De Gereformeerde gezindte en de plaats van de Gereformeerde Gemeenten daarbinnen

Om dc titel van het thema in overeenstemming te brengen met de inhoud van de lezing zal eerst aandacht besteed moeten worden aan de vraag: Wat zijn de Gereformeerde Gemeenten en wat is dc Gereformeerde Gezindte?

Het eerste mag ik veronderstellen voor iedere lezer van Daniël duidelijk te zijn. De Gereformeerde Gemeenten zijn een vereniging van Kruisgemeenten en Ledcboerianen. die in 1907 onder de stuwende leiding van ds. G. H. Kersten tot stand is gekomen. De Gereformeerde Gezindte is een benaming voor alle kerken, die buiten de Hervormde Kerk zijn komen te staan en nochtans vanuit de gereformeerde belijdenis willen leven. Deze naam herinnert aan dc Afscheiding en aan Groen van Prinsterer. Groen van Prinsterer beschouwde dc kerken, die de Hervormde Kerk hadden verlaten toch als behorende tot de gezindte van hen. die dc kerk van de Reformatie in ons land gesticht hadden.

De enige legitieme oorzaak om apart te staan

Welke plaats nemen de Gereformeerde Gemeenten in temidden van de kerken, die willen blijven bij de gereformeerde belijdenis?

De vraag etaleert de verdeeldheid onder hen. die toch zeggen te willen blijven bij de gezindheid van dc eerste hervormers, die de Gereformeerde Kerk in Nederland gesticht hebben. Dit is een beschamende zaak.

En we moeten hierover altijd bedroefd blijven. Aan de andere zijde kan er een legitieme reden zijn om een zelfstandige kerk te zijn naast de door de hervormers gestichte kerk en andere kerkgenootschappen. Jezus' gebed om eenheid, zoals we dit lezen in Joh. 17:21 moet ieder waar christen heilig zijn. Hier komen we tot de enige legitieme oorzaak om naast andere kerken een aparte gemeenschap te vormen.

Het artikel van dc gemeenschap der heiligen en het gebed van Jezus om eenheid mag nooit zover doorgevoerd worden, dat de leer opgeofferd wordt op het altaar van dc kerkelijke eenheid. Een handhaven van dc eigen kerk naast kerken waar dwaling cn ketterij getolereerd worden is wettig.

Indien wij als Gereformeerde Gemeenten in de Gereformeerde Gezindte toch een aparte plaats blijven innemen, moet dit zijn vanwege de leer der Schrift en niet vanwege andere op zichzelf misschien toch wel goede gewoonten en gebruiken.

Wat maakt de Gereformeerde Gemeenten zo apart?

Ik vrees dat veel jongeren deze vraag alleen beantwoorden met te zeggen: „In de Gereformeerde Gemeenten zingt men alleen Psalmen, gebruikt men alleen dc Statenvertaling, dragen dc vrouwen en meisjes een hoed tijdens de kerkdiensten, is men tegen het bezit van t.v."

Alhoewel deze zaken waar zijn en tot op zekere hoogte hun waarde hebben, is dit, hoop ik. toch niet het specifieke van de Gereformeerde Gemeenten. Er is iets meer dan deze uiterlijke dingen, die de Gereformeerde Gemeenten anders doet zijn dan de meeste andere kerken van de Gereformeerde Gezindte. De aparte plaats van de Gereformeerde Gemeenten in de Gereformeerde Gezindte heeft vooral te maken met het werk van de Heilige Geest in het hart van zondaren. De innerlijke beleving van het belijden komt in onze kerk sterk naar voren. Het persoonlijke heil krijgt aandacht op een wijze, die in veel kerken van de Gereformeerde Gezindte wordt gemist.

Het persoonlijke heil

De Gereformeerde Gemeenten wil ik dus karakteriseren als een kerk waarin het persoonlijke heil alle aandacht krijgt. De vraag is echter: is dit wel gereformeerd? In de Reformatie ging het om veel zaken. De hoofdzaak waar het om ging was echter: hoe krijg ik een genadig God?

Het ging er om hoe een doemwaardig, schuldige zondaar rechtvaardig kan zijn voor God. De soteriologic (hoe kom ik aan het heil) neemt een overwegende plaats in. Het karakter van de reformatorische beweging was juist de afwijzing van de bemiddeling van de kerk tussen God en de mens en een beklemtonen dat de godsdienst persoonlijk is en begint in het hart. De godsdienst is geestelijk, een zaak van het hart en van persoonlijk kontakt met God en geloof in Jezus Christus. Wat is gereformeerd?

Zijn we gereformeerd omdat we in de lijn van het verbond geboren zijn? Omdat wij ons bewegen in de gereformeerde traditie? Omdat wij niet ritmisch zingen en ons op ccn bepaalde wijze kleden? Of misschien omdat wij met het gebruik van bepaalde uitdrukkingen preken? Ik geloof dat gereformeerd zijn iets meer is.

Het is door Geest en Woord wedergeboren en vernieuwd te zijn. Het is in Christus te zijn en een nieuw schepsel te zijn geworden. In het gereformeerd zijn is een sterk verband tussen Woord en Geest.

Alleen van dc Geest te spreken is dopers, maar alleen van het Woord te spreken is humanistisch. Gereformeerd zijn is door en door bijbels zijn. Als het niet bijbels is. is het niet gereformeerd. Gereformeerd zijn is door en door van de Geest bezield te zijn. Wanneer wij de werking van Gods Geest niet kennen zijn we niet gereformeerd. Daarom zijn wij van nature, zonder de wederbarende werkingen van Geest en Woord niet gereformeerd.

Wanneer je op deze wijze een onderzoek instelt naar wat nu eigenlijk de kern van de Reformatie en het echte gereformeerd zijn is. kom je tot de ontdekking dat de Gereformeerde Gemeenten met hun spreken over de noodzaak van een persoonlijke beleving van de leer. zich aansluiten bij oude waarden.

Jonge mensen, er is zeker wat op de Gereformeerde Gemeenten aan te merken. Maar bedenk toch vooral, dat de prediking van de persoonlijke doorleving van de drie stukken van ellende, verlossing en dankbaarheid voluit bijbels en gereformeerd is. Daarom hebben we als Gereformeerde Gemeenten een eigen plaats in de Gereformeerde Gezindte.

Wij dragen oude waarden met ons mee. Ik hoop. dat je dit mag ontdekken en met je hart mag beleven.

Literatuur:

1965. J. Calvijn. Institutie, vooral de boeken 4-1 en 4-2. D. Nauta. Calvijns afkeer van een schisma. Kok. J. Ovven. Of Schism. vol. 13. All the works. A. Comrie. Zeven zondagen H. Cat. blz. 33. uitgave 1856. Ds. G. H. Kersten en ds. J. v. Zweden. Kort Historisch overzicht. H. A Hofman. Ledeboerianen en Kruisgezinden. De Banier. 1977. A. Vergunst en H. Hofman. De Geref. Gezindte en wij. Jeugdbond 1974. Ds. G. Boer, De gereformeerde gezindte. Bout. z.j. Ds. A. Vergunst e.a. Alleen uit Hem en door Hein. Hoekman. 1977.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen