Bibliothecaris aan de Boezemsingel

Vanuil Rotterdam reden we daarna naar Gouda, waar mevrouw Mastenbroek en de kinderen ons bij de gedekte tafel al opwachtten. We gebruikten gezellig met elkaar de maaltijd, bekeken beneden en boven weer kasten vol boeken en waren om half elf nog niet uitgepraat. Wc zullen proberen het vraaggesprek dat we tussen de bedrijven door over de bibliotheek hielden, kort samen te vatten.

Mijnheer Mastenbroek, hoe lang bestaat de bibliotheek van de Theologische School al?

Sinds 13 januari 1927. net zo lang als de School zelf. Toen ds. G. H. Kersten in onze gemeenten een opleiding voor predikanten wilde gaan stichten, vroeg hij om giften en boeken. In 'De Saambinder' vermeldde hij regelmatig wat hij had ontvangen. In 1926 schreef hij onder het opschrift 'Een eersteling': ..Voor de bibliotheek der te stichten Theologische Schooi ontving ik een eersteling, die naar ik hoop door een rijke oogst gevolgd mag worden, van N.N. te Nieuwdorp". Anderhalf jaar later verantwoordde hij: ..Uit Zeist ontvangen voor onderhoud van de Theologische School: een spons, een zeemlap, een werkdoekje en een dweil". De eerste boeken zijn dus uit Zeeland gekomen. Het waren er vier. Dc Zeeuwen zi jn nog altijd opmerkelijk trouw in het sturen van boeken en giften.

Wie had er vroeger hel over? beheer over?

Dat berustte bij de docenten. Toen ds. Kersten in 1934 naar de Westersingel verhuisde en

daar de studenten ook les ging geven, nam hij dc bibliotheek mee. In 1949 kwamen de School en de bibliotheek weer terug naar de Boezemsingel. Ouderling II. Bas uit Alblasscrdam. die vroeger zitting had in het curatorium, heeft de eerste catalogus gemaakt, gewoon geschreven in een schrift. In 1962 heeft ds. De Gier in de zomervakantie met de studenten J. Karens en A. W. Verhoef een nieuwe catalogus samengesteld. Daarbij werd aangegeven waar de boeken stonden: bijvoorbeeld plank 3 in de kast met glazen deuren.

Hoe bent u bij de bibliotheek betrokken geraakt?

Door wijlen ds. A. Vergunst. Toen ik samen met wat nu mijn vrouw is in 1969 bij hem was voor een loelatingsgesprek om belijdenis tc mogen doen. vroeg hij: ..Zou jij één keer iets voor de bibliotheek van de Theologische School willen doen? We willen graag alle preken, boeken en brochures hebben van ds. Lcdebocr. ds. Kersten en andere van onze predikanten. Wil jij daar voor zorgen? ". Dat heb ik met plezier gedaan. Toen dat gebeurd was. vroeg hij of ik ook nog wat dozen met boeken wilde uitzoeken, die er al een poosje stonden. Ik aarzelde; 'k was pas 22. kende geen oude talen en had ook geen theologische kennis om boeken van de Nadere Reformatie te ordenen. Ik kreeg bedenktijd en besloot het niet te doen. Dat ging ik ds. Vergunst zeggen. Hij deed zelfde deur open en zei enthousiast: -Ik zie datje het wilt doen. want je bent al gekomen. Ik moet zo weg. maar 'k zal je nog even laten zien waar ze staan." Voor ik hel wist zat ik in de kelder bij acht dozen met boeken en ik ben meteen begonnen. Ik werd geboeid door al die boeken en ze hebben me nooit meer losgelaten. Door ds. Vergunst is mijn liefde voor de oude schrijvers sterk verdiept.

Bij wie bent u in dienst en is er over uw benoeming ook iets vastgelegd?

Ik ben verantwoording schuldig aan het curatorium, maar ook met de docenten heb ik veel te maken. Zij geven soms opdracht tot het kopen van boeken, maar ik koop ook wel op eigen initiatief.

Aan het eind van elk jaar maak ik een uitgebreid verslag over alles wat er in de bibliotheek omgaat. Dat koml in de januarivergadering van het curatorium aan de orde. Over een benoeming is nooit iets vastgelegd. Ds. Vergunst gaf me meteen de naam bibliothecaris en dat is zo gebleven.

Hoeveel boeken waren er toen tt met dil werk begon?

Rond de 3000. Er waren bijbelkommentaren. preken, dogmatische werken en boeken over kerkgeschiedenis.

Hoe is het boekenbezit in de loop der jaren uitgebreid?

Door schenkingen van partikulicren en uitgevers, legaten cn aankopen. Ik ga ook naar boekenveilingen en kan weieens bijzondere exemplaren aanschaffen. In 1982 hebben we de hele kollektie (580 boeken en 464 brochures) gekregen van de heer H. M. Stoppelenburg: ij was kerkhistoricus en verdiepte zich vooral in de geschiedenis van allerlei plaatselijke gemeenten. Er is wel de bepaling aan verbonden dat deze nalatenschap ten alle tijde voor ieder toegankelijk moet zijn. Zijn boeken staan ook niet tussen de andere in. Vroeger hebben wc een deel van de bibliotheek van ds. G. J. Wolbers gekregen. Later ontvingen we ook de hele bibliotheek van ds. H. van Gilst en een deel van de bibliotheek van wijlen ds. G. Mouw en evangelist J. Kwantcs. In 1991 hebben we 4406 titels ontvangen:1680 boeken. 958 brochures cn 1768 losse preken; daarnaast ook nog 125 foto's. Over de laatste tien jaar ontvingen we totaal 29.107 boeken en brochures!

Bezit de bibliotheek ook zeldzan ie exemplaren?

Ja. vele. Bijvoorbeeld een

boek uit 1602 van Ph. Mornau du Plessis. dat als titel heeft "Bybel der Nature' en "De Wet Gods' van Theodorus Beza uit 1611. Die twee boeken zijn allebei nog maar heel zelden te krijgen. Ik ben er door bevriende relaties aangekomen.

Hoe en waar zijn de boeken opgeborgen?

Tot een jaar voor ik kwam stonden ze nog in afzonderlijke eiken kasten met glazen deuren. Bij de verbouwing van de Theologische School in 1968 is er in de benedenzaal ccn kastenwand gemaakt met dichte deuren, waarachter de boeken twee rijen dik konden staan. Omdat het aantal steeds groter werd. kwam er na verloop van tijd gebrek aan opbergruimte. Men heeft toen nog uitgekeken naar een plaats in de buurt waar de boeken konden worden neergezet. Dan zouden ze echter niet meer binnen handbereik zijn en zo'n ruimte werd ook niet gevonden. Die kwam er wel in 1983. toen het zendingsbureau naar Woerden verhuisde. Het leeggekomen pand. dat aan de Theologische School grensde, werd door het curatorium aangekocht en als bibliotheek ingericht. Er werd een verbinding gemaakt, zodat de studenten er gemakkelijk kunnen binnenlopen. Er staan dertien stellingen met boeken, een tijd schriften kast en een vijfdelige glazen vitrine.

Weet u uit uw hoofd boeken er zijn.' welke

Voor 95% wel. Soms ben ik in de war met de boeken die ik thuis heb staan. Ik ben in 1970 begonnen ze in een kaartsysteem te verwerken en sinds kort staan ze in de computer. Er is ook een losbladige catalogus waarin de boeken in zestien rubrieken zijn opgenomen. De heer W. de Jonge, die nu 83 jaar is en me al vele jaren helpt, heeft een tekstregister gemaakt. Daarin kunnen we nagaan welke preken we over een bepaalde tekst in ons bezit hebben. Het bestaat uit kaarten waar per tekst op staat vermeld wie er preken over geschreven hebben.

Door uw stukjes in 'De Saam binder' heeft de bibliotheek meer bekendheid gekregen. Hoe lang schrijft u die al en merkt u dat gemeenteleden zich er ook meer bij betrokken voelen?

De respons is geweldig! Ik schrijf ze sinds ongeveer 1976 en de bibliotheek is erdoor in de belangstelling gekomen. Mensen hebben daardoor besloten hun boeken aan de Theologische School te vermaken of geven ze ons als ze kleiner gaan wonen. Zelfs sommigen die al lang bij onze gemeenten zijn weggegaan. denken op die manier nog aan ons.

Maken de studenten veel gebruik van de bibliotheek? Ja. ze raadplegen boeken als zij op school komen om de lessen te volgen en nemen ze ook mee naar huis. Vorig jaar hebben ze 179 boeken geleend. Ook zijn er nog predikanten die er gebruik van maken.

Is de bibliotheek ook toegankelijk voor anderen? Kun je er zomaar binnenlopen?

Er wordt op aanvraag uitgeleend aan partikulieren. In 1991 werden 850 boeken uitgeleend. Twee jaar daarvoor was dat nog maar dc helft. Er wordt desgevraagd ook informatie verstrekt, maar die moet wel tijdig worden aangevraagd (tel. (01820) 2 26 58). Onder bepaalde voorwaarden is de bibliotheek voor studiedoeleinden toegankelijk.

Hoeveel tijd besteedt aan de bibliotheek? it per week Waaruit bestaan uw werkzaamheden? Ik ben de meeste zaterdagen van half tien tot half zes op de Boczemsingel. Daar worden ontvangen boeken bekeken en geordend: aanvragen voor boeken worden beantwoord en boeken verstuurd. De korrespondentie vvordl zoveel mogelijk afgewerkt en dc catalogus bijgewerkt. Omdat niet alles op zaterdag klaar komt. zijn er meestal per week ook nog wel een paar avonden mee gemoeid. Er moeten ook wel eens boeken ergens in het land worden opgehaald. Ik ben ook beëdigd taxateur en soms word ik gevraagd een bibliotheek te komen taxeren. Doordat het werk uitbreidt, wordt het ccn steeds zwaardere opgave, zowel voor mijn gezin als voor mezelf. Gelukkig hebben mijn vrouw en kinderen er tot nog toe altijd achter gestaan.

Hebt u ook hulp bij al dat werk?

Gelukkig wel. De heer De Jonge, die ik al noemde, komt al elf jaar lang elke zaterdagmorgen. Verder heb ik hulp van Adriaan Lemstra en Jaco dc Heer. Zij sUideren nog en komen ook altijd als ik er ben. Eerder had ik ook veel steun aan Wim Lemstra.

U zult bij schenkingen ook wel eens boeken krijgen die al in de bibliotheek zijn. Wat doet u daar dan mee?

We zoeken eerst het beste exemplaar uit voor dc school. De boeken die we dubbel hebben, worden twee keer per jaar verkocht onder de docenten en de studenten. Dc opbrengst komt ten goede aan dc kas. Per jaar wordt gemiddeld voor ƒ 10.000boeken aangekocht.

Giften blijven zeker welkom? altijd

Heel graag. Het postbanknummer is 3372627 t.n.v.

Bibliotheek Theologische School te Rotterdam.

Hoe groot is het nu? boekenbezit

Er zijn naast dc kollektie Stoppelenburg in totaal 10.809 boeken, terwijl er ook nog een paar dozen moeten worden uitgezocht.

U hebt ook een foto-archief opgezet. Hoeveel foto 's zijn er al en welke verzamelt u?

Er zijn ongeveer 1300 foto's van onder meer predikanten, ambtsdragers, eerste steenleggingen cn kerkgebouwen. Ds. Kersten is al met het verzamelen ervan begonnen, maar toen kwam het nog niet van de grond. Men was vroeger tegen het maken van foto's. De eerste zijn waarschijnlijk binnengekomen voor het boekje dat ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van onze gemeenten werd uitgegeven.

Wat zou u tot slot zeggen? willen

Een paar weken geleden kwam er ccn jongeman bij me in de bibliotheek. Hij had me een poosje heen en weer zien vliegen van de telefoon naar de boeken cn het kopicer-apparaat. Hij zei: ..Mag ik u een bijzondere vraag stellen? Komt u nog wel aan uw eigen ziel toe? ". Die vraag blijft me toch bezighouden. Aan de andere kant zie ik het als een voorname taak om zo dienend in mijn eigen gemeenten bezig te mogen zijn. beseffend niet meer te zijn dan hel kleinste radertje in ons kerkelijk leven.

Mijnheer en mevrouw Mastenbroek. hartelijk dank voor de gezellige avond die we in uw gezin hebben doorgebracht!

Geldermalsen.

A. T. Crum

Z. Crum-Nieuwland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen