Vrijwilligerswerk in het bejaardenhuis

Alvorens in le gaan op het inhoudelijke van het vrijwilligerswerk wil ik eerst in het algemeen hierover iets opmerken.

Reeds jaren is er sprake van vrijwilligerswerk in instellingen van gezondheidszorg, denk aan ziekenhuizen en verpleegtehuizen, en wel op een zodanige schaal dat dit niet meer uit de organisatie is weg te denken.

De vrijwilligers verrichten werkzaamheden, waaraan het personeel niet meer toe kan komen door verhoging van de werkdruk en ook ten gevolge van de bezuinigingen.

Bij overdenking van het onderwerp rijzen er verschillende vragen, zoals:

- het soort vrijwilligerswerk - 'vrijwillig', wat betekent dat? - vervullen vrijwilligers geen reguliere arbeid? - hoe wordt vrijwilligerswerk geaccepteerd? Er zijn diverse soorten vrijwilligers. Erg bekend is bijvoorbeeld de landelijke organisatie 'Unie van Vrijwilligers', terwijl ook door het Rode

Kruis vrijwilligerwerk wordt verricht. Ook is er vrijwilligerswerk vanuit de instellingen zeil", bijvoorbeeld door familie, maar er zijn ook zelfstandige vrijwilligers die zich persoonlijk aanmelden.

Vrijwilligers die aangesloten zijn bij een organisatie krijgen hun opdracht via die organisatie, terwijl anderen die op de werkplek ontvangen en ook begeleid worden door een personeelsfunktionaris.

Hebben vri jw illigers ook rechten en/of plichten? Vrijwilligers hebben recht op informatie en ook op begeleiding, terwijl zij ook 'beloning' ontvangen net als het personeel, met uitzondering echter van salaris. Vrijwilligers ontvangen ook een kontrakt. waarin de positie is omschreven, en waarbij zij de plicht hebben om zoveel mogelijk de afspraak na te komen. Ook is er sprake van geheimhoudingsplicht. Dat betekent niet dat men nooit iets mag zeggen, aardige en positieve voorvallen mogen altijd verteld worden, maar de instelling moet niet door vrijwilligers 'op straat' worden gebracht.

Het is absoluut niet de bedoeling dat vrijwilligers de plaats van het personeel gaan innemen. De eigenlijke zorg dient altijd door personeel gedaan te worden, maar wat daarom heen i.s. kan ook door vrijwilligers gedaan worden, zoals voorlezen of wandelen met dc bewoners. Uiteraard is er nog een groot aantal zaken meer. Dit soort werk geeft ook voldoening aan de vrijwilligers, waarbij sprake is van een wederzijds kontakt. Het moet een wederzijds genoegen zijn.

Wordt het werk wel geaccepteerd? Hierbij kan ook gesproken worden over een

'groeiproces'. In het begin stonden de bewoners en hei personeel er wat afwachtend tegenover, maar nu horen de vrijwilligers er gewoon bij. Het spreekt eigenlijk vanzelf, dat het gewaardeerd wordt, want er is doorgaans geld tekort en vrijwilligers kunnen gezien worden als een aanvulling op het personeelsbestand. Vrijwilligers komen uit alle lagen van de bevolking en de vrouwelijke vrijwilligers zijn nog in de meerderheid, hetgeen te begrijpen is daar er nog veel mannen zijn. die overdag een werkkring hebben. Wat de leeftijd betreft wordt gezien dat vrijwilligerswerk over het algemeen gedaan wordt vanaf 40 jaar en ouder. Het vrijwilligerswerk gebeurt in hoofdzaak uit ideële en sociale motieven. Er zijn vrijwilligers die de kontakten niet graag zouden missen.

In het Bejaardenhuis 'Rehoboth' te Goes

Nu wil ik iets vertellen van het werk in het Bejaardentehuis 'Rehoboth' te Goes. waarbij ik betrokken ben als "meewerkend" vrijwilligster terwijl ik ook het een cn ander regel.

Ook in 'Rehoboth' deed zich de noodzaak gevoelen door de verhoogde werkdruk cn de personeelsbezuinigingen om bepaalde werkzaamheden door vrijwilligers te laten doen. Dit is ter ontlasting van het personeel en komt ten goede aan de bewoners.

Zoals uit het bovenstaande blijkt, is er in de grotere instellingen een georganiseerd en gestruktureerd vrijwilligerswerk. Dit is in het bejaardentehuis niet nodig, gezien de bescheiden vorm van het werk. waarmee ongeveer zes jaar geleden een aanvang is gemaakt. Wel waren er enkelc individuele personen, die als vrijuilligcr hun diensten aanboden, maar er was geen teamverband.

Via de plaatselijke vrouwenvereniging is een aantal dames benaderd, die na een gesprek in bijzijn van de direktrice, zich voor het vrijwilligerswerk opgaven.

Het voordeel van vrijwilligerswerk in ccn kleinere instelling is. dat men elkaar - bewoners - personeel - vrijwilligers - eerder kent. De kontakten zijn wel oppervlakkig.

Als profielschets van een vrijwilliger zou het volgende kunnen dienen:

Niet te luidruchtig: er zijn soms ernstig zieken. Niet te stil: men hoort graag iets van 'buiten'. Behulpzaam: een kleine dienst bewijzen kan nooit kwaad. Niet opdringerig: zelden gewaardeerd. aangeboden diensten worden

Niet te afstandelijk: voor vol aan". ..ze zien me zeker niet meer

Beleefd: zoals dat hoort tegenover bejaarden. Zoals uit het voorgaande blijkt, kan iedereen vrijwilligerswerk doen.

Het vrijwilligerswerk in 'Rehoboth' beperkt zich tot: - koffie en thee serveren - bezigheidsmiddag - bejaarden middag.

Voor het schenken van koffie komen elke ochtend twee vrijwilligsters om ongeveer half tien naar het bejaardentehuis om met een gedeelte van de bewoners koffie te drinken in de zaal. Degenen die zelf niet naar de zaal kunnen komen, worden gehaald hetzij lopend ol' met ccn rolstoel.

Als iedereen aanwezig is. wordt de koffie of thee geserveerd en om ongeveer kwart over tien gaan de bewoners weer terug naar hun kamer. De beide vrijwilligsters maken de tafels nog schoon en gaan dan weer huiswaarts om ongeveer half ell.

Dinsdag-en donderdagochtend wordt er voor de middag ook soep rondgedeeld op de kamers van de bewoners. Hierdoor ontmoeten dc vrijwilligers alle bewoners en niet alleen degenen die koffie komen drinken. Dit wordt door de vrijwilligsters als positief ervaren.

Na afloop hiervan nemen beide dames ook nog ccn kopje soep en gaan om half twaalf terug naar huis.

Dit was het eerste initiatief; bij dit onderdeel zijn achttien vrijwilligsters betrokken, waarvan vijf als invallers.

Naderhand is er de 'bezigheidsmiddag' bijgekomen.

De bezigheidsmiddag

Deze wordt eenmaal per veertien dagen op dinsdag gehouden cn wordt voornamelijk door vrouwelijke bewoners bezocht. Het is in feite voor bewoners, die weinig meer kunnen, maar die nog wel eenvoudige lapjes kunnen breien. Anderen zijn echter ook welkom en betekenen een zekere steun voor de vrijwilligers.

Ook worden er bij de bibliotheek boeken met platen gehaald, die door de nict-breiers, zoals de mannelijke bewoners, gelezen dan wel bekeken kunnen worden.

Op de vraag hoe deze bezigheidsmiddag wordt gewaardeerd, nog het volgende:

Vrijwilligster: komt breien". ..Fijn. mevr. S. dat u ook weer

Mevr. S.: ..Dat moetje nog afwachten". Vrijwilligster: „Mevr. B. gaat u ook mee? " Mevr. B.: „Ja graag, het is altijd zo gezellig". Vrijwilligster: „Mevr. R. komt u naar de bezigheidsmiddag? "

Mevr. R.: „Mens. ik moet er niet aan denken". Vrijwilligster: „Dag mevr. D„ het is weer breien".

Mevr. D.: „O fijn. ik was me net aan het vervelen".

Vrijwilligster: lezen? " „Meneer W. komt u vanmiddag

Meneer W.: „Ik kom eraan!"

Deze middag duurt van 2 tot 4 uur; om 3 uur wordt er gepauzeerd voor de koffie/thee met toebehoren. Dit betekent niet dat er alleen dan gepraat kan worden, want dat gebeurt van het begin tot het einde: het is toch ook voor de gezelligheid, dat geldt zowel voor dc bezoekers als voor de vrijwilligsters.

Als de bewoners om 4 uur weggaan, dan houdt het werk voor de vrijwilligsters echter niet op want van de gebreide lapjes moet ook nog iets aardigs gemaakt worden.

Ik sta er altijd van te kijken hoe die dames van die eenvoudige lapjes nog zulke leuke dingen kunnen maken.

Tijdens de verkoopavond van het bejaardentehuis worden deze artikelen verkocht, dat zijn dan poppen, tonnen voor speelgoed, boxkleden en nog andere dingen, zoals de uitgebreide 'poezenfamilie', van groot tot klein. Veel breiwol wordt gratis ontvangen, maar in voorkomende gevallen kan van de opbrengst nieuwe wol-gekocht worden. Het restant van het geld wordt aan de direktrice afgedragen.

Bejaardenmiddagen

Tot slot nog iets over de bejaardenmiddagen. Twee maal per jaar wordt cr een bejaardenmiddag georganiseerd en wel in december, waar in hoofdzaak stil gestaan wordt bij het kerstgebeuren en in juni. waarvoor de laatste keren het kinderkoor uit Goes werd uitgenodigd, terwijl er dan ook door de aanwezigen gezongen wordt. Dc vrijwilligsters hebben dan over belangstelling niet te klagen.

Nu nog iets over het regelen van het vrijwilligerswerk.

Het zal duidelijk zijn dat met een enthousiaste groep vrijwilligers, ongeveer 25. en een loyale medewerking van de direktrice van het bejaardentehuis het regelen niet veel inhoudt. Het is niet nodig om iets officieel te regelen, het is meer 'onder ons'. Hen ding is echter nodig, namelijk een centraal punt. waar men kan melden als men verhinderd is en van waaruit voor een invalkracht wordt gezorgd.

Ik hoop dat uit deze bijdrage naar voren is gekomen, dat het goed is om vrijwilligerswerk te doen en dat het voldoening schenkt: bejaarden behoren ook tot de maatschappij, al staan zij nu aan de zijlijn, maar hun sporen daar hebben ze reeds verdiend.

Mocht het vrijwilligerswerk binnen uw gezichtskring komen, aarzel dan niel!

Goes. N. Remijn-Klap

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen