Heb jij de komputer of heeft de komputer jou?

Bas zit achter zijn komputer. Mei de ogen strak naar het scherm turend, stuurt hij zijn razendsnelle sportwagen over bochtige trajekten naar de eindstreep. De naald van de snelheidsmeter wijst 270 km/u aan. De vorige keer haalde hij dit trajekt in 3 minuten en 54.6 schonden. Nu moer hij liefst nog iels sneller zijn. Nog drie tunnels en twee ravijnen dan zal hij er zijn. „Bas. jc huiswerk, denk je er nog aan? Hel is al vijf uur." „Ja mam."

Met piepende banden trekt Bas weer op. op nr» naar de volgende eindstreep. „Oei. die tegenligger ontweck ik maar net", denkt Bas en ontwijkt vervolgens ook nog net een boom. om daarna hel ravijn in le duiken. Eeii volgende auto....

„Bas. hel is kwart over vijf. je huiswerk!" ..Ja mam. nog even." Hè. net niet genoeg punten voor de skorelijst. Nog één keer dan....

Kan een komputer denken?

Kompuierspelleljes. je kent ze vast wel. Misschien is dat wel het enige dat jij met je komputer doet. Dit verhaal van Bas gaat over een autoracespelletje. Uit het verhaal van Bas blijkt ook dat hij behoorlijk verslaafd is. De komputer heeft zo n aantrekkingskracht op hem dat hij er niet van af kan blijven. Je kunt je dus afvragen: is een komputer eigenlijk wel goed? Heeft een komputer nuttige toepassingen?

Het verhaal gaat nog even verder. Na zijn huiswerk gaat Bas direkt weer terug naar zijn komputer. maar nu om te schaken. Hij staat ervan verbaasd dat zijn komputer door even te 'denken' in staat is steeds weer een veel betere zet te bedenken dat hij. Hoe kan dat? Is een komputer net zo slim als een mens of weet hij heel veel? Denkt een komputer? Zomaar een heleboel vragen om bij stil te staan.

Wat is een komputer eigenlijk?

Een komputer is niets anders dan een apparaat dat heel snel schakelaartjes kan omzetten. Mijn komputer kan bijvoorbeeld H) miljoen keer per sekonde een schakelaartje omzetten. Deze schakelaartjes hebben twee standen: aan en uit. In kompulertaal heten deze standen 1 en 0. Doordat dit cijfers zijn en de komputer heel snel kan schakelen, kan de komputer dus heel snel rekenen. Het schaakprogramma waar Bas mee speelt, denkt dus niet echt. maar kan door heel snel rekenen toch snel een antwoord vinden dal nog goed is ook.

De komputer kan ook heel snel lezen. Een voorbeeld. Ik heb de Bijbel in het geheugen van de komputer staan. Pas moest ik weten waar de apostel Johannes het woord 'wereld' gebruikt en in welke betekenis. Je kunt dan je Bijbel en konkordantie pakken en na lang zoeken en schrijven heb je dan de teksten die je wilt hebben. Een andere mogelijkheid is dat je de komputer de opdracht geeft de hele Bijbel door te 'lezen' en alle teksten die je wilt hebben op het scherm le zetten. Ik probeerde dit en.... hij deed er slechts drie sekonden over. veel sneller dan ik met Bijbel en konkordantie zou kunnen. De komputer vond door de hele Bijbel heen 225 verzen. Een komputer kan dus ook heel snel 'lezen'. Hij leest niet echt. maar vertaalt het woord 'wereld" in een schakelaarstand en zoekt dan heel snel in zijn geheugen waar precies dezelfde stand te vinden is.

Uit dit voorbeeld blijkt ook dat een komputer beschikt over een heel erg groot geheugen. Mijn komputer kan bijvoorbeeld wel tien keer de Bijbel in zijn geheugen hebben. Een komputer is dus niets anders dan een apparaat dat heel snel kan rekenen en lezen en over een groot geheugen beschikt. Toch is het geen slim apparaat. Als ik 'werelt' had ingetikt, had hij niet begrepen welk woord ik zocht en dan ook niets gevonden.

Een goed hulpmiddel

Doordat een komputer heel snel kan lezen en rekenen, kan hij ook een goed hulpmiddel zijn voor de mens. Hij kan daardoor taken uitvoeren waar

een mens dagen, misschien wel jaren voor nodig heeft. De komputer voert alleen opdrachten uit die de mens hem geeft. Als er dan een foute opdracht wordt gegeven, voert de komputer die ook fout uit en kunnen er een heleboel dingen misgaan. Aan de andere kant is de komputer dus ook heel betrouwbaar als hij goed geprogrammeerd is. juist omdat hij precies doet wat je hem opdraagt.

Dat de komputer een goed hulpmiddel is. blijkt wel uit het feit dat gedurende de laatste twintig jaar Nederland veroverd is door de komputer. Overal staan ze en in veel apparaten is er een ingebouwd. Laten we eens kijken hoe je omgeving er uil zou zien zonder komputer. Allereerst deze 'Daniël'. De adresband die je er zojuist afgehaald hebt. bevat je naam en adres. Als ze bij de Jeugdbond niet zouden beschikken over komputer. waarin alle namen en adressen van de abonnees opgeslagen zijn. zouden er twee of drie mensen dag in dag uit bezig zijn om steeds weer op tijd alle adresbanden getypt le hebben. Nu doet de komputer er een paar uur over en dan zijn alle a d res banden geprint.

Een ander voorbeeld. In debibliotheek waar jij je boeken haalt, staan er vast ook wel. Als deze er niet waren, betekende dat dat je nog langer in de rij moest staan om je boeken af te stempelen, omdat dan van elk boek op een kaart geschreven moet worden aan wie hel uitgeleend is en wanneer. Hoelang zou je dan moeien wachten als je tien boeken in je las hebt? Nu doet de komputer over die stapel maar enkele sekonden.

Moderne vliegtuigen, het beveiligingssysteem van het treinverkeer, moderne telel"o() nee n i ra les. geldau toma ten bij de bank en de kompulcrnaaimachine van je moeder zijn een heleboel voorbeelden van dingen die er niet zouden zijn zonder komputer. Probeer je eens voor te stellen hoe Nederland er dan zou uitzien? Zo zie je dat je tegenwoordig eigenlijk overal wel komputers vinden kunt. Je voelt nu wel aan dat het misschien wel eens een beetje te erg wordt.

Is een komputer altijd goed?

Het antwoord op de vraag of een komputer goed is. is 'nee!'. Dat de komputer zo langzamerhand overal in betrokken is. heeft naast voordelen ook duidelijk flinke nadelen. Een paar voorbeelden.

Denk bijvoorbeeld aan het voorbeeld van die adresbanden van 'Daniël'. Enerzijds neemt de komputer veel eentonig werk weg. Anderzijds moeten daardoor wel twee mensen ander werk zoeken.

Een ander nadeel is datje door de enorme snelheid van de komputer. zoveel informatie op je afkrijgt dat je het niet meer kunt overzien. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het antwoord da! de komputer mij ga) toen ik wilde weten waar overal het woord 'wereld' slond. De komputer gaf niet een paar. maar 225 antwoorden, dus veel te veel om alles goed le kunnen bekijken en erover na te den ken.

Door de grote snelheid die de komputer overal aan geeft, kunnen ook veel mensen hun werk niet meer aan. Hel gaat gewoon (e snel!

Door de komputer is het ook mogelijk geworden dat apparaten zelf ingewikkelde beslissingen kunnen nemen. Denk hierbij aan de geldautomaat. Enerzijds is het heel moeiljk om op het pasje van iemand anders geld op te nemen. Aan de ander kant: je hoeft maar drie keer een fout nummer in te tikken, of je hebt het nakijken. Je bent als hel ware overgeleverd aan hei apparaat. Als laatste voorbeeld: de komputerverslaving. Denk bijvoorbeeld aan het verhaal van Bas waarmee ik begon. De komputer lijkt heel slim en is een krachtige tegenstander. Je blijft maar bezig om hem uileindelijk de baas te worden en om het steeds beter te doen. maar ondertussen kun je er niet van afblijven.

Is een komputer nu goed of Ibut? We hebben gezien dat een komputer zelf niets meer kan dan wij mensen aan hem leren en ook niets meer doel dan dat wat we hem opdragen om te doen. Een komputer kan dus zelf niets verkeerd doen. Door zijn enorme snelheid kan hij een heel goed hulpmiddel zijn voor de mens. Aan de andere kant bleek uil dit artikel dat hij ook op een verkeerde wijze toegepast wordl. bijvoorbeeld als hij de mens gaat overheersen. Denk alleen maar aan het verhaal waarmee we begonnen. Daar kun je duidelijk zien dat Bas een slaaf is van de komputer en zijn komputer verkeerd gebruikt.

Ook jij bent dus een slaaf van de komputer en gebruikt hem dus verkeerd, als je voelt dal je niet kunt stoppen. We moeten ons bij elk gebruik van de komputer afvragen: blijven wij de baas over de komputer of speelt hij de baas over ons? Denk je hier nog eens aan. als je weer eens je komputer aanzet?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen