’t Gaat niet om de begrippen, maar om 't beleven
Vraaggesprek met ds. P. Honkoop over Christuskennis
„Is dit onderwerp niet veel te moeilijk voor ons jeugdblad Daniël? " Dat was de eerste reaktie toen we bij ds. Honkoop in zijn studeerkamer zaten om een begin te maken met ons vraaggesprek. Nu hadden we hem wel een paar 'pittige vragen' toegestuurd ter voorbereiding op ons gesprek.Van onze kant verzekerden we de dominee, dat het vraaggesprek juist niet moeilijk mocht worden. Wel wezenlijk. Hoe vaak horen we niet vanaf de preekstoel dat in de prediking, maar ook in ons leven - ook dat van jongeren - Christus centraal behoort te staan. Hoe vaak horen we niet dat er zo weinig opwas in de genade en in de kennis van Christus is, terwijl Petrus zijn tweede brief besluit met de opwekking: „Maar wast op in de genade en kennis van onze Heere en Zaligmaker Jezus Christus." Daarom toch maar dit interview.
De Bijbel wijst ons op het grote belang van het onderwerp van ons interview: En dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God en Jezus Christus die Gij gezonden hebt" (Joh. 17:3). Nu weten we allemaal wie de Heere Jezus was en wat Hij gedaan heeft. Is dit de bedoelde kennis van Christus?
Het gaat in Johannes 17 niet om dc verstandelijke kennis, maar om de levende, praktische kennis die door Gods Geest in het hart wordt gelegd. Daarbij wordt de verstandelijke kennis verdiept. zodat het zaligmakende kennis wordt. Het is ccn bevindelijke kennis die door Gods Geest wordt geopenbaard of toegepast. Hiervoor moet plaats gemaakt worden in het leven.
Hoe dat gebeurt? In de weg van ontdekking van zonde, het beleven van de kloof tussen God cn je ziel. Er wordt dan plaats gemaakt in je hart voor die Ene Naam. Ondanks alles wat je weet van Christus Die ons geopenbaard is in het Woord van God. wordt het een wonderlijke ontdekking als die Ene Naam aan je hart wordt toegepast en geopenbaard.
Als er één is die altijd onder
een rijke C hristus-prediking gezeten heelt cn daar ook 'volle interesse in had. was ik dat I ti toch begreep ik absoluut niets van dc plaats en betekenis van Christus.
En toen kwamen wc < > ; < ccn nuicil.'/k punt Wanneer leert een zondaar C hristus kennen al aan het begin van de bekering, dus bij de wedergeboorte. of pas later?
Wanneer de Heere mij bekeerd heeft, weet ik niet precies. Met 3 a 4 jaar wist ik al dat ik God niet kon ontmoeten. Maar pas toen ik 14 jaar was. heb ik Christus leren kennen. Ik kwam uit school, we woonden toen in Den Haag. Toen werd voor mij de weg naar wat wel genoemd wordt de Persoonskennis van Christus ontsloten.
Bij mij kreeg een woord dat ik al lang kende, werkelijk inhoud: „Alzo liefheeft God dc wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder die in Hem gelooft niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe." Dan zie jc zo'n ruimte. Dan kan de hele wereld wel zalig worden.
Dus kun je zeggen wedergeboren te zijn en Christus niet te kennen?
De dominee reageert direkt: Wie durft dat tc zeggen? We moeten oppassen voor een te verstandelijk analyseren van Gods weg in het leven van een zondaar. Elk kind van God beleeft het anders. De oude Vreugdenhil hier uit Kampen zei altijd: „Er is geen systeem, al zijn cr wel knooppunten waar Gods kinderen elkaar ontmoeten." Vóór die ontsluiting van dc Persoon van Christus waren cr ook wel ogenblikken dat jc onder dc prediking van de aanbieding van Christus in het Evangelie bemoedigd werd. dat hel ook voor jou kon. Dan werd er al iets van een vrede in het hart ervaren. Er was wel een betrekking op de Heere. ccn verlangen naaide zaligheid. Maar er was ook steeds de worsteling: is het wel van de Heere? Bij iedereen begint de wedergeboorte zonder dat cr sprake is van de bevindelijke kennis van Christus. Maar als iemand zegt: ik ben wedergeboren. maar ik ken Christus nog niet. dan heb ik mijn twijfels. Overtuigingen kunnen algemeen zijn. Iemand kan daar niet 'klaar mee zijn'. Dc Heilige Geest werkt echter altijd naar Christus toe.
We keren terug naar uw ervaring op veertienjarige leeftijd. Is de echtheid ervan later in uw leven bestreden geworden?
Het 'weten' van het gebeuren is onvergetelijk. Maar de troost ervan verbleekt. Je kunt er niet mee rusten, maar het feit als zodanig is onvergetelijk.
Maar is die openbaring Christus altijd zo helder? van
Ten diepste wel. De weg die de Heere met je houdt, kan lieflijk zijn, met liefde tot Hem, tot Zijn Woord, tot Zijn wet. tot Zijn knechten. Maar bij ieder zal toch steeds meer de verlorenheid en zondigheid voor God ontdekt worden. Dat is het 'plaatsmakende werk' voor Christus. Bij de één is dat wat helderder en dieper dan bij de ander, maar Gods kinderen vinden elkaar allemaal op dat punt.
In 2 Petrus 3:16 staat: .Maar
wast op in de genade en kennis van onze Heere en Zaligmaker Jezus Christus. " Wat houdt dat opwassen precies in?
Als de weg in Christus geopend is, doet ons dat nog niet alle aspekten van Hem en Zijn werk zien. Een richtsnoer hebben we in de discipelen. Van Johannes dc Doper komen ze bij Jezus.
En dan begint het profetisch onderwijs van Christus, waarbij aanvankelijk de nadruk ligt op de schoonheid en aantrekkelijkheid van Hem. De discipelen hebben hun Meester duidelijk lief. Later wordt het onderwijs steeds meer gericht op het priesterlijk ambt van Christus: Hij gaat Zijn leven geven voor zondaren. Voor dat borgwerk hebben ze eerst nog maar weinig oog.
Er is wel een orde. maar niet bij iedereen precies in dc volgorde: profetisch, priesterlijk, koninklijk.
Er zijn veel aspekten in de persoon en het werk van Christus. De ene keer wordt het ene aspekt meer belicht, een andere keer weer iets anders.
Mogen we het zo vergelijken: Christuskennis is als een veelzijdig geslepen diamant. De ene keer valt het licht van Zijn Woord op de ene zijde en een andere keer op een andere zijde?
Ja. cn zo gaat Christus' schoonheid hoe langer hoe meer .schilferen.
Waarschijnlijk voor veel jongere lezers van Daniël een moeilijke vraag, maar we willen er toch op ingaan. Je hoort wel eens in een preek de uitdrukking dal Christus gekend wordt 'in Zijn staten: Dat slaat op de staten van Christus' vernedering en verhoging, dus op de heilsfeiten: kerst, pasen, hemelvaart, pinksteren. Is hier ook sprake van een (volg)orde van het leren kennen van Christus?
Ja, zo'n orde is er zeker, maar niet zo dat je bijvoorbeeld alleen met pasen 'pasen kunt beleven'. Wel is het zo dat "hemelvaart", waarbij de Kerk in het Vaderhart Gods teruggebracht wordt, alleen beleefd wordt als het al 'pasen' geweest is. dus als we zeker mogen weten dat onze zonden en schuld vergeven zijn.
We moeten echter oppassen voor een verstandelijke benadering van het leven des gcloofs. Gods kinderen hebben gelijksoortige geestelijke ervaringen opgedaan en daar een benaming aan gegeven. Dat brengt wel lijn in het geestelijk leven, maar het brengt ook gevaren. Ik ben wel eens bang dat wc het te verstandelijk gaan benaderen. Hel beschrijven van wat 'leven' of wal 'liefde' is. is al erg moeilijk in woorden uit tc drukken. Het leven zeifis niet moeilijk. Dat doe je. Het beschrijven van het geestelijk leven is nog moeilijker. Het geestelijk leven zelf niet. Dat is ten diepste heel eenvoudig.
Dal werkt Gods Geest, 't Gaat ook nooit - en dat mag ook niet - om het begrijpen, maar om het beleven. Zelf gebruik ik daarom die uitdrukkingen niet veel in de prediking.
In ons kerkelijk leven worden etonderschei dingen in het geestelijk leven gemaakt die niet of in geheel andere vorm bij de Reformatie, de Nadere Reformatie en 'de Scholten' zijn te vinden. Hoe moeten we met die verseh illende benaderingen omgaan?
Het leven des geloofs is door alle eeuwen heen hetzelfde. Maar als er andere onderscheidingen zijn. dan is dat vaak een kwestie van het benoemen, het verwoorden.
Daarbij komen dan nog bepaalde accentsverschillen.
Elke periode in de geschiedenis heeft zijn eigen verwoording, hoewel wezenlijk hetzelfde bedoeld wordt. Daarin zijn geestelijk klimaat en omstandigheden medebepalend.
De Heilige Geest werkt altijd hetzelfde. Hiervan zegt de Heere Jezus: „Hij zal het uit het Mijne nemen en u verkondigen.”
Is er ook niet hel gevaar door al die onderscheidingen en begrippen dat een 'kleine in de genade' er moedeloos van wordt: dat ken ik nog niet en dat ook niet. zou het wel echt met me zijn?
Als het goed is, word je begerig gemaakt, 't Kan inderdaad ook afschrikken. De vraag is: hoe wordt daarover gesproken? Beschouwend, of vanuit de beleving van het hart. vanuit de gunning? 't Moet altijd gebracht worden in de toonzetting: er is zo'n rijkdom in Christus te vinden.
Ik was eens bij iemand die zo over de schoonheid en rijkdom van Christus kon spreken, dat je je eigen leegheid ervaart. Maar daar wordt je niet door ontmoedigd. Dat geeft juist uitzicht.
In hoeverre is Christuskennis van een andere orde dan de kennis van de andere twee Personen?
Christus blijft altijd de centrale persoon. Want Hij is de Middelaar tussen de zondaar en God. Christus moet centraal staan in dc prediking. Ook in Zijn funktioneren als Middelaar. Maar ik moet met God verzoend worden en teruggebracht in de Vader-kind verhouding. En dit wordt verzegeld door de Heilige Geest.
Gaat de opwas in de kennis van Christus altijd weer door een weg van onmogelijkheid?
Ja. wat je dc vorige keer van Hem gezien hebt, daar kun je niet mee verder. Je kunt niet op je bevinding leven. Dat Hij het Leven is. krijgt alleen betekenis als wij onze dodigheid ervaren. Als wij niet bidden kunnen, krijgt het betekenis dat Hij bidt.... In de prediking moet daarom altijd Christus aangewezen worden als de enige grond van het geloof. Christus moet centraal staan en niet onze ellendckennis. Professor Wissc heeft eens gezegd: „Het gaat om het funktioneren van Christus in de christen."
In het avondmaalsformulier wordt gezegd dat een avondmaalsganger zich moet onderzoeken of hij gelooft dat de 'volkomen gerechtigheid van Christus hem als zijn eigen toegerekend en geschonken is: Betekent dit dat alleen de vergevorderde (de bevestigde kerk) aan het avondmaal mag gaan? Dat klopt toch niet met het gegeven dat het avondmaal juist is ingesteld om het zwakke geloof te versterken?
Eerst het laatste gedeelte van de vraag. Ook de bevestigde kerk kan zwak-gelovig zijn. Er is niet altijd de beoefening van het geloof. En juist die is nodig om de troost van het geloof te ervaren. Het avondmaal is niet alleen voor de bevestigde kerk. Je ziet altijd in de belijdenisformulieren de volheid van het wezen van het geloof en niet de zwakke beoefening in de gelovige. Het avondmaal is er voor gelovigen. Spreken over bevestigden doe ik liever niet. Bepalend is of je wat ziet in de gerechtigheid van Christus als een volkomen gerechtigheid. Je gelooft niet in je eigen gerechtigheid, maar in de gewisse belofte van God - zo staat het er - dat er een
volkomen gerechtigheid in Hem is Een klem-gelovige kan dat ook Verderop in het lormulicr wordt immers ook gesproken over the kleinmoedige
Tot slot grillig nog t en pastoralevraag wat : mi u tot al die jongeren cn ouderen willen zeggen die worstelen met de vraag of er m hun lei en wel sprake is van de rechte kennis van Christus?
Je kunt inderdaad verlegen zijn met die vraag. De kennis van Christus wordt door de satan bestreden, bijvoorbeeld dat het maar inbeelding is. Het geloof zelf kent geen twijfel. In de beoefening dus. Er kan wel een sluier overheen liggen. Tegen zo iemand kan ik niet zeggen: ..Joh. dat zit wel goed met jou." Daar heeft zo iemand ook niets aan. Ik kan alleen maar aandringen om met die vragen naar de Heere tc gaan. Zo iemand mag vragen om de werking van dc Heilige Geest.
Het komt altijd weer aan het gelovig beoefenen van op wat God in Zijn Woord geopenbaard en beloofd heeft. Daar ligt de kracht. Ga geen konklusies trekken: ik heb dit beleefd en dat. dus.... Wij willen soms veel te verstandelijk te werk gaan. het verstandelijk vaststellen en ook vasthouden. De rechte kennis van Christus is levend. Het is een doorgaande zaak. Het drijft steeds weer uit in het gebed tot God in Christus.
Barneveld G. P. P. Hogendoorn
IJsselmuiden J. A. Schouls
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 21 december 1990
Daniel | 33 Pagina's