‘Uw inzettingen zijn mij gezangen geweest ter plaatse mijner vreemdelingschappen’

Wanneer ire de 119de psalm lezen Iw aarvan lier 54ste vers hierboven is aangehaald) dan zou je de gedachte kunnen krijgen: wat zou het fijn geweest zijn als die dichter zelf ons vraaggesprek had bijgewoond en we zijn raadgeving en kommentaar hadden gekregen. Die gedachte, hoe begrijpelijk ook. is echter niet naar de Schrift. Wanneer in de gelijkenis van de rijke man en tic arme Lazarus de rijke man uiteindelijk vraagt om een bijzondere boodschapper voor zijn broers, i: het antwoord: ze hebben Mozes en de profeten, dat zij die horen.

Waar zoek je antwoorden?

Mol die uitspraak zitten we meteen in de kern van liet probleem van het vraaggesprek: proberen we het antwoord op on/e vragen te vinden door er samen over te praten, ol' zoeken we samen in hel Woord van God de antwoorden', ' Als Paulus op weg naar Damaskus uitroept ..Heere. wal wilt Gij dat ik doen /al? ", dan is er iets gebeurd: toen hij door Gods Geesl aan zichzelf werd ontdekt, werd in zijn ziel de vreze gewekt (zoals McCheyne dal /o prachtig schrijft in zijn bekende gedicht).

Je hoort zo vaak zeggen: ik vind.... ik denk.... F.n dal gebeurt echt niet alleen in gesprekken tussen jongeren! .luist dal is bij Paulus overboord gegaan toen de opgestane Levensvolst hein ontdekte aan zijn vijandschap tegen God en Zijn dienst. Daar verloor hij alle eigen-wijsheid en werd zijn wil verslonden in Gods wil.

Zo komt dan toch de dichter van Psalm 119 bij je zitten. Je mag in z'n hart kijken en dan lees je een hele lange Psalm, een voortdurende uiting van liefde, afhankelijkheid en genegenheid jegens de Heere zijn God. Die hem een nieuwe hart gegeven had. Dan zoekt ook hij antwoorden door goddelijk onderwijs: Heere. maak mij Uwe wegen door Uw Woorcl en Geest bekend.

Nu eerst orde op zaken stellen

In het v raaggesprek bleek hel ene woord traditie voor verschillende uitleg vatbaar te zijn. Daarom lijkt hel me sioed hel volgende onderscheid aan le brengen:

a. inzettingen die God nadrukkelijk in Zijn Woord ingesteld heeft (gij zult niet doden, gij zult de sabbatdag heiligen en dergelijke):

b. instellingen van de kerk op grond van Gods Woord (het geordende kerkelijk leven waarbij behoort de wi jze waarop de ambten vervuld worden, de instelling van het catechetisch onderwijs en dergelijke):

c. gewoontes die plaatselijk of in de loop van de tijd kunnen variëren (orde van dienst, wel of geen orgel, de keuze van een leerboekje voor dc catechisatie).

Het zal jullie wellicht ook bekend zijn dal er vaak. en dat nog met koude harten en hete hoofden, gesproken wordt over de laatstgenoemde groep: de plaatselijke, ol tijdgebonden gewoonten. Dal zou niet /O moeien zijn. Wanneer we instemmen met Paulus' uitroep: ..Heere. wal wilt Gij dat ik doen zal" en met diezelfde verbrokenhcid des harten bezig zouden zijn. dan zouden wc eerst vragen naar Gods inzettingen. Dan zouden vervolgens de kerkelijke instellingen die op Gods Woord gegrond zijn niet gauw te zwaar zijn en dan zouden we ons ook vanuil de liefde tot de Heere en Zijn dienst wel kunnen schikken in middelmatige zaken die plaats-of tijdgebonden zijn. Dan breek je ook niet mei zulke gewoonten omdat de 'vrede en de aangename rust", die kenmerkend zijn waar liefde woont, je heel wat waard zijn. 'i Gaat immers om dc dienst des Hoeren! Dan is Paulus zelfs bereid om hot vleeseten (waartegen hij voor zichzelf geen be/waar had) loeli Ie laten tervville van andere kinderen dos I loeren. Overigens belijden do reformatorische kerken in de strijd logen de roomse tradities in cle Nederlandse Geloofsbelijdenis (art. 7): ..Men mag ook geen geschriften van mensen, hoe heilig zij geweest zijn. gelijkstellen met (Ie Goddelijke Schriften, noch de gewoonte hij tic waarheid Gods (want de waarheid is hoven allesI noch de grote menigte, noch de oudheid, noch de successie van tijden of personen, noch de conciliën, decreten of besluiten, want ci/U' mensen zijn uit zichzelf leugenaars en ijdeler dan de ijdelheid zelve ".

Konkrete gesprekspunten

De kerkgang

De kerkgang is een goddelijke inzetting. In de kerken van cle Reformatie bestaan daarbij naast cle zondagmorgendiensten ook de leerdienst van zondagmiddag (bedoeld voor het onderwijs aan cle hand van cle Hcidelbergse Catechismus) en cle (door cle weekse) bijbellezingen. Calvijn behandelde zo hele bijbelboeken tekst voor tekst. De kerk heeft do/o diensten zo geordend ingesteld om uitvoering te geven aan de opdracht van Christus om al do volken te onderwijzen. Hol is dus geen vrijblijvende, subjeklieve zaak hoeveel koor we op zondag naar do kerk gaan. Do catechismus spreekt van naarstig opgaan, dat is. zo mogelijk, tweemaal. In het Oude Testament klinkt cle oproep: ..Hoor. Israël!", in het Nieuwe Testament: ..Het seloof is door

liet gehoor, en het gehoor is door het gepredikte Woord ".

De goddelijke opdracht om te horen, is dus onvoorwaardelijk. De gehoorzaamheid staat voorop en overwegingen als: ..Het gaat er maar om hoe ik luister, hoe ik het ervaar", of: ..Als ik echt behoefte heb. dan ga ik wel", zijn nier op Inin plaats. Daar staal ook veel tegenover: zo onvoorwaardelijk als de opdracht tol kerkgang is. zo is ook de Heere vrij in hel betonen van Zijn gunst, onafhankelijk van onze gestalte, van ons gevoelen of onze waardigheid. Wanneer de Heere Zijn Geest paart aan Zijn Woord is dal altijd onverdiend, onverwacht en verrassend. Ik hoor het ds. A. Vergunst nog zeggen: ..Wanneer do Heere overkomt. brengt Hij alles mee". Ten diepste is dat een vrucht van de borgtoehtelijke gehoorzaamheid van de Heere Jezus. Die naar gewoonte opging naar Gods huis.

Catechisatie en catechisatiemethoden

De catechisatie, het onderwijs aan jongeren en hen die belijdenis wensen al' te leggen, is een goddelijke instelling. De discipelen hebben persoonlijk gedurende drie jaar onderwijs ontvangen. Hoe bevoorrecht zijn we daarbij in do nieuwtestamentische tijd (zie ilebr. 1:1). Is de opdracht ..lerende hen onderhouden al wat Ik u geboden heb" uit Ciods mond zelf gekomen, de verdere inrichting van de catechese behoort als uitwerking van Zijn opdracht lot do verantwoordelijkheid van de kerk. Veel leerboekjes voor catechetisch onderwijs zijn door de eeuwen heen verschonen en hebben gediend tot onderwijzing in de leer der godzaligheid.

Hot is zeker do moeite waard vergelijkenderwijs eens kennis te nomen van bijvoorbeeld do catechismus van Genese. Luthers catechismussen, de grote catechismus van IJrsinus. de leerboekjes van ds. Ledeboer en ds. Hellenbroek en van recenter methoden. Zo is de eeuwen door gezocht gestalte te geven aan de opdracht ..leer do jongeling de eerste beginselen naar de eis zijns wegs. als hij ook oud geworden zal zijn zal hij daarvan niet afwijken". Daarbij hoop ik datje in je naaste omgeving wol eens leesbare brieven van Christus tegenkomt, waaraan je merkt dat zij sproken uil persoonlijk ontvangen onderwijs uit de Heilige Schrift. Zulke ontmoetingen zou je ook op catechisaties kunnen hebben. Dan valt do gebruikte methode weg en gaal het om Luthers vraag: hoe krijg ik een genadig God. Dan blijkt ook oen oudere methode zoor aktuoel te zi jn. al vraagt dal wel van degene die catechiseert hot inlevingsvermogen en do bereidheid om in eigentijdse bewoordingen dezelfde beleden waarheid lo vertolken en uil le leggen.

Liturgie

Binnen do kerken van do reformatie is een sobere liturgie gebruikelijk: hel Woord en de verkondiging daarvan staal centraal. Nioi het doopvont en evenmin de avondmaalstafel. Kr zijn in hot buitenland kerken waar beslist geen orgel geaccepteerd wordt, en toch wordt er voel en mooi gezongen. In de lijd van do reformatie schijnt hol gebeurd le zijn dal door do vervolgingen calvinisten terecht kwamen in lutherse kerken mot een bijna roomse liturgie. Alleen hol misoffer ontbrak.

Desgevraagd schijnt Calvijn hen geantwoord te hebben: is er een zuivere bediening van Gods Woord.' Daarmee zijn we weer terug bij de kern. zonder daarmee te ontkennen dal plaatselijke of landelijke gewoonten hun waarde kunnen hebben. Overigens zijn er voorbeelden te over van liturgische vernieuwingen en liturgische vernieuwingsdrang die wezenlijke verwijdering van de gereformeerde prediking hebben ingeluid.

Huisbezoek

Ik hoop dat én jullie en de ambtsdragers daar echt tegen opzien. Het gaat - na en naast de prediking - 0111 liet hoeden van de zielen, jong en oud. Hoe dat moet? Boston heeft daarover oen prachtig boekje geschreven getiteld: 'De kunst 0111 mensen le vangen'. Zijn uitgangspunt is liet woord van Christus: ..Ik zal u vissers van mensen maken". Dat ging van Hem uil. alleen van Hem kunnen wij leren wat het betekent 0111 het net van Gods Woord uil te spreiden, hot op Zijn bevel uil le werpen daar waar Hij voor de vangsl zorgt. Dat betekenl heel principieel: zelf er tussenuit en geen andere begeerte dan 0111 Zijn Woord en dat alleen door te geven. Daartoe geve Hij wijsheid om tijd en wijze le weten in het luisteren (dat gaal voorop) 011 in het spreken.

We zijn niet op alle gemaakte opmerkingen ingegaan. Met name het slechts zijdelings genoemde punt van de kerkverlating verdient op zich alleen al een aparte uitgebreidere bespreking. Voor alle genoemde punten geldt wel dit: wat heeft de Heere in Zijn Woord ons erover te zeggen, en laten w i j ons door Zijn Woord gezeggen?

Voor ouders en ouderen

Voor de houding v an ouderen tegenover jongeren zou ik nog willen zeggen: aten we niet onbijbels verwonderd zijn over hun vragen. Lr is niets nieuws onder de zon. al worden de vragen misschien anders geformuleerd dan vroeger. De openheid kan soms ronduit shockerend zijn. op het brutale af of zelfs oneerbiedig. Jongeren dienen in te zien dat dat geen pas geeft. Onze houding worde echter gekarakteriseerd door de v raag: ie zal een reine geven uit een onreine? Het gaat 0111 onze eigen kinderen. Herkennen we dan toch de vragen van deze ti jd? Ln als we iets mogen weten van (ioddelijke genade, bewezen aan een verloren zoon. dan zullen we nooit kunnen vergeten wie die verloren zoon was. waar Hij hem vond. wat Hij toen sprak (F.zech. 16:3-6) en hoe Hij verder handelde (lees maar lot 011 niet vors 63). Mogen onze jongeren daar ook wol eens van horen?

Krimpen aan den l.lssel G. van der Hoek

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen