Er komt een huis in Bodegraven

Het belangrijkste onderdeel van de aktie 'Gegeven leven' is het nieuw tc bouwen internaat en aktiviteitencentrum in Bodegraven. In het R.D. van 22 januari stond het verrassende bericht dat er voor 55 bewoners in plaats van voor 30 gebouwd mag worden. Iemand die daar alles van af weet, is mevr. P. A. J. van Dijke-Reijnoudt. Daarom willen we haar graag vragen iets meer te vertellen over het projekt.

Je hem zowel hij de Vereniging Helpende Honden, als hij her werk van de Stichting Gehandicaptenzorg van de Gereformeerde Gemeenten herrokken en je hebt een speciale opdracht ten aanzien van het projekt in Bodegraven. Kun je iets meer over je funktie vertellen en over jouw werk voor het projekt?

Ik ben vanaf de oprichting van de Vereniging Helpende Handen (die toen overigens dc Vereniging Gehandicaptenzorg van de Gereformeerde Gemeenten heette) op verschillende manieren betrokken bij de zorg voor de naaste met een handicap. Het is inmiddels denk ik wel bekend dat uit de Vereniging Helpende Handen ook de Stichting Gehandicaptenzorg van de Gereformeerde Gemeenten is ontstaan. De Vereniging en de Stichting zijn dus twee verschillende organisaties. Natuurlijk werken we heel nauw met elkaar samen, want wc werken allebei voor hetzelfde doel. Toch was het nodig dat er twee organisaties kwamen. De Stichting beheert tehuizen die door dc overheid worden gesubsidieerd. De Vereniging werkt voornamelijk met geld dat wordt verkregen uit giften van onze kerkelijke gemeenten en van partikulieren. De Stichting heelt op dit moment drie gezinsvervangende tehuizen en een logeerhuis. In de gezinsvervangende tehuizen wonen mensen met een verstandelijke handicap van 18 jaar en ouder. Hun handicap is matig en zij kunnen zichzelf wat de alledaagse dingen (wassen, aankleden, eten) betreft aardig redden. Jc begrijpt dus dat er in die drie huizen geen plaats was voor kinderen en volwassenen met een ernstige verstandelijke en/of meervoudige handicap. Veel ouders vroegen echter wel om zo'n tehuis dat uitgaat van onze gemeenten. Niet alleen voor kinderen die nog thuis verzorgd werden, maar ook voor kinderen en volwassenen die nu in een inrichting wonen waar de sfeer heel anders is dan in onze gemeenten.

Al vanaf 1979 heeft de Stichting geprobeerd ook voor de mensen met een ernstige verstandelijke handicap een voorziening te krijgen. Maar veel pogingen liepen schipbreuk. We kregen nergens voet aan de grond. In de periode van het kabinet Lubbers I. onder staatssekretaris Van der Reijdcn, leek er echter een gunstige wind te waaien. Onze zusterorganisaties 'De Schutse' van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland en 'Dit Koningskind' van de Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt) kregen toestemming om een kleine inrichting te bouwen. Op dat moment lag er van onze Stichting geen aanvraag bij het

Ministerie. De Stichting heeft mij toen gevraagd het voorbereidend werk voor zo'n aanvraag te doen. Dat betekende dat er een behoefteonderzoek moest worden gedaan, in samenwerking met de maatschappelijk werkers van dc Vereniging. Daarna moest de aanvraag worden gemaakt. Je bent dan niet klaar met een eenvoudig briefje. Er moest een beleidsnota worden gemaakt, waarin werd beschreven hoe we de voorziening vorm wilden geven, hoe er gewerkt zal worden, hoeveel dc kosten zijn voor de bouw en hoe hoog bijvoorbeeld de verpleegprijs per dag werd geschat, 'k Heb daarbij een beroep gedaan op de behulpzaamheid van deskundigen op dit terrein, want als orthopedagoge had ik bijvoorbeeld van bouwkosten niet veel kaas gegeten. Gelukkig hebben we in onze gemeenten mensen die binnen de zwakzinnigenzorg ruime ervaring hebben, zoals drs. R. van Bochoven en drs. A. Schreuder. Hen heb ik vooral in die voorbereidingsfase nogal eens gebeld!

Toen dc aanvraag op 31 oktober 1986 de deur uil ging. was het daarna een kwestie van 'warm houden'. Regelmatig bellen naar bijvoorbeeld de Inspektie, dc provincie Zuid-Holland cn het Ministerie van WVC. Soms werd er een afspraak gemaakt, dan konden we nog eens uitleggen wat ons bezielde. Dat kan heel verschillend uitpakken. Soms ontmoetten we begrip voor de noodsituaties die er bij ouders en kinderen met een handicap kunnen ontstaan, als een kind moet leven in een groep, die 's zondags naar de kermis of naar het strand gaat. terwijl het kind zelf door anderen wordt opgehaald om naar de kerk tc gaan. Het kwam echter ook wel voor dat we het gevoel hadden tegen een muur te praten: een muur van beleid waarin ccn reformatorisch huis niet past. omdat er bijvoorbeeld naar de mening van de bestuurders al te veel protestants christelijke huizen in ccn gebied zijn. Die onderhandelingen hebben geduurd tot maart 1989. Toen gaf WVC een verklaring af. waarin stond dat wc in Zuid-Holland een voorziening mochten bouwen voor 30 mensen.

In de aktiekranl die in de gemeenten verspreid wordt, staat informatie over het projekt. Kun je samenvattend iets zeggen wat etgaat gebeuren en voor wie?

Je zegt steeds 'het projekt'. Daarmee vat je eigenlijk verschillende dingen samen. In de aktiekrant staat een stukje met als kop 'Waarom een dagaktivitcitcncentrum in Bodegraven? '. En 'k heb net verteld over de aanvraag van een intramurale voorziening. Het is namelijk zo dat wonen en dagbesteding in zo'n voorziening aan elkaar gekoppeld zijn. Als je bij dc overheid een intramurale voorziening van bijvoorbeeld 100 plaatsen aanvraagt, dan vraag je daarmee om huisvesting voor 100 mensen, maar tegelijk ook om dagbestedingsplaatsen.

Vroeger was dat nog meer in elkaar vervlochten. Veel mensen die in de inrichting woonden, kwamen overdag nauwelijks hun paviljoen uit. En voor de mensen die op een zeer laag verstandelijk niveau funklioneerden. betekende dit dat ze de hele dag op bed lagen. Tegenwoordig proberen we steeds meer om mensen met ccn verstandelijke handicap de mogelijkheid te bieden om zo gewoon mogelijk te leven.

Daarom wordt de nieuwe voorziening van de SGGG ook niet op een afgelegen plaats gebouwd, bijvoorbeeld verscholen in de bossen. Voor de bewoners die dc mogelijkheid hebben om boodschappen in de wijk te doen. moet dat kunnen. Als het kan. moet ook voor hen 'wonen' en 'dagbesteding' gescheiden zijn. Daarom slaat het dagaktiviteitenecntrum los van de woningen. (We spreken ook niet meer over paviljoens).

Natuurlijk moeten we er oog voor blijven hebben dat de bewoners allemaal mensen zijn met een ernstige handicap. Mede daarom wordt het dagaktiviteitencentrum wél op hetzelfde terrein gebouwd. Helemaal 'gewoon' wonen is nu in Nederland nog niet mogelijk. In verschillende andere landen is men daar verder mee. Als je nu de foto van onze voorziening in Bodegraven bekijkt, zie je toch heel duidelijk dat het niet om gewone huizen gaat. In sommige andere landen (Canada en Zweden bijvoorbeeld) wonen mensen met een handicap wel in heel gewone huizen. Dat dat hier in

Nederland (nog) niet zo is. hangt vooral samen met gebrek aan geld. Dc gebouwen mogen niet te duur zijn. En als je in gewone huizen gaat wonen, met kleine groepen, heb je meer personeel nodig en dat is ook weer duurder.

Op de foto kun je zien dal er vijf gebouwen komen: het grote gebouw rechts achteraan is het dagaktiviteitencentrum. Dc andere gebouwen zijn woningen: twee dubbele woningen, elk voor acht bewoners (32 plaatsen); één dubbele woning, elk voor zeven bewoners (14 plaatsen) cn één enkele woning, voor negen bewoners. Je vroeg ook nog voor wie er wordt gebouwd. Ik denk dat uit alles wat ik gezegd heb al wel duidelijk is dat dc woningen bestemd zijn voor mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke en/of meervoudige handicap.

Bij de bouw van de dubbele woning, waar veertien mensen in kunnen wonen, wordt er bijvoorbeeld rekening mee gehouden, dat de meesten van hen intensieve zorg nodig hebben. Zij zullen altijd in een rolstoel zitten (vroeger noemden we hen 'bedlegerig') en verstandelijk op een zeer laag niveau funktioneren. In de andere woningen zijn er meer plaatsen voor mensen die wel zelf kunnen lopen en die misschien zelfstandig kunnen eten en zich onder toezicht zelf kunnen aankleden. Ook is het mogelijk dat in één van de woningen, mensen komen die verstandelijk wel op een wat hoger niveau funktioneren, maar die bijvoorbeeld niet meer thuis of in een gezinsvervangend tehuis kunnen wonen, omdat hun gedrag problemen opleven of omdat ze teveel verzorging nodig hebben.

Het dagaktiviteitencentrum wordt door middel van de opbrengst van de aktie groter gebouwd om ook dagbesteding te bieden aan mensen die nog thuis verblijven. Kun je dat uitleggen?

De aktie is met name gericht op de dagbesteding. Nu de Stichting Gehandicaptenzorg van onze gemeenten zowel voor de mensen met een ernstige als voor dc mensen met ccn 'lichtere' handicap woonvoorzieningen cn zelfs een logeerhuis heeft, is de dagbesteding één van de grote knelpunten. De overheid vindt namelijk dat dagverblijven interlevensbeschouwelijk moeten zijn. Iedereen moet er welkom zijn en ook het dagprogramma moet voor elk wat wils bieden. Dat levert voor mensen uit onze gemeenten nogal eens problemen op. Op veel dagverblijven wordt uitgebreid aandacht besteed aan karnaval en andere feesten.

Ook de televisie neemt vaak een belangrijke plaats in. Je kunt je voorstellen dat het voor de bezoekers uit onze gemeenten heel moeilijk is om de kloof tussen thuis en dagverblijf te overbruggen. Wat moet je er van denken als je ouders de televisie afkeuren, terwijl er op het dagverblijf iedere dag naar wordt gekeken'? In de meeste dagverblijven worden bezoekers niet verplicht om aan alle aktiviteiten mee te doen. Aan sommige dingen ontkom je echter niet.

Bovendien gaat hel niet alleen om konkrete aktiviteiten. maar om de hele sfeer: de muziek die aanstaat, de omgang met elkaar, het taalgebruik enzovoort. Als Vereniging cn Stichting proberen wc op allerlei manieren om de overheid, zowel provinciaal als landelijk, ervan te overtuigen dat er naast reformatorische woonvoorzieningen ook reformatorische dagverblijven nodig zijn. Daarnaast proberen we bestaande dagverblijven te beïnvloeden. Voorbeelden daarvan worden ook in de aktiekrant genoemd. Hiermee lossen we echter niet alle problemen op. zeker niet op korte termijn. Daarom heeft de Stichting besloten het dagaktiviteitencentrum in Bodegraven groter te maken dan. gelet op het aantal plaatsen in de woningen, zou moeten. We denken aan 15 a 25 plaatsen.

Die zijn bestemd voor mensen met een handicap die nog thuis bij hun ouders wonen. Om een aantal redenen hebben we

ervoor gekozen deze plaatsen in Bodegraven te realiseren. Ten eerste verwachten we dat we door de koppeling aan dc gesubsidieerde voorziening relatief goedkoop kunnen werken. Ten tweede denken wc dat we op deze wijze wellicht in de toekomst een beroep op overheidsgeld kunnen doen. ook voor deze extra plaatsen. Tenslotte is uit een gehouden enquête gebleken dat de behoefte aan dagbestcdingsplaatsen in Zuid-Holland het grootst is.

Hel R.D. meldde dat het intern aai groter gebouwd mag worden. Kun je daar iets over zeggen? Komt het gebouw er anders uit te zien dan de gepubliceerde tekeningen aangeven'.'

Nu moet ik eerst iets korrigcren en dat is een ingewikkeld verhaal. Het bericht in het Reformatorisch Dagblad was namelijk niet helemaal juist. Ik heb net verteld dat de Stichting in 1989 toestemming heeft gekregen om ccn voorziening van 30 plaatsen te bouwen. Wc hadden echter om 55 plaatsen gevraagd. Dat was toen eigenlijk al een minimum en de wachtlijst groeide nog steeds. Daarom verzond het bestuur in 1990 een aanvraag voor uitbreiding van dc 30 plaatsen met nog eens 25. Ongeveer tegelijkertijd dienden we ook dc tekeningen van de nieuw tc bouwen voorziening in. Die moeten namelijk ook worden goedgekeurd. Nu vraagt het Ministerie van WVC.' altijd advies aan een aantal instanties, voordat cr goedkeuring wordt gegeven voor nieuwbouw of uitbreiding. Die instanties zijn dc Inspektie voor de Volksgezondheid, de Provincie waar de voorziening wordt gebouwd cn het College voor Z ic ke n h u isvoo rz ie ni nge n. Op het moment dat het R.D. berichtte dat het Ministerie van WVC aan dc Stichting had bericht dat uitbreiding was toegestaan, was er in werkelijk-hcid een positief advies van het College voor Ziekenhuisvoorzieningen binnen gekomen. Dit advies betrof zowel de uitbreiding als de tekeningen. En die tekeningen waren gemaakt voor 55 plaatsen cn een dagaktivitcitencentrum dat groot genoeg is om ook plaats te bieden aan mensen die nog thuis wonen! Het bestuur van dc Stichting heeft cr bij het zoeken naar een geschikte lokatie en bij de opdracht aan architektenbureau Geluk en Treurniet uit Vlaardingen rekening mee gehouden dat in de toekomst uitbreiding zou worden toegestaan. Met het advies van het College was het bestuur daarom bijzonder blij. Dc adviezen van de Inspektie en de Provincie waren al eerder binnen en ook die waren positief. Als het Ministerie de adviezen overneemt, betekent dit dat alle woningen en het dagaktiviteitencentrum in één fase gebouwd kunnen worden. Dat is meer dan we hadden durven verwachten. Als de toestemming voor uitbreiding komt. betekent dat dus niet dat het gebouw er anders uit komt te zien dan op de tekeningen. Eigenlijk andersom: als de toestemming niet komt. worden cr maar twee dubbele woningen cn een gedeelte van het dagaktiviteitencentrum gebouwd.

In het positieve advies is ookingestemd met de boventallige plaatsen, mits duidelijk is dat de kosten die zo'n uitbreiding meebrengt niet door de overheid zullen worden betaald.

Overigens zou het bijzonder jammer zijn als dc uitbreiding niet doorgaat. In de eerste plaats voor al die ouders die straks teleurgesteld moeten worden, omdat cr voor hun zoon of dochter geen plaats is. maar ook omdat het geheel uiteindelijk duurder wordt als er in twee fasen gebouwd moet worden. Met het oog op dit gesprek heb ik eergisteren met het Ministerie gebeld om te vragen op welke termijn wij een antwoord op onze aanvraag tot uitbreiding kunnen verwachten. Men deelde mee dat het nog ongeveer vier weken zou duren. Ook uit dit gesprek heb ik begrepen dat er een redelijke kans bestaat dat de uitbreiding zal worden toegestaan. Zekerheid daarover is er echter niet. Daarom zullen we biddend af moeten wachten. We hopen dat velen in het land met ons deze zaak aan dc Heere zullen voorleggen.

Laat het ook van ons. jongeren en ouderen in dc Gereformeerde Gemeenten, gelden: ..Zij sloegen "t oog op God: zi j liepen als een stroom Hem aan." Er volgt dan immers: „Hij liet hen nimmer schaamrood staan!"

Er is voor de nieuwe voorziening ook personeel nodig. Hoeveel? Wal kunnen mensen doen die er belangstelling voor hebben om in Bodegraven te gaan werken?

Als we ervan uitgaan dat de uitbreiding er komt, dan zijn voor de woningen, naast het hoofd, nog ongeveer 35 andere medewerkers nodig, waarvan het merendeel groepsleid(st)ers. Voor het dagcentrum is er ook een hoofd en dan nog ongeveer 12 anderen nodig. Ook hier zijn de meesten weer groepsleid(st)ers. Verder zal er voor de hele voorziening nog een aantal deskundigen worden aangetrokken, bijvoorbeeld een arts. een orthopedagoog of psycholoog, een fysiotherapeut. Deze zullen echter maar voor een aantal uren per week worden ingehuurd. De overheid stelt daaraan geen strikte eisen. Als er maar goede zorg wordt geboden, krijgt de Stichting de vrijheid om de financiële middelen te besteden zoals men dat zinvol acht. Mensen die er interesse in hebben om straks in Bodegraven te gaan werken, moeten natuurlijk in de eerste plaats een passende opleiding hebben. Ik denk dan met name aan de groepsleiding. We zullen daarvoor mensen met een opleiding voor Z-verpleegkundigc nodig hebben. Het fijne daarvan is dal het een inservice-opleiding is. zodat mensen ook gelijk enkele jaren ervaring hebben in de zwakzinnigenzorg. Maar ook mensen het MDGO-AW en - VZ zijn nodig. Voor hen is een stage in de zwakzinnigenzorg natuurlijk een pré. Als iemand nu al duidelijk weet welk werk hem interesseert, lijkt me voor het dagaktiviteitencentrum de MDGO-AB een leuke opleiding. Verder is het van belang om goed de krant te lezen in verband met de berichtgeving over het verloop van de bouw en de personeelsadvertenties. Als alles volgens plan verloopt hopen we in september a.s. de eerste paal te slaan en dan zullen we Deo Volente in september 1992 de eerste bewoners kunnen begroeten.

Wil je ter afsluiting van dil gesprek nog iets zeggen ter stimulering van de aktie?

Laat ik eerst zeggen dat ik bijzonder blij ben dat door de aktie weer eens opnieuw aandacht is voor onze jongeren en ouderen met een verstandelijke handicap.

Het is hartverwarmend dat zoveel jongeren (en over hun schouder kijken waarschijnlijk ook heel veel ouderen mee) lezen en nadenken over de naaste, die andere talenten heeft gekregen dan de meesten van ons. Ik hoop van harte dat deze aktie zal leiden tot echte belangstelling voor dc mensen met een handicap en hun familie. Dan zal de aandacht blijvend zijn en ik denk dat dan het streefbedrag ruimschoots wordt gehaald!

Van harte onderstreep ik wat ook al door anderen in verband met deze aktie is gezegd: het geld is nodig, maaide bezinning is niet minder belangrijk, 'k Wil besluiten met een oproep aan alle j.v.-leden: als er bij jullie op de vereniging een jongere is die zelf een handicap heeft, probeer hem of haar dan bij het gesprek over het thema te betrekken. Praat niet over hem. maar mét hem. Ook al kost dat misschien wat meer moeite, omdat hij zich niet zo vlot kan uiten als jij. En aan jongeren die een broer of zus met een handicap hebben, zou ik willen vragen of ze zich open willen stellen en anderen willen laten delen in hun mooie en grappige ervaringen niet hun broer of zus. maar ook in de moeilijke of verdrietige dingen!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen