Jezus, de Zoon van God

Wanneer dergelijke vragen aan ons gesteld worden, moeten we goed bedenken, dat het 'verdedigen' van de bijbelse verkondiging een zaak van het verstand gaat worden. Nu is het verstand niet onbelangrijk. Ook daarmee moeten wc God liefhebben.

Maar het evangelie is geen zaak van het verstand alleen. Of sterker, het aanvaarden van de Blijde Boodschap is vooral een zaak van geloof, van het hart. Zalig zijn zij. die niet zullen gezien hebben en nochtans zullen geloofd hebben (Joh. 20:29). En omgekeerd, het verwerpen van die Boodschap is uiteindelijk een zaak van ongeloof.

Aanvaarden en de wetenschap

Toch is in geen van beide gevallen het verstand uitgeschakeld. Met het verstand redeneren we. komen we tot konklusies. Maar. en dat geldt voor alle mensen, het verstand 'werkt' op basis van wat wordt aangenomen. Elke wetenschap rust op een fundament van het aanvaarden van ccn aantal zaken. Soms wordt dat aanvaarden wel "geloof genoemd. maar het i.s fundamenteel anders dan de gave Gods. die in de Bijbel geloof genoemd wordt.

We moeten dan ook niet denken, dat het redeneren cn ve rsta ndelij k a rgumenteren iemand tot geloof kan brengen. „Gij beweegt mij bijna een christen te worden", zei koning Agrippa, toen Paulus tot Festus en de koning sprak "woorden van waarheid en gezond verstand" (Hand. 26:28 en 25): ijna dus. of. niet helemaal, en dus: elemaal niet. Maar een verstandig woord op een gepaste tijd. of een eerlijk persoonlijk getuigenis, kan wel als middel in Gods hand gebruikt worden.

Het verstand

De redaktie heeft mij echter gevraagd juist over het redeneren een inleidend artikel te schrijven. In het vervolg gaat het dan ook juist over het verstandelijk bezig zijn met het bijbels getuigenis, dat Jezus de Zoon van God is. Helaas moeten we vaststellen dat er veel medemensen in onze samenleving zijn, die in dat opzicht het Woord van God niet wensen te volgen. Vaak wordt dc weigering om te horen 'versierd" met verstandelijke argumenten, die tenminste de schijn van juistheid hebben. De zogeheten 'apologetiek" probeert daartegenover verstandelijke argumenten te stellen. De bedoeling ervan is om juist de (drog-)reden tegen het onbevangen luisteren naar de Schrift aan de kaak te stellen.

Historisch argument

Nu worden er in dc apologetiek vele redeneringen aangevoerd. Die kunnen hier niet alle aan de orde gesteld worden. Ditmaal vraag ik alleen aandacht voor het historisch argument. Daarbij ga ik ervan uit. dat wanneer iemand vraagt of Jezus de Zoon van God is. hij dat menselijk gesproken serieus neemt en tevens het bestaan van God niet ter diskussie stelt.

Wie zo'n vraag wil bespreken, moet natuurlijk wel weten waarover het gaat. En dat veronderstelt al een ruime schriftkennis. Wie zich ernstig met zulke vragen bezighoudt, zal zeker het Nieuwe Testament naar hoofdzaken goed moeten kennen. En zal daarin ook veel aandacht geven aan het evangelie naar Johannes. Want onder meer in dat evangelie lezen we over de vele gesprekken, die dc Heere Jezus Zélf gehouden heeft met mensen uit het Joodse volk. Daarin staan ook belangrijke teksten als Joh. 3:13-19 en Joh. 5:19-27, om enige voorbeelden te noemen.

Betrouwbaarheid

Maar juist dan komt al heel gauw in diskussies dc historische vraag naar voren. En dc centrale kwestie wordt: is de Schrift historisch betrouwbaar? Misschien zegt iemand: dat is voor mij geen punt! Des te beter, maar laten we wel beseffen, dat juist rond dit

vraagstuk allerlei dingen gezegd worden die de toets der redelijke kritiek niet kunnen doorstaan. En daarom juist is het nodig het historisch argument terdege te kennen. Een voorbeeld. Eerder dit jaar verscheen een boek van de journalist Van Gelee, die zegt ook theologie gestudeerd te hebben. Daarin staat bijvoorbeeld: ..Het Johan nes-evangelie vorm! een verhaal apart: het is.... geheel onafhankelijk van de historische werkelijkheid - hoe die ook geweest is - geschreven..." Volgens deze schrijver kunnen we hoegenaamd nergens in de evangeliën terecht voor betrouwbare gegevens over wat Jezus deed en leerde.

Waarschijnlijkheid

Dit type uitspraken wordt meestal gebouwd op de zogeheten historisch-kritische methode van het onderzoek naar het Nieuwe Testament. In de praktijk blijkt deze werkwijze vaak wel zeer (Schrift-)kritisch te zijn. maar niet erg historisch. Met dat laatste bedoel ik dat de regels van het gewone historisch onderzoek terzijde gesteld worden. Voorop staat vaak dc aanname dat men weinig gefundeerde feiten uit het Nieuwe Testament te weten kan komen. En op die basis wordt dan het onderzoek gedaan. Dc 'resultaten' laten zich gemakkelijk raden. Wie zo'n methode zou toepassen op de geschiedenis van de oudheid zou maar weinig gegevens overhouden.

De historische methode hoort eerbied te hebben voor de 'bronnen'. Wie geschiedenis studeert, moet niet de waarschijnlijkheid van een gebeurtenis verwarren met betrouwbaarheid. En toch gebeurt dat vaak.

Voorbeeld: veel hedendaagse zogeheten literatuur vertelt zeer waarschijnlijke verhalen; het zou allemaal gebeurd kunnen zijn. Maar de betrouwbaarheid is ongeveer nul. Want het is niet gebeurd. Het omgekeerde moet ook genoemd worden wanneer een gebeurtenis (menselijkerwijs) onwaarschijnlijk is. betekent dat niel dat het boek waarin dat sta.it dus onbetrouwbaar is.

Onbetrouwbaar?

Illustratie lange tijd heel! men geen overblijfselen van de plaats Kapernamn kunnen vinden Het was dus (? ) onwaarschijnlijk dat die plaats bestaan had. I n dus ('.') was het Nieuwe Testament dat veel over die plaats vertelt 'onbetrouwbaar'. Maar de zogenaamde waarschijnlijkheid berust op een menselijke kansberekening. En juist bij historische gegevens, die vaak op unieke kwesties betrekking hebben, gaat die berekening niet op. Rond de eeuwwisseling werden opgravingen gedaan en de ruïnes ontdekt van wat eens Kapernaüm was! Overigens heeft men vergelijkbare dingen beweerd over de plaats Trojc van de oud-griekse schrijver Homenis, eveneens ten onrechte!

Uniek

In het Nieuwe Testament wordt veelvuldig op het belang van historiciteit gewezen. De Engelse schrijver fves wijdt in zijn boek 'God in history' een hoofdstuk daaraan. Hij komt tot de konklusie. dat de bijbelse openbaring uniek is in dit opzicht. In het Nieuwe Testament gaat het niet alleen maar over wat de Christus sprak, maar ook over wie Hij is en wat Hij gedaan heeft (zie in dit verband ook 1 Kor. 15:1-20). In andere boeken waarin mensen hun heil zoeken, gaat het niet in de eerste plaats om de persoon van de boodschapper, maar om de boodschap. In het Nieuwe Testament gaat het zowel om de Boodschap als de Persoon. Geen wonder dan ook. dat we op talloze plaatsen in het Nieuwe Testament verwijzingen vinden naar wat er gebeurde. De evangelist Lukas leidt zijn evangelie in met enige verzen over 'de dingen die onder ons

volkomen zekerheid hebben', die overgeleverd zijn door getuigen 'die van den beginne zelf aanschouwers en dienaars van het woord geweest zijn", die de evangelist zelf 'van voren aan naarstiglijk onderzocht' heeft en dan aan de 'voortreffelijke Theofilus' schrijft. En het doel daarvan is: Opdat gi j moogt kennen de zekerheid der dingen, waarvan gij onderwezen zijt" (Luk. 1:1-4). Geen spoor dus van enige twijfel aangaande de werkelijkheid van het verhaalde.

De feiten

En dat is de toon van hel bijbels spreken over de Zoon van God. De Schrift brengt ons in aanraking met wat er gebeurde, niet met verzinsels van mensen.

Vele schrijvers hebben op deze historische betrouwbaarheid gewezen. Er is geen plaats in hel Nieuwe Testament die om redenen van historische aard als dubieus zou moeten worden afgewezen voor zover het de historische feiten betreft. Als mensen ze toch afwijzen, gebeurt dat op grond van eigen aannames, waaivan de kern is het niet willen erkennen van Gods bemoeienis met zondaren.

Het is niet moeilijk literatuur te vinden die de historische betrouwbaarheid van het Nieuwe Testament ondersteunt. In het Nederlandse taalgebied kunnen we bijvoorbeeld wijzen op een wat ouder werk van dr. W. Lodder. "Dc historische betrouwbaarheid van het Nieuwe Testament in het licht der twintigste eeuw'; op vertaalde werken van de Engelse schrijver F. F. Bruce. en op werken van dc Engelse apologeet C. S. Lcwis. bijvoorbeeld "Dc sleutel tot het geheim". Zo zijn er vele andere te noemen. Wie engels leest kan goed terecht in C. Blomberg 'The historical rcliability of the gospels': J. McDowell, 'Evidence that demands a verdict' en vele anderen.

Ook zouden werken genoemd kunnen worden, die weliswaar uitgaan van dc betrouwbaarheid van de Schrift, maar theologisch niet geheel aansluiten op de lijn van de Reformatie. Overigens is dal ook niet altijd het geval in de genoemde boeken.

Duidelijke taal

De konklusie van het bovenstaande is dat de lezer van het Nieuwe Testament gekonfronteerd wordt met dc feiten. En die feiten spreken duidelijke taal.

„Rabbi. Gij zijt de Zoon Gods", sprak Nathanaël (Joh. 1:50).

„En ik heb gezien en heb getuigd dat deze de Zoon Gods is", sprak Johannes (Joh. 1:34).

„Waarlijk deze Mens was Gods Zoon", sprak de hoofdman over honderd (Mark. 15:39). De engel had dat reeds tegen Maria gezegd: ..... daarom ook dat Heilige, dat uit u geboren zal worden, zal Gods Zoon genaamd worden" (Luk. 1:35b). Wie staat voor de feiten uit het Nieuwe Testament kan volgens Lewis nog maar twee kanten op: f erkennen dat de Heere Jezus is wat Hij zegt. óf Hem volstrekt afwijzen. Dat laatste betreft niet het afwijzen van de feiten van het Nieuwe Testament, maar het ontkennen van wat de Zoon des mensen over Zichzelf zegt. namelijk dat Hij de Christus is.

Toen Johannes uit de gevangenis liet vragen: .Zijt Gij Degene, Die komen zou. of verwachten wij een anderen? ", wees Jezus ook Zelf op de feiten (Matth. 11:4-5. Luk. 7:22 e.v.). In het herstel van de door zonde en kwalen gebroken levens werd het teken van de macht van dc Messias gegeven.

Niet door vlees en bloed

In gesprekken met mensen zouden wij cr goed aan doen niet zelf tc proberen al te veel tc redeneren. Beter is het hen te wijzen op geschriften over de betrouwbaarheid van het Nieuwe Testament. Maar nog veel beter is het hen te bewegen om zelf het Woord ter hand te nemen. Want dan komen de lezers rechtstreeks in kontakt met de feiten. En het Woord is instrument in handen van de Heilige Geest. Ons praten kan mensen met het verstand tot nadenken stemmen. Maar de gevolgtrekkingen daarvan kunnen verschillend zijn. Ook dat kunnen wc in het Nieuwe Testament al lezen.

Toen Jezus aan Zijn discipelen vroeg wat de mensen over Hem zeiden, was het antwoord: „Johannes de Doper", of „Elias", of „Jeremia of een van dc profeten”.

Maar toen Hij dc vraag aan dc discipelen stelde, antwoordde Petrus: „Gij zijt de Christus, de Zoon des levenden Gods". Dat was niet alleen maar de gevolgtrekking uit een redenering over feiten, maar een geloofsgetuigenis.

Let daarom op het antwoord, dat Christus Zelf gaf: Zalig zijt gij. Simon Bar-Jona, want vlees en bloed heeft u dat niet geopenbaard, maar Mijn Vader. Die in dc hemelen is" (Matth. 16:13-17: ie ook Matth. 11:25-30).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen