot U. o God!"

„Mijn ziel dorsl naar God. naar de levende God: wanneer zal ik ingaan en voor Gods aangezicht verschijnen? " Wie deze begeerte kent. mag moed scheppen, want Hij heeft zulke dorstige zielen beloofd: „Ik zal de dorstige geven uil de fontein van het water des levens om niel".

Hardinxveld-Giessendam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen