Tussen beroepskeuze en gepensioneerd zijn

Soms weten kinderen al heel jong wat ze later willen worden. Die beroepskeuze kan voor ouders wel eens een bron van zorgen zijn, ais bijvoorbeeld dat beroep niet strookt met de dienst des Heeren. Aan de andere kant kan het ook tot blijdschap van ouders strekken als hun zoon of dochter van jongsaf aan een richting kiest, waarmee ze van harte in kunnen stemmen. Onlangs had ik een gesprek met iemand die inderdaad al jong precies wist wat ze wilde. Inmiddels ligt die keuze al ver achter haar, het gekozen beroep mocht ze vele jaren uitoefenen en nog niet zo lang geleden is zij gepensioneerd. Vele facetten uit haar maatschappelijke loopbaan kwamen naar voren in het gesprek en ik laat haar graag aan het woord:

„Acht jaren telde ik. toen ik een zusje kreeg. De verpleegster kwam met de weegschaal (!) aan huis om de baby te wegen en ik stond er vol belangstelling bij... Dif moment is de eerste prikkel geweest tot het kiezen van de richting die ik later uit zou gaan. namelijk de kraamzorg. Het beeld van die wijkverpleegster met haar kapje op het hoofd zie ik nog voor me! Wat is er tussen toen en nu toch veel veranderd! Toen mijn moeder daar weer toe in staat was. ging ze tegelijk met andere moeders, in een taxi naar een naburig dorp en daar in het kafé (konsultatiebureau) werd mijn zusje op dc biljarttafel gemeten, gewogen en onderzocht... Ik wist het zeker: dit werk wilde ik ook gaan doen.

Het was in de oorlogsjaren, dat ik eigenlijk naar de middelbare school moest. Veel kwam daar niet van terecht, zodat ik na de oorlog door middel van verschillende kursussen verder leerde. Moeder stimuleerde dat en toen ik voldoende kennis opgedaan had. werd ik aangenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Ik wilde immers de wijkverpleging in, en had daarvoor diploma's nodig. ..Het zwaarste zal ik maar eerst doen", dacht ik en zodoende kwam is 's morgens in het psychiatrisch ziekenhuis aan. om 's middags - zonder enige vooropleiding! - al patiënten te helpen. Nu, dat viel niet mee: de spinazie vloog me om de oren... We werkten in die tijd 52 uur per week en kursus was er in je vrije tijd. Ook dit veranderde in later jaren ten goede. Na drie jaar had ik mijn 'zwarte kruisje', het B-diploma. Nu moest 'A' nog gehaald worden cn daarvoor kon ik terecht in een ziekenhuis aan de Coolsingel in Rotterdam. Wie in het bezit was van A en B cn kraamverpleging mocht verder op de wijkschool. maar helaas, er was geen plaats.

Ik moest een jaartje wachten en zocht dus elders werk. Eerst kwam ik in het kinderziekenhuis Sofia (of 'Sofietje') terecht om daar de kinderaantekening tc halen en daarna op de kraamafdeling in een privékliniek in Zwitserland.

Ja. dat was ook een ervaring apart. De dames met hun baby moesten natuurlijk een uitstekende verzorging genieten! Ze konden toen al - 35 jaar geleden! - hun menu kiezen, ze mochten allerlei wensen kenbaar maken en wij vroegen steeds keurig: „Haben Sie noch wünschen. Frau Professor? Frau Pfarrer? ", enzovoorts.

Maar ook deze tijd ging voorbij en ik moest afscheid nemen van het mooie uitzicht op de Jungfrau. een hoge berg in Zwitserland. Toch was ik blij toen ik op de wijkschool aan mijn echte werk kon beginnen.

En tenslotte, na me nog verdiept te hebben in sociale psychiatrie, kon ik de wijk in. maar... dat was niet in Nederland!

Via het Ministerie van Zaken Overzee kwam ik terecht in Nieuw-Guinea. Daar is heel veel over te vertellen, maar ik kan hier slechts enkele dingen aanstippen. In Biak kreeg ik de leiding van een polikliniek en ik zal een voorbeeld geven hoe moeilijk het is om op de juiste manier met ontwikkelingswerk bezig te zijn. De mensen woonden daar in huizen, die op palen in het water stonden. En nu was daar een kindje verdronken! ..Het is jullie schuld", zeiden de bewoners. ..jullie geven melkpoeder, zodat het kind eerder kan lopen dan zwemmen! Vroeger was het hier veel beter. Kinderen konden zo snel niet groeien en leerden pas lopen als ze ook zwemmen konden! We kenden geen bier, geen luxe. en we hadden heel andere behoeften. Onze vrouwen werkten op het land en wij konden op

jacht of gaan vissen..." Ze hadden ten dele gelijk, maar ze vergaten wel. dat de gezondheidszorg heel wat beter geregeld was! In Hollandia startte ik met de wijkverpleging. Ik leidde meisjes op. probeerde preventief te werken, voorlichting te geven en kreeg ook veel te maken met maatschappelijke problemen. Ik kwam in huizen, waar de kippen op bed of op de te verkopen groenten liepen, ik kwam ook in het gouverneurshuis... Een adjudant wachtte me op en kontroleerde of ik mijn schoenen wel gewit had en of ik een schone jurk aan had! In die jaren leerde ik één ding heel goed en dat was autobanden verwisselen. Soms moest ik dat wel drie keer op een ochtend, zoveel glas (van westerse colaflesjes) en blik lag er overal. De mensen wisten niet wat ze met het afval moesten doen en dus wierp iedereen dat maar aan de kant van de weg!

Na drie jaar ging ik met verlof naar Nederland en helaas... ik kon niet meer terug. Nieuw-Guinea werd in deze tijd bij Indonesië gevoegd. Zo snel ik aan dit tropische land gewend was geweest, zoveel moeite had ik nu om me in eigen land weer thuis te voelen. Enige tijd werkte ik in een ziekenhuis in Engeland, maar de werkwijze trok me daar toch niet aan. en zodoende kwam ik toch weer in Nederland terecht.

Een klein kraamcentrum had me dringend nodig en ik mocht er veel organiseren, leiding geven aan de meisjes, ze opleiden tot goede kraamzusters. Ja, 't was werk wat ik heel graag deed. En steeds weer boeide het mc om te zien hoe die jonge meisjes van achttien jaar zich ontwikkelden tot volwassen zelfstandige vrouwen met inzicht in het wisselende werk. Dc meisjes kwamen in allerlei gezinnen terecht en maakten dingen mee. waar ze nog nooit van gehoord hadden. Soms lukte het om door middel van deze meisjes invloed uit te oefenen op het gezin. Een slechte gewoonte, zoals het 'uit de muur eten' werd bijvoorbeeld doorbroken door de inbreng van de kraamhulp. Ze kookte soep voor de volgende dag en dat viel zeer in de smaak.

Ook op de kinderen kon de kraamhulp wel een goede invloed hebben. Natuurlijk kon ze de kinderen niet iets verbieden, dat ouders wel toelieten! In een gesprekje met de moeder kwam dan bijvoorbeeld het niet-willen-eten van een kleuter ter sprake. Dc kraamzorgster wees op een taktische manier op het steeds maar snoepen en stelde voor het vandaag eens anders te proberen...

Moeilijke problemen werden op het kraamcentrum met elkaar besproken. Soms konden de zusters het psychisch bijna niet uithouden in het gezin waar ze waren. Ze hadden dan een luisterend oor nodig en al kon ik aan de vreemde verhoudingen in het gezin niets doen, ik leefde wel mee, begeleidde de zusters en bezocht het gezin meermalen in die tien dagen.

Enkele probleemgevallen wil ik wel noemen. Met de mensen die om kraamhulp vroegen, had ik altijd een gesprek. Zo leerde ik onder andere de verhoudingen binnen het gezin kennen en dan schrok ik wel van het zondige samenleven.

Moesten daar mijn kraamzustertjes naar toe? Hel kwam steeds meer voor dat man en vrouw samenwoonden zonder getrouwd te zijn. De zuster die daar heenging kreeg van mij de boodschap, dat ze nooit ongevraagd haar mening mocht zeggen. En zo was het ook bij de twee vrouwen, die samen woonden. Ia. ook daar werd een baby geboren en ze waren over die toestand heel niet verlegen! „Volgend jaar is mijn vriendin aan de beurt", zei de trotse moeder... Wat gaat men toch in tegen de scheppingsorde. Men doet en eist en neemt en wil alles zelf regelen, bepalen en naar de hand zetten. Je hoort de moderne vrouw nogal eens zeggen: ..Eerst denk ik aan mijn karrière. Ik wil een aantal jaren werken en iets bereiken in het leven, en als we een eigen huis, een caravan of een boot hebben, dan denken we er aan om een kind te nemen, 't Liefst eerst een jongen en misschien daarna nog wel een meisje". In zo n gezin kwam inderdaad de planning uit. maar... het kind werd levenloos geboren! Dat past niet in de gedachtenwereld van deze mensen. Dat konden ze niet begrijpen!

Ze hadden zo goed alles overdacht en uitgerekend en nu was hun kind gestorven. „Laten we maar net doen of er niets is gebeurd", zo leken deze mensen te redeneren. Ze wilden het kind niet zien en het moest maar snel onder de grond gestopt...

De geboorte van gehandicapte kinderen komt niet zo heel veel meer voor in de thuissituatie, omdat er voor de geboorte vaak al veel over het babytje bekend is. Worden er problemen verwacht, dan ligt de moeder in het ziekenhuis.

Toch heb ik het wel meegemaakt en het is altijd een heel verdrietige toestand. Soms vingen vader en moeder het bewonderenswaardig op. Ze konden hun gehandicapte kind accepteren, liefhebben en verzorgen. Helaas zag ik ook de andere kant. Een kraamhulp kwam helemaal van streek bij me en klaagde: „Ik mag de baby niet

goed verzorgen! De ouders vinden, dat het kind maar moet sterven..." Ik vroeg haar: „Wat vind je daar zelf van? " He! meisje veerde op en zei: „Ik moet de baby zo goed mogelijk verzorgen!"

'k Heb haar de raad gegeven te doen. wat haar hart haar ingaf en dat deed ze dan ook. ondanks de negatieve houding van de ouders. Maar als de tien dagen voorbij zijn. dan moet je dit gezin toch weer loslaten...

Weet u wat ook moeilijk is? Als de man werkloos is. 111 de WW zit en hele dagen thuis rondloopt.

Een kraamzuster maakt mee. dat de werkloze vader 'even wat ging organiseren'. Tot haar verbijstering kwam de man terug met een tas vol gestolen spullen en vol trots liet hij de wantjes zien voor zijn pasgeboren zoontje!

Ook in buitenlandse gezinnen moest hulp geboden worden. Meestal was dat slechts wijkhulp - moeder en kind werden verzorgd, waarna de zuster weer verder ging. Als dc baby geboren moest worden, was de kraamzuster natuurlijk aanwezig - mèt een noodpakket aan benodigdheden. De moeder verstopte namelijk alle luiers, hemdjes, truitjes, enzovoorts, want het was heel slecht om zo van te voren al bezig te zijn! Dan liep het verkeerd af voor moeder en kind!

Er waren vaak ook allerlei rituelen, waar wij vreemd tegenaan kijken, zoals een mes onder het matras of een baby met rode hennastrepen op het voorhoofd. De vader deed alle boodschappen en als de kraamhulp dan de tas uitpakte, vond ze sons onderin een levend konijn! Dat was allemaal nog niet zo erg, maar veel vervelender was het, als de moeder haar bed uit moest, omdat er logees gekomen waren. Moeder moest het dan op dc grond maar uitzoeken!

Zo zijn er heel veel bijzonderheden geweest, veel moeilijkheden, veel problemen, maar nog meer en nog groter is steeds de blijdschap geweest, als een kind geboren mocht worden, ik kende dc ouders door middel van het voorgesprek: ik wist het een en ander van hun achtergrond en ik zorgde er dan voor, dat er een zuster in huis kwam. die daar het best bij paste. Was een meisje bijvoorbeeld bang voor dieren, dan liet ik ze natuurlijk niet naar een boerderij gaan. En zo stuurde ik preciese meisjes niet naar slordige gezinnen, een beginneling niet naar een groot gezin, enzovoorts. Juist dat regelen, dat organiseren deed ik heel graag, 't Is immers de bedoeling, dat het in de gezinnen goed klikt tussen moeder en kraamzuster!

Terugkijkend en het kraamwerk vroeger en nu vergelijkend moet ik zeggen dat het werken op zich lichter is geworden, maar dat dc psychische druk veel en veel zwaarder werd. Het valt voor onze kraamzusters die met allerlei gezinnen in aanraking komen vandaag aan de dag beslist niet mee hun werk te doen. terwijl Gods wet met voeten getreden wordt. Ondanks deze toenemende moeilijkheden heb ik het toch steeds een voorrecht gevonden, dat ik dit beroep veertig jaar heb mogen uitoefenen. Met veel plezier heb ik gewerkt cn ik kan echt terug zien op een goede tijd. waarin de Schepper mij juist die gaven, die souplesse gaf, die mij in staat stelden in zoveel verschillende omstandigheden mijn werk te kunnen doen".

Met hartelijke dank voor het fijne gesprek!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen